Η Ευρώπη έχει Patriot, οι ΗΠΑ τα πυρομαχικά

Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν χρησιμοποιήσει περίπου τα μισά αναχαιτιστικά Patriot και σχεδόν τα τέσσερα πέμπτα των πυραύλων THAAD στη σύγκρουση με το Ιράν, σύμφωνα με μοντελοποίηση του CSIS και ρεπορτάζ του CNN και του Reuters. Πρόκειται για τα ίδια όπλα που αγόρασαν ευρωπαϊκοί σύμμαχοι στο ΝΑΤΟ, πάνω στα οποία εκπαιδεύτηκαν και γύρω από τα οποία έχτισαν μέρος της αποτροπής τους. Η κατοχή του εκτοξευτή δεν σημαίνει έλεγχο των επόμενων αναχαιτιστικών.

Το κενό παραγωγής

Η κυβέρνηση Τραμπ αρνείται ότι υπάρχει επικίνδυνη έλλειψη, χωρίς όμως να έχει δημοσιοποιήσει τα πραγματικά αποθέματα ή τα όρια ασφαλείας που θεωρεί αναγκαία. Το CSIS εκτιμά ότι τα αποθέματα Patriot έχουν πέσει κάτω από τα 1.000 αναχαιτιστικά, από περίπου 2.200 πριν από τον πόλεμο. Τα αποθέματα THAAD βρίσκονται κοντά στα 250, από 452 προηγουμένως (CSIS).

Η αντίδραση του Πενταγώνου δείχνει την πίεση. Υπέγραψε συμφωνίες με τη Lockheed Martin και τη Northrop Grumman για τριπλασιασμό της παραγωγής Patriot και τετραπλασιασμό της παραγωγής THAAD. Η Northrop ανακοίνωσε συμβάσεις επιτάχυνσης ύψους 3 δισ. δολαρίων (Defense News, Northrop Grumman). Κανείς δεν τριπλασιάζει την παραγωγή ενός όπλου που έχει σε επάρκεια. Η νέα δυναμικότητα, όμως, θα φανεί προς το τέλος της δεκαετίας, όχι στο επόμενο τρίμηνο.

Η Ουκρανία, η ανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ, η Μέση Ανατολή και ο Ινδο-Ειρηνικός αντλούν όλοι από την ίδια γραμμή παραγωγής, την οποία ελέγχουν οι Ηνωμένες Πολιτείες. Όπως γράφαμε την περασμένη εβδομάδα, η Ουάσιγκτον έχει ήδη ξεκινήσει επίσημη επανεξέταση της στρατιωτικής της παρουσίας στην Ευρώπη (To Brief). Οι πύραυλοι προσθέτουν έναν σκληρότερο περιορισμό: ακόμη κι αν η πολιτική δέσμευση των ΗΠΑ παραμένει, η φυσική διαθεσιμότητα δεν είναι απεριόριστη.

Η Ευρώπη πληρώνει, η Ουάσιγκτον αποφασίζει

Η Ολλανδία δείχνει πώς λειτουργεί η εξάρτηση. Η Χάγη έγινε η πρώτη χώρα του ΝΑΤΟ που διοχέτευσε 500 εκατ. ευρώ μέσω του PURL, του μηχανισμού της Συμμαχίας που επιτρέπει στους συμμάχους να χρηματοδοτούν αμερικανικά όπλα για την Ουκρανία, και έχει ήδη δωρίσει στο Κίεβο εκτοξευτές Patriot, ραντάρ και αναχαιτιστικά (Dutch Defence).

Τα ευρωπαϊκά χρήματα που μπαίνουν στην αμερικανική γραμμή παραγωγής δεν δίνουν στους Ευρωπαίους έλεγχο πάνω σε όσα βγαίνουν από αυτήν. Η Ουάσιγκτον αποφασίζει ποια σπάνια αναχαιτιστικά θα πάνε στην Ουκρανία, ποια θα μείνουν στα αμερικανικά αποθέματα, ποια θα κατευθυνθούν σε εταίρους στη Μέση Ανατολή και ποια θα καλύψουν παραγγελίες συμμάχων. Όπως έγραψε η ολλανδική NRC, μόνο οι Patriot είναι αποτελεσματικοί απέναντι σε βαλλιστικούς πυραύλους και, καθώς τα αποθέματα μειώνονται, η Ουκρανία μπορεί απλώς να αναγκαστεί να βλέπει τη Ρωσία να κινείται με μεγαλύτερη άνεση.

Η Ελβετία προσφέρει συγκεκριμένη απόδειξη ανακατανομής προτεραιοτήτων. Η Βέρνη ενημερώθηκε ότι οι παραδόσεις Patriot που περιμένει θα καθυστερήσουν, επειδή η Ουάσιγκτον στέλνει πρώτα αναχαιτιστικά στην Ουκρανία (Reuters). Κανένας Ευρωπαίος σύμμαχος δεν έχει αναφέρει δημοσίως αντίστοιχη καθυστέρηση. Η σειρά προτεραιότητας, όμως, μπορεί να αλλάξει ξανά με μία μόνο πολιτική απόφαση των ΗΠΑ.

Τι μπορεί και τι δεν μπορεί να αντικαταστήσει η Ευρώπη

Η Ευρώπη μπορεί να κινηθεί στα χαμηλότερα και μεσαία στρώματα της αντιαεροπορικής άμυνας. Η Γερμανία έχει παραδώσει στην Ουκρανία συστήματα IRIS-T από τις δικές της γραμμές παραγωγής (Bundesregierung). Ο πύραυλος Aster της MBDA, σε συνδυασμό με τον γαλλοϊταλικό εκτοξευτή SAMP/T, είναι η ισχυρότερη ευρωπαϊκή επιλογή για το ανώτερο στρώμα άμυνας. Η Γαλλία, η Ιταλία και το Ηνωμένο Βασίλειο έχουν παραγγείλει πάνω από 200 πρόσθετους Aster και έχουν μειώσει τους χρόνους παράδοσης (MBDA).

Απέναντι στις δυσκολότερες βαλλιστικές απειλές, το κενό παραμένει. Κανένα ευρωπαϊκό σύστημα δεν προσφέρει τις δυνατότητες των PAC-3 MSE ή των THAAD απέναντι σε ταχέως κινούμενες κεφαλές. Η αδειοδοτημένη παραγωγή αμερικανικών τύπων πυραύλων στην Ευρώπη χρειάζεται συνήθως τρία έως επτά χρόνια από την υπογραφή της σύμβασης, σύμφωνα με το Reuters. Η ουκρανική κοινοπραξία Fire Point αναπτύσσει, μαζί με δέκα Ευρωπαίους εταίρους, ένα φθηνότερο αναχαιτιστικό που θα συμπληρώνει τους Patriot, αλλά η πρώτη πλήρης δοκιμή αναχαίτισης βαλλιστικού πυραύλου δεν αναμένεται πριν από τα μέσα του 2027 (Defense News).

Η βραχυπρόθεσμη απάντηση της Ευρώπης είναι να χτίσει αρκετή δική της παραγωγική ικανότητα, ώστε τα σπάνια αμερικανικά αναχαιτιστικά να χρησιμοποιούνται μόνο για απειλές που δεν μπορεί να αντιμετωπίσει τίποτε άλλο. Οι Ευρωπαίοι υπουργοί Άμυνας δεν έχουν ακόμη εξηγήσει στους πολίτες τους πώς θα γίνει αυτή η ανακατανομή ή σε ποιο χρονοδιάγραμμα. Τα στοιχεία για τις ελλείψεις είναι δημόσια. Και η Μόσχα μπορεί επίσης να τα διαβάσει.