Υποχωρεί το άλμα στα €97, πιεσμένο το LNG

Τα συμβόλαια φυσικού αερίου για παράδοση τον Δεκέμβριο, στην ευρωπαϊκή αγορά αναφοράς, έφτασαν την Παρασκευή τα 97,74 ευρώ ανά μεγαβατώρα και υποχώρησαν στα 88,87 ευρώ μέσα στην ίδια συνεδρίαση (πίνακας της Schneider Electric για το ICE Endex, Investing.com). Μια τόσο σύντομη διακύμανση δεν θα φανεί στους λογαριασμούς. Αν όμως οι τιμές μείνουν υψηλές όλο τον χειμώνα, πρώτοι θα επιβαρυνθούν οι βιομηχανίες που καταναλώνουν πολύ αέριο και, μήνες αργότερα, πολλά νοικοκυριά.

Η τιμή διαμορφώνεται στο Title Transfer Facility (TTF), ένα εικονικό σημείο συναλλαγών στο ολλανδικό δίκτυο φυσικού αερίου, που λειτουργεί ως σημείο αναφοράς για την Ευρώπη. Εκεί οι έμποροι αγοράζουν συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης: συμφωνούν σήμερα την τιμή για αέριο που θα παραδοθεί αργότερα, στην προκειμένη περίπτωση τον Δεκέμβριο (ICE). Σε νεότερη ενημέρωση, η τιμή είχε επιστρέψει κοντά στα 91 ευρώ (Trading Economics).

Η Παρασκευή δεν έφερε ρεκόρ. Το συμβόλαιο Νοεμβρίου άγγιξε πρόσκαιρα τα 100 ευρώ στις 28 Οκτωβρίου (Reuters), σε μια άνοδο που συνδέθηκε με την επίδραση του πολέμου στο Ιράν στην προσφορά και αποτέλεσε αντικείμενο προηγούμενης κάλυψής μας (To Brief).

Γιατί μια πρόγνωση καιρού αλλάζει την τιμή

Το χειμερινό απόθεμα ασφαλείας της Ευρώπης είναι το αέριο που φυλάσσεται σε υπόγειες εγκαταστάσεις. Στις 13 Νοεμβρίου οι αποθήκες της ΕΕ ήταν γεμάτες κατά 71 τοις εκατό (GIE). Το αποθηκευμένο αέριο μπορεί να διοχετευθεί πιο γρήγορα απ’ όσο μπορεί να αγοραστεί και να μεταφερθεί ένα επιπλέον φορτίο. Γι’ αυτό, όταν η πρόγνωση δείχνει χαμηλότερες θερμοκρασίες, αποκτά μεγαλύτερη αξία κάθε φορτίο που επιτρέπει να διατηρηθούν τα αποθέματα. Το Trading Economics συνέδεσε τις πρόσφατες μεταβολές των τιμών με την πρόβλεψη για ψυχρότερο καιρό από περίπου τις 17 Νοεμβρίου (Trading Economics).

Η στενότητα εντοπίζεται κυρίως στα φορτία που μεταφέρονται με πλοία. Το υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG) είναι αέριο που ψύχεται και γίνεται υγρό για να μεταφερθεί διά θαλάσσης· αποτελεί το μέρος της ευρωπαϊκής προσφοράς που μπορεί να αυξηθεί σε σύντομο χρονικό διάστημα. Οι διαταραχές γύρω από τα Στενά του Ορμούζ περιόρισαν τις φορτώσεις στο Κατάρ και στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας εκτίμησε στην επισκόπηση ασφάλειας αερίου για το 2026 ότι η παγκόσμια προσφορά LNG θα υπολείπεται της ζήτησης κατά 10 έως 25 δισ. κυβικά μέτρα από τον Νοέμβριο έως τον Μάρτιο (Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας). Πρόκειται για εκτίμηση του κενού στην παγκόσμια προσφορά. Για την Ευρώπη, αυτό μεταφράζεται σε ανταγωνισμό για τα διαθέσιμα φορτία, καθώς τα διεκδικούν και αγοραστές από την Ασία.

Προς το παρόν, το αέριο φτάνει στην Ευρώπη. Η γερμανική ρυθμιστική αρχή δικτύων, Bundesnetzagentur, χαρακτηρίζει σταθερή την τροφοδοσία και χαμηλό τον άμεσο κίνδυνο στενότητας (Bundesnetzagentur). Η ENTSOG, η ένωση των διαχειριστών δικτύων αερίου της Ευρώπης, εξέτασε ένα δυσμενέστερο σενάριο: χειμώνα με χαμηλές θερμοκρασίες και περιορισμένη προσφορά LNG. Σε αυτό, οι χρήστες θα έπρεπε να περιορίσουν ή να υποκαταστήσουν το 12 τοις εκατό της ζήτησής τους για αέριο (ENTSOG). Πρόκειται για δοκιμή αντοχής, όχι για πρόβλεψη δελτίου κατανάλωσης.

Πρώτες οι βιομηχανίες, αργότερα τα νοικοκυριά

Το ποιος θα νιώσει πρώτος μια παρατεταμένη άνοδο εξαρτάται από τη σύμβαση προμήθειας. Οι ισπανικές επιχειρήσεις κεραμικών είναι από τις πιο εκτεθειμένες: το αέριο καλύπτει το 90 τοις εκατό των ενεργειακών τους αναγκών, ενώ το 2025 το ενεργειακό κόστος αντιστοιχούσε στο 16,8 τοις εκατό των πωλήσεων του κλάδου (ASCER). Έτσι, σχεδόν κάθε ευρώ της ενεργειακής τους δαπάνης ακολουθεί την τιμή του αερίου. Οι πωλήσεις δεν είναι κέρδος: ένας υψηλότερος λογαριασμός αφαιρείται από ό,τι απομένει μετά την πληρωμή μισθών και υλικών. Και επειδή οι κλίβανοι χρειάζονται πολύ υψηλές θερμοκρασίες, η μετάβαση σε φθηνότερη ηλιακή ενέργεια προσφέρει μικρή ανακούφιση.

Πολλοί βιομηχανικοί αγοραστές έχουν συμβόλαια συνδεδεμένα με το TTF, οπότε η τιμή τους αναπροσαρμόζεται καθημερινά ή μηνιαία, ακολουθώντας τη χονδρεμπορική αγορά (GasINDUSTRIAL). Όταν μια άνοδος διαρκεί εβδομάδες, αποτυπώνεται στον επόμενο λογαριασμό τους.

Τα νοικοκυριά επηρεάζονται αργότερα. Οι προμηθευτές αγοράζουν αέριο εκ των προτέρων, αντισταθμίζουν τον κίνδυνο κλειδώνοντας τιμές και αναπροσαρμόζουν τα τιμολόγια σε σταθερά χρονικά διαστήματα. Μελέτη της ΕΚΤ το 2026 έδειξε ότι σε περίπου το ένα τρίτο των χωρών της ευρωζώνης χρειάζονταν επτά έως δώδεκα μήνες για να περάσουν οι μεταβολές της χονδρικής στις τιμές αερίου για τα νοικοκυριά. Σε περισσότερες από τις μισές χώρες, η καθυστέρηση ήταν από έναν έως τρεις μήνες (ΕΚΤ).

Η Γαλλία δείχνει πώς λειτουργεί αυτή η καθυστέρηση. Η ρυθμιστική αρχή ενέργειας CRE δημοσιεύει τιμή αναφοράς, ώστε τα νοικοκυριά να συγκρίνουν τις προσφορές των προμηθευτών. Την αύξησε κατά 6,6 τοις εκατό για τον Νοέμβριο (CRE). Η αύξηση αντανακλούσε παλαιότερες τιμές χονδρικής, όχι τις συναλλαγές της Παρασκευής. Η πρόσφατη άνοδος θα επηρεάσει μεταγενέστερες αναπροσαρμογές μόνο αν οι τιμές παραμείνουν υψηλές.

Τα στοιχεία οδηγούν σε σαφές συμπέρασμα: το άλμα της Παρασκευής, που αντιστράφηκε μέσα σε λίγες ώρες, δύσκολα θα αλλάξει κάποιον λογαριασμό. Μια αύξηση που θα διαρκέσει θα περάσει πρώτα στις επιχειρήσεις με συμβόλαια συνδεδεμένα με την αγορά και, μήνες αργότερα, σε πολλά νοικοκυριά. Το πότε θα φανεί εξαρτάται από τους όρους των συμβάσεων και τους κανόνες τιμολόγησης κάθε χώρας. Καθοριστικό θα είναι πόσα φορτία LNG θα καταφέρει να εξασφαλίσει η Ευρώπη έναντι των αγοραστών της Ασίας, προτού μειωθούν τα αποθέματά της.