Το γαλλικό ομόλογο στο 4.93% πιέζει τον προϋπολογισμό

Η υπηρεσία διαχείρισης χρέους της Γαλλίας δημοπράτησε την 1η Οκτωβρίου ομόλογο που λήγει τον Νοέμβριο του 2036 με απόδοση 4,93 τοις εκατό, έναντι 4,23 τοις εκατό στη δημοπρασία του ίδιου ομολόγου στις 3 Σεπτεμβρίου (Boursorama/Reuters). Οι προσφορές των επενδυτών ξεπέρασαν κατά πολύ το ποσό που διατέθηκε (ABC Bourse). Η Γαλλία εξακολουθεί να βρίσκει δανειστές, αλλά κάθε νέο δάνειο κοστίζει πλέον περισσότερο.

Αυτό το αυξανόμενο κόστος ανησυχεί τον Εμανουέλ Μουλέν, διοικητή της Τράπεζας της Γαλλίας. Σε συνέντευξή του στους Financial Times στις 5 Οκτωβρίου είπε ότι η άνοδος των επιτοκίων κινδυνεύει να φέρει τη Γαλλία σταδιακά σε ασφυκτικό δημοσιονομικό κλοιό, αν δεν αποκαταστήσει την ισορροπία στα δημόσια οικονομικά της. Πρότεινε προϋπολογισμό με περικοπές δαπανών και μείωση του ελλείμματος (Financial Times).

Γιατί η άνοδος της απόδοσης φαίνεται έπειτα από χρόνια

Απόδοση είναι το κέρδος που εξασφαλίζει ένας επενδυτής αγοράζοντας ένα ομόλογο στη σημερινή του τιμή. Τα γαλλικά ομόλογα καταβάλλουν σταθερό ετήσιο τόκο, επομένως, όταν οι επενδυτές πληρώνουν λιγότερα για την αγορά τους, ο ίδιος τόκος αντιστοιχεί σε υψηλότερη απόδοση. Για τα ομόλογα που έχουν ήδη εκδοθεί, οι πληρωμές της Γαλλίας δεν αλλάζουν.

Το υψηλότερο κόστος εμφανίζεται όταν το κράτος αναχρηματοδοτεί το χρέος του. Όταν λήγει ένα παλιό ομόλογο με χαμηλότερο επιτόκιο, η Γαλλία το αποπληρώνει εκδίδοντας νέο, με βάση τα σημερινά επιτόκια. Ο προϋπολογισμός του 2027 προβλέπει ότι ομόλογα μεσοπρόθεσμης και μακροπρόθεσμης διάρκειας, συνολικής αξίας 189,2 δισ. ευρώ, λήγουν το επόμενο έτος (Εθνοσυνέλευση). Επειδή τα γαλλικά ομόλογα έχουν πολυετή διάρκεια, μόνο ένα μέρος του χρέους αντικαθίσταται κάθε χρόνο.

Έκθεση της Γαλλικής Γερουσίας δείχνει πόσο αργά συσσωρεύεται η επιβάρυνση. Υποθέτει ότι τα επιτόκια αυξάνονται κατά μία ποσοστιαία μονάδα και παραμένουν σε αυτό το επίπεδο. Τον πρώτο χρόνο ακριβαίνει μόνο το χρέος που αναχρηματοδοτείται, προσθέτοντας περίπου 3,2 δισ. ευρώ στον λογαριασμό τόκων του κράτους. Καθώς λήγουν και αντικαθίστανται περισσότερα παλιά ομόλογα, η πρόσθετη επιβάρυνση φτάνει τα 33,5 δισ. ευρώ μετά από εννέα χρόνια (Γαλλική Γερουσία). Πρόκειται για σενάριο, όχι για πρόβλεψη.

Ποιοι εισπράττουν και ποιοι πληρώνουν

Η πρόβλεψη της γαλλικής κυβέρνησης καλύπτει ευρύτερο πεδίο: συνυπολογίζει όλο το δημόσιο χρέος, μαζί με εκείνο της κοινωνικής ασφάλισης και των τοπικών αρχών, και εκτιμά ότι οι τόκοι θα ανέλθουν σε 79,2 δισ. ευρώ το 2026 και σε 91,2 δισ. ευρώ το 2027 (Γαλλική κυβέρνηση). Το ανεξάρτητο Ανώτατο Συμβούλιο Δημόσιων Οικονομικών καταλήγει σε παρόμοια εκτίμηση για το 2027 (Ανώτατο Συμβούλιο Δημόσιων Οικονομικών). Η πρόβλεψη αφορά τη σταδιακή αναχρηματοδότηση του συνολικού χρέους, όχι μία μεμονωμένη δημοπρασία.

Σύμφωνα με πληροφορίες, ο προϋπολογισμός βασίστηκε σε μέση απόδοση δεκαετούς ομολόγου περίπου 4,3 τοις εκατό μέσα στο 2027, ενώ στις αρχές Οκτωβρίου οι αποδόσεις δεκαετών ομολόγων πλησίαζαν το 5 τοις εκατό (Euronews). Η πρώτη τιμή είναι ο μέσος όρος ενός έτους, ενώ η δεύτερη αφορά συγκεκριμένες ημέρες. Αν οι αποδόσεις παραμείνουν τόσο υψηλές, η παραδοχή του προϋπολογισμού θα μοιάζει αισιόδοξη.

Όσοι αγοράζουν νέα γαλλικά ομόλογα κλειδώνουν υψηλότερη απόδοση για χρόνια. Αντίθετα, η αγοραία αξία των ομολόγων που κατέχουν ήδη οι επενδυτές έχει μειωθεί. Αν τα κρατήσουν μέχρι τη λήξη τους και η Γαλλία τα αποπληρώσει όπως έχει δεσμευτεί, η πτώση της αξίας δεν μετατρέπεται σε ζημία για αυτούς.

Το βάρος της προσαρμογής πέφτει στους φορολογουμένους και στα εισοδήματα του δημόσιου τομέα. Ο προϋπολογισμός του πρωθυπουργού Σεμπαστιάν Λεκορνύ επιδιώκει να μειώσει το έλλειμμα, δηλαδή τη διαφορά ανάμεσα στις δημόσιες δαπάνες και τα έσοδα, από 5,4 τοις εκατό του ΑΕΠ το 2026 σε 5,0 τοις εκατό το 2027 (BFMTV). Το μεγαλύτερο μέρος της προσαρμογής αναμένεται να προέλθει από το πάγωμα μισθών και συντάξεων για τους εργαζομένους και τους συνταξιούχους του δημόσιου τομέα, καθώς και από πιθανές φορολογικές αλλαγές (Public Sénat). Τα κόμματα διαφωνούν ήδη για το πώς θα κατανεμηθεί το βάρος (To Brief).

Γιατί οι επενδυτές ζητούν υψηλότερη απόδοση από τη Γαλλία

Τα επιτόκια αυξάνονται σε όλη την Ευρώπη, αλλά η Γαλλία δανείζεται ακριβότερα από τις περισσότερες χώρες. Στις 5 Οκτωβρίου, η απόδοση του δεκαετούς γαλλικού ομολόγου ήταν περίπου 136 μονάδες βάσης, ή 1,36 ποσοστιαίες μονάδες, υψηλότερη από εκείνη του γερμανικού (dpa-AFX). Η διαφορά της Ισπανίας από τη Γερμανία ήταν 63 μονάδες βάσης την 1η Οκτωβρίου (CaixaBank Research). Οι ημερομηνίες διαφέρουν, οπότε η σύγκριση δείχνει ότι η Γαλλία πληρώνει ειδικό πρόσθετο κόστος, χωρίς να το μετρά με ακρίβεια.

Ο Μουλέν είπε ότι δεν είναι ώρα να συζητηθεί βοήθεια από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Σε παρόμοιο συμπέρασμα κατέληξε το Reuters: θεωρεί απίθανες τις αγορές γαλλικών ομολόγων από την ΕΚΤ, δηλαδή την αγορά χρέους από την κεντρική τράπεζα με στόχο τη μείωση του κόστους δανεισμού, όσο η πίεση οφείλεται στα δημοσιονομικά προβλήματα της ίδιας της Γαλλίας (Reuters).

Ακόμη κι αν ο προϋπολογισμός εγκριθεί χωρίς αλλαγές, το δημόσιο χρέος αναμένεται να αυξηθεί στο 121,7 τοις εκατό του ΑΕΠ το 2027 (Εθνοσυνέλευση). Οι Γάλλοι βουλευτές δεν ορίζουν τα επιτόκια της αγοράς, αλλά ένας αξιόπιστος προϋπολογισμός είναι το βασικό τους μέσο για να επηρεάσουν το κόστος που ζητούν οι επενδυτές. Η Γαλλία βρήκε αγοραστές αυτόν τον μήνα. Αν οι αποδόσεις μείνουν κοντά στα σημερινά επίπεδα, κάθε ετήσια αναχρηματοδότηση θα προσθέτει τόκους στον λογαριασμό· η επίπτωση δεν θα εμφανιστεί απότομα στους τίτλους των ειδήσεων, αλλά θα περιορίζει σταθερά τα περιθώρια για άλλες δαπάνες.