Τα λεηλατημένα καταστήματα περιμένουν όρους αποζημίωσης

Ο Εμανουέλ Μακρόν διαβεβαίωσε το βράδυ της Κυριακής τους Γάλλους καταστηματάρχες ότι δεν θα μείνουν μόνοι μετά τις λεηλασίες του Σαββάτου. Δεν προσδιόρισε, όμως, το ύψος της αποζημίωσης, τα κριτήρια για τους δικαιούχους ή την ημερομηνία καταβολής (Προεδρία της Γαλλικής Δημοκρατίας). Η ομοσπονδία του λιανεμπορίου υπολογίζει τις ζημιές σε αρκετές εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ, σε περίπου 1.500 επιχειρήσεις. Μέχρι η κυβέρνηση να εξειδικεύσει τη δέσμευσή της, το κόστος εξακολουθούν να επωμίζονται όσοι είδαν τα καταστήματά τους να λεηλατούνται (Le Monde).

Ποιος επωμίζεται το κόστος προς το παρόν

Την εκτίμηση έδωσε ο Αλεξάντρ Μπομπάρ, επικεφαλής της ομοσπονδίας του λιανεμπορίου, προειδοποιώντας ότι είναι ακόμη νωρίς για ακριβή απολογισμό. Πρόκειται για εκτίμηση του κλάδου, όχι για συνολικό ποσό που έχει ελεγχθεί από το κράτος ή τις ασφαλιστικές εταιρείες. Για έναν έμπορο με σπασμένες βιτρίνες και άδεια ράφια, η διάκριση έχει σημασία: η εκτίμηση δεν αποτελεί δαπάνη που κάποιος έχει δεσμευτεί να καλύψει.

Το κόστος δεν περιορίζεται στα καταστήματα· το πληρώνουν και οι δήμοι. Πυρκαγιά προκάλεσε σοβαρές ζημιές στο δημαρχείο της Λιμόζ, ενώ οι περισσότεροι διαδηλωτές στη χώρα διαμαρτυρήθηκαν ειρηνικά και τα επεισόδια σημειώθηκαν σε συγκεκριμένα σημεία (Reuters).

Τα στοιχεία του υπουργείου Εσωτερικών δείχνουν την έκταση της κινητοποίησης: στις 17 Οκτωβρίου τέθηκαν υπό κράτηση 2.397 άνθρωποι και τραυματίστηκαν 997 αστυνομικοί και χωροφύλακες, επτά από αυτούς σοβαρά (La Provence). Η κράτηση δεν σημαίνει ότι έχει ασκηθεί δίωξη, ενώ ο αριθμός των τραυματιών αφορά μόνο τις δυνάμεις ασφαλείας. Όσοι λεηλάτησαν αποτελούν πολύ μικρότερη ομάδα από όσους διαδήλωσαν, και ο Μακρόν στην ομιλία του διαχώρισε τις δύο περιπτώσεις.

Ποιος μπορεί να μετατρέψει μια ομιλία σε πληρωμές

Ο Μακρόν ανέλαβε τρεις δεσμεύσεις: να διωχθούν όσοι κατέστρεψαν περιουσίες, να στηριχθούν οι επιχειρήσεις και να ακουστούν οι ειρηνικοί διαδηλωτές (Προεδρία της Γαλλικής Δημοκρατίας). Δεν σχεδίασε ο ίδιος το πακέτο στήριξης· ανέθεσε τη συνέχεια στον πρωθυπουργό Σεμπαστιάν Λεκορνί, ο οποίος προεδρεύει σε σύσκεψη διαχείρισης της κρίσης στις 19 Οκτωβρίου.

Στη σύσκεψη θα μπορούσαν να ανακοινωθούν για πρώτη φορά το ποσό, τα κριτήρια για τους δικαιούχους και το χρονοδιάγραμμα. Οι υπουργοί του Λεκορνί μπορούν να καθορίσουν αυτούς τους όρους. Αν απαιτηθούν νέα κονδύλια αντί για χρήματα από υφιστάμενους πόρους, η κυβέρνηση θα βρεθεί αντιμέτωπη με ένα κοινοβούλιο ήδη διχασμένο για τον προϋπολογισμό του 2027. Η σύνδεση με την κρίση του προϋπολογισμού είναι εκτίμηση βάσει της χρονικής συγκυρίας· η διαμάχη, πάντως, είναι πραγματική και είχε αρχίσει πριν από το Σαββατοκύριακο.

Τα σχολεία δείχνουν πόσο βαθιά είναι αυτή η σύγκρουση. Μαθητές είχαν προχωρήσει σε καταλήψεις επί εβδομάδες πριν από το Σάββατο, χωρίς να τις σταματήσουν οι προηγούμενες δεσμεύσεις του πρωθυπουργού (Reuters). Στο στόχαστρό τους ήταν ο ίδιος ο προϋπολογισμός.

Σύμφωνα με δημοσίευμα της 1ης Οκτωβρίου, το σχέδιο αύξανε τις δαπάνες για την εκπαίδευση, αλλά περιλάμβανε περικοπή 1.588 θέσεων εκπαιδευτικών (Le Monde). Ο υπουργός Παιδείας Εντουάρ Ζεφρέ υπερασπίζεται τις περικοπές επικαλούμενος τη μείωση του μαθητικού πληθυσμού. Η κυριακάτικη ομιλία δεν περιείχε νέες δεσμεύσεις για τα σχολεία, τους μισθούς, τα καύσιμα ή τις δημόσιες υπηρεσίες. Τα αιτήματα που γέμισαν τους δρόμους και ο λογαριασμός των λεηλασιών καταλήγουν τώρα στο ίδιο κυβερνητικό γραφείο.

Ίδιο Σαββατοκύριακο, διαφορετικά αιτήματα

Η Γαλλία δεν ήταν η μόνη χώρα που αντιμετώπισε αναταραχή εκείνο το Σάββατο, όπως είχαμε αναφέρει τότε (To Brief). Μια πιο προσεκτική ματιά δείχνει ξεχωριστές διαμάχες, όχι ένα ενιαίο κίνημα. Στο Μιλάνο, οι διοργανωτές των πορειών «Italia in Piazza» επικαλέστηκαν τη Γαλλία ως πηγή έμπνευσης, ενώ συγκρούσεις ξέσπασαν εκεί, στη Μπολόνια και στο Τορίνο (RaiNews). Στις Βρυξέλλες, ταραξίες στα περιθώρια διαδήλωσης προκάλεσαν εκτεταμένες ζημιές (BX1).

Η διαμαρτυρία στην Ισπανία έχει διαφορετική αιτία. Στη Μαδρίτη, διαδηλωτές έχουν κατασκηνώσει στην πλατεία Πουέρτα ντελ Σολ από τις 26 Σεπτεμβρίου, ζητώντας χαμηλότερα ενοίκια και να σταματήσουν οι εξώσεις (EFE). Καθεμία από αυτές τις κινητοποιήσεις απευθύνεται στην αντίστοιχη εθνική ή δημοτική κυβέρνηση· καμία δεν μπορεί να διευθετηθεί στις Βρυξέλλες.

Στη Γαλλία, η απάντηση περνά από τη σύσκεψη του Λεκορνί. Ο Μακρόν έδωσε τις διαβεβαιώσεις· τώρα ο πρωθυπουργός και οι υπουργοί του οφείλουν στους καταστηματάρχες ένα συγκεκριμένο ποσό, κριτήρια για τους δικαιούχους και ημερομηνία πληρωμής. Ως τότε, το κόστος των ζημιών του Σαββάτου εξακολουθούν να το επωμίζονται τα καταστήματα που λεηλατήθηκαν.