Πλήγματα σε τρία δεξαμενόπλοια στο Ορμούζ

Πλήγματα σε τρία δεξαμενόπλοια καθώς μειώνεται η κίνηση στα Στενά του Ορμούζ

Τα Στενά του Ορμούζ είναι βασική δίοδος για το πετρέλαιο του Κόλπου και το φυσικό αέριο του Κατάρ, από τα οποία εξαρτάται η Ευρώπη, αλλά οι διελεύσεις έχουν ήδη περιοριστεί σε μικρό κλάσμα των προπολεμικών επιπέδων. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, τρία δεξαμενόπλοια φέρεται να χτυπήθηκαν από άγνωστα βλήματα την Τρίτη 29 Σεπτεμβρίου, σύμφωνα με προειδοποιήσεις που δημοσιοποιήθηκαν μόλις το επόμενο πρωί (gCaptain). Οι αναφορές προσθέτουν έναν ακόμη κίνδυνο στη διαδρομή, αλλά δεν αποκαλύπτουν ποιος πυροδότησε τα βλήματα ούτε τεκμηριώνουν νέα επιβάρυνση για την Ευρώπη.

Τι προκύπτει από τις προειδοποιήσεις

Οι ειδοποιήσεις προήλθαν από την UK Maritime Trade Operations (UKMTO), βρετανική ναυτική υπηρεσία που προειδοποιεί τα εμπορικά πλοία για απειλές. Η υπηρεσία τις εξέδωσε την Τετάρτη, με αριθμούς 144-26 έως 146-26 (UKMTO 144-26, UKMTO 146-26). Ευρωπαϊκά μέσα ενημέρωσης τις μετέδωσαν μέσα σε λίγες ώρες (Le Figaro).

Μία ειδοποίηση αναφέρει ότι δεξαμενόπλοιο αργού πετρελαίου χτυπήθηκε στην αριστερή πλευρά του. Μια δεύτερη αφορά πλοίο που δέχθηκε πλήγμα ενώ εισερχόταν στον Κόλπο, με κατεύθυνση προς το εσωτερικό του.

Οι ειδοποιήσεις της UKMTO δεν περιλαμβάνουν εκτίμηση ζημιών ούτε πληροφορίες για τα πληρώματα. Η απουσία αυτών των στοιχείων δεν αποτελεί ένδειξη ότι όλα είναι καλά· σημαίνει μόνο ότι οι πληροφορίες δεν έχουν δημοσιοποιηθεί. Η UKMTO καταγράφει τις αναφορές των ίδιων των πλοίων ότι δέχθηκαν πλήγμα, αλλά δεν κατονομάζει όπλο, σημείο εκτόξευσης ή υπαίτιο.

Τι δείχνουν και τι δεν δείχνουν τα προηγούμενα πλήγματα

Και οι δύο πλευρές του πολέμου έχουν επιτεθεί σε πλοία στα συγκεκριμένα ύδατα. Στις 18 Σεπτεμβρίου, οι Φρουροί της Επανάστασης του Ιράν ισχυρίστηκαν ότι έπληξαν το δεξαμενόπλοιο Trend επειδή διέσχισε τα Στενά χωρίς άδεια (AP). Στις 6 Σεπτεμβρίου, το Reuters μετέδωσε ότι αμερικανικές δυνάμεις είχαν πλήξει ιρανικά δεξαμενόπλοια στο πλαίσιο του αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών (Reuters).

Τα περιστατικά δείχνουν ότι τα Στενά αποτελούν ζώνη πολεμικών επιχειρήσεων, δεν αποκαλύπτουν όμως ποιος έπληξε τα τρία πλοία. Για να εξακριβωθεί αυτό, θα χρειάζονταν υλικά στοιχεία, όπως θραύσματα που έχουν περισυλλεγεί, καταγραφές ραντάρ ή επιθεωρήσεις από τα κράτη σημαίας των πλοίων, δηλαδή τις χώρες όπου είναι νηολογημένα. Τέτοια στοιχεία δεν έχουν δημοσιοποιηθεί.

Οι συνομιλίες ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και την Τεχεράνη, οι οποίες θα μπορούσαν να μειώσουν την πίεση στη θαλάσσια οδό, δεν έχουν καταλήξει σε συμφωνία (To Brief).

Πού φαίνεται η έκθεση της Ευρώπης

Τα πλοία εξακολουθούν να διασχίζουν τα Στενά, αλλά είναι πολύ λίγα. Τα στοιχεία παρακολούθησης της Windward, τα οποία επικαλέστηκε το Argus, κατέγραψαν 17 διελεύσεις την ημέρα των πληγμάτων, έναντι περίπου 135 την ημέρα πριν από τον πόλεμο (Argus).

Οι κυβερνήσεις δεν αποφασίζουν αν τα πλοία θα διασχίσουν τα Στενά. Την επιλογή κάνουν ο πλοίαρχος και η διαχειρίστρια εταιρεία κάθε πλοίου, ενώ οι ασφαλιστές καθορίζουν το κόστος κάλυψης του ταξιδιού. Μια προειδοποίηση της UKMTO επηρεάζει αυτές τις αποφάσεις, αλλά δεν τις λαμβάνει η ίδια.

Η Ευρώπη νιώθει τις επιπτώσεις μέσω των ενεργειακών αγορών. Πριν από τον πόλεμο, περίπου 20 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου την ημέρα περνούσαν από τα Στενά του Ορμούζ, ποσότητα ίση με περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας κατανάλωσης, σύμφωνα με την US Energy Information Administration (EIA). Για το υγροποιημένο φυσικό αέριο του Κατάρ, που ψύχεται ώστε να μεταφέρεται με δεξαμενόπλοια, δεν υπάρχει αγωγός που να παρακάμπτει τα Στενά.

Η Ιταλία δείχνει τι σημαίνει αυτό στην πράξη. Η ενεργειακή εταιρεία Edison είχε ήδη χάσει 35 φορτία υγροποιημένου φυσικού αερίου από το Κατάρ από την έναρξη του πολέμου και υπολόγιζε ότι θα έχανε άλλα έξι έως τις αρχές Δεκεμβρίου, σύμφωνα με το κλαδικό έντυπο Staffetta Quotidiana στις 28 Σεπτεμβρίου, την παραμονή των πληγμάτων (Staffetta Quotidiana).

Οι αναφορές της Τρίτης προσθέτουν έναν ακόμη κίνδυνο σε μια διαδρομή που η Ευρώπη ήδη δυσκολεύεται να χρησιμοποιήσει. Δεν τεκμηριώνουν, όμως, πρόσθετο κόστος. Δεν έχει δημοσιοποιηθεί νέα προσφορά ασφάλισης, τιμή καυσίμων ή αριθμός παραδόσεων που να επιτρέπει να διαχωριστεί η επίδραση των συγκεκριμένων πληγμάτων από τις απώλειες που είχε ήδη προκαλέσει ο πόλεμος. Η ευθύνη θα παραμείνει αδιευκρίνιστη έως ότου οι ερευνητές ή τα κράτη σημαίας δημοσιοποιήσουν υλικά στοιχεία.