Bulgaren houden BGN 1,7 miljard vast

Tot en met 30 juni had de Bulgaarse centrale bank, de BNB, BGN 29,4 miljard aan oude lev-bankbiljetten en munten ingenomen. Dat is 94,48% van het contante levgeld dat begin 2025 in omloop was (24 Chasa, Fakti). In Bulgaarse portemonnees en kassalades zit inmiddels voor ongeveer EUR 8,8 miljard aan eurobiljetten en -munten (Fakti). Aan de wisselkoers zelf zat geen verrassing: elke lev wordt omgezet tegen de wettelijk vastgelegde koers van BGN 1,95583 per euro (BNB). Bulgarije had zijn munt sinds 1997 via een currency board al aan de Europese ankermunt vastgeklonken. De invoering van de euro veranderde dus vooral het geld in de hand, niet de prijs van dat geld.

De periode waarin winkels beide munten mochten aannemen, liep op 1 februari 2026 af. Sindsdien is alleen de euro nog wettig betaalmiddel (Vesti).

De laatste BGN 1,7 miljard laat zien wie nog contant betaalt

Ongeveer BGN 1,7 miljard ligt nog buiten de kluizen van de BNB (24 Chasa). Dat geld zit in potten, familie-enveloppen, dorpshuizen, spaarpotten van kinderen en vergeten kluizen van kleine ondernemers (Novinite, Viaranews). Niemand verliest zijn geld. De BNB blijft oude levs gratis omwisselen voor euro's, zonder einddatum en zonder maximum per persoon (Fakti).

Sinds 1 juli is de makkelijke route wel smaller geworden. Commerciële banken en postkantoren moesten levs alleen tot en met 30 juni kosteloos omwisselen. Vanaf juli mogen zij kosten rekenen (Club Z, BNR News). Het probleem is dus niet een slechte koers. Het probleem is de reis naar een loket van de BNB, de wachtrij en het papierwerk. Wie in een dorp ver van een bankfiliaal woont, betaalt voor het terughalen van een klein bedrag al snel met een buskaartje, een halve dag tijd en het gedoe van contant geld over de districtsgrens meenemen.

Daarmee wordt het niet-ingeleverde geld een aanwijzing voor wie nog het meest afhankelijk is van fysiek geld: ouderen, informele werkenden, plattelandshuishoudens en kleine winkeliers. De BNB publiceert het totaalbedrag. Een uitsplitsing naar regio, leeftijd of inkomen geeft zij niet (24 Chasa). De staat weet hoeveel contant geld er nog rondzwerft. Wie het precies vasthoudt, blijft voorlopig buiten beeld.

De discussie gaat over prijzen, niet over bankbiljetten

Kroatië stapte op 1 januari 2023 over op de euro tegen een vaste koers van 1 EUR = 7,53450 HRK (Council of the EU). De Europese Commissie beoordeelde de overgang als soepel en het directe omrekeningseffect op de prijzen als beperkt (European Commission). Consumenten wezen toch naar de euro toen restaurants naar boven afronden en hotels hun prijzen verhoogden. Analisten zagen energie en diensten als sterkere prijsdrijvers (Večernji list).

Bulgarije krijgt met dezelfde dynamiek te maken. Volgens de snelle raming van Eurostat over juni 2026 bedroeg de Bulgaarse jaarinflatie 5,3%, terwijl de prijzen ten opzichte van mei juist met 0,4% daalden (Euronews). Het grootste deel van dat jaarcijfer komt door energiekosten, niet door afronding aan de kassa. Bulgarije verplichtte winkels van augustus 2025 tot en met augustus 2026 bovendien tot dubbele prijsvermelding. Op elk prijskaartje stonden lev en euro naast elkaar, waardoor verdachte prijsverhogingen voor consumenten makkelijker zichtbaar werden (Vesti).

De buurlanden zien vooral hun eigen debat terug

Poolse media presenteren de Bulgaarse overstap als waarschuwing dat goedkope vakanties in Bulgarije het "Kroatische pad" van stijgende prijzen kunnen volgen (Onet). In Roemenië landt hetzelfde verhaal anders: Bulgarije zit inmiddels in de euro, terwijl Boekarest nog altijd niet voldoet aan de toetredingseisen voor inflatie en overheidsfinanciën (Economica, ECB). Elk buurland leest dezelfde feiten door zijn eigen politieke bril.

De Bulgaarse lev verdwijnt geruisloos, en precies dat is de prestatie. De laatste BGN 1,7 miljard zal de komende maanden langzaam via de loketten van de BNB terugkomen. De discussie over wat de euro met de prijzen heeft gedaan, zal het contante geld zelf ruimschoots overleven.