China belooft minder hybrides, zonder quotum

China zal de uitvoer van hybrideauto's en plug-inhybrideauto's naar de EU 'matigen'. In Beijing zei EU-handelscommissaris Maroš Šefčovič op 9 oktober dat de afspraak de uitvoer in vier jaar tijd met meer dan de helft kan terugbrengen (Commission statement, EFE). Die halvering wordt afgezet tegen de eigen prognose van de Commissie voor de Chinese uitvoer als er niets verandert. De Commissie heeft die prognose niet gepubliceerd. Daardoor kan de invoer uit China ten opzichte van nu blijven stijgen en kan China de toezegging toch nakomen.

Šefčovič zei dat hij met de Chinese minister van Handel Wang Wentao een 'gedeeld begrip' had bereikt. Het ministerie van Handel in Beijing bevestigde dat en noemde de afspraak in overeenstemming met de regels van de World Trade Organization (Chinese commerce ministry). Een gewone hybrideauto combineert een verbrandingsmotor met een batterij die tijdens het rijden wordt opgeladen. Een plug-inhybride kan ook aan een stopcontact worden opgeladen.

De afspraken laten veel open. Beide partijen publiceerden geen quotum, geen verdeling over bedrijven, geen ingangsdatum, geen toezichtregels en geen sancties (Reuters).

Een verlaging ten opzichte van een niet-gepubliceerde prognose

De aangekondigde vermindering wordt afgezet tegen een prognose. Brussel berekende hoeveel Chinese hybrideauto's er in vier jaar tijd zouden worden uitgevoerd als er geen afspraak kwam. Volgens Šefčovič blijft de werkelijke uitvoer uiteindelijk meer dan de helft onder die lijn, zodat 'enkele miljoenen' auto's niet worden verscheept (Commission statement). Loopt de prognoselijn sterk op, dan kan de uitvoer elk jaar groeien en toch ruim onder die lijn eindigen. Brussel heeft het uitgangsvolume, het verloop per jaar en de berekeningsmethode niet bekendgemaakt. Buiten de Commissie kan daardoor niemand de berekening controleren.

Hybrides vallen buiten een eerdere handelsbarrière. Sinds 30 oktober 2024 heft de EU compenserende invoerrechten (extra heffingen die buitenlandse staatssubsidies moeten neutraliseren) van maximaal 35,3% op Chinese auto's die uitsluitend door elektromotoren worden aangedreven. Daarbovenop komt het gebruikelijke invoerrecht van 10% op auto's (EU Implementing Regulation 2024/2754). Hybrideauto's hebben ook een verbrandingsmotor en vallen daarom niet onder die heffing.

Exporteurs maakten gebruik van die ruimte. Het aantal hybrideauto's dat maandelijks vanuit China werd verscheept, steeg van ongeveer 3.800 in oktober 2024, toen de heffingen ingingen, naar 50.000 in juli 2026, volgens Electrive, dat zich baseert op eerdere berichtgeving. De cijfers laten zien dat de uitvoer sinds de invoering van de heffingen sterk is gegroeid. Ze maken niet duidelijk wat de Commissie vanaf nu in haar prognose aanneemt.

Wie kan winnen en wie betaalt?

Als de beperking effect heeft, kunnen autofabrikanten die in Europa produceren ervan profiteren. Minder hybrides uit China laten meer ruimte voor hun modellen en voor opdrachten aan hun leveranciers. Kopers kunnen minder keuze hebben of minder korting krijgen. Zonder een gepubliceerd maximum valt niet te schatten hoe groot het prijseffect wordt, of zelfs of er een effect zal zijn.

De verdeling wordt onduidelijker doordat een beperking op auto's die vanuit China worden verscheept, voor zover bekend niet geldt voor Chinese merken die binnen de EU auto's assembleren. Chinese fabrikanten willen tegen 2030 in Europa jaarlijks maximaal 1,2 miljoen auto's bouwen, van alle typen, meldde Le Monde op 6 oktober. Dat is een ambitie, geen lijst van fabrieken. De verwachting zegt dus niet waar banen of leverancierscontracten terechtkomen. Wel betekent ze dat een deel van de verkopen die Europese autofabrikanten hopen terug te winnen, naar fabrieken van Chinese bedrijven in Europa kan gaan.

Wat regeringsleiders bespreken

Šefčovič wilde vóór zijn toelichting aan de EU-regeringen niet uitleggen hoe de vermindering moet werken. Regeringsleiders bespreken het pakket op 15 oktober in Brussel (DW).

Zij krijgen een belofte voorgelegd die is berekend op basis van een cijfer dat alleen de Commissie kent. Volgens de openbaar gemaakte informatie bevat de toezegging geen vermindering die iemand kan controleren. Een halvering van het aantal hybrides dat nu binnenkomt, is ook nooit beloofd. De uitgangswaarde, de lijst van auto's waarop de afspraak betrekking heeft en de instantie die ze telt, ontbreken nog. Totdat de Commissie die gegevens publiceert, zegt 'meer dan de helft' alleen iets over het verschil tussen twee prognoses. Het zegt niets over hoeveel Chinese hybrides de Europese showrooms zullen bereiken.