Chint wil energiehub van 1.3 GW in Portugal

1.300 MW aan zonne- en windvermogen. Bijna 900 MW aan batterijopslag. 2,1 miljoen zonnepanelen in de Alentejo, in het zuiden van Portugal. En jaarlijks 1.868 GWh stroom naar het nationale net (Observador, Jornal Económico). Chint, een groep met Chinees kapitaal, heeft de eerste stukken ingediend voor de milieueffectstudie van een energiecluster in de gemeenten Portel en Vidigueira. Daarmee begint formeel de Portugese vergunningprocedure. Goedgekeurd is er nog niets. Toch raakt de omvang van het project precies aan de spanning in het Europese energiebeleid: snel vergroenen, maar tegelijk niet opnieuw afhankelijk worden van China.

Batterijen veranderen de afweging

Alleen al met de zonne- en windparken zou dit een van de grootste hernieuwbare energieprojecten van Portugal worden. De batterijen maken de afweging zwaarder. Het cluster omvat 358 opslageenheden met ongeveer 895 MW aan opslagvermogen, bedoeld om overdag overtollige zonnestroom op te nemen en die later terug te leveren als de zon wegvalt (Observador). Drie nieuwe hoogspanningslijnen, elk tussen de 7,4 en 8,9 kilometer lang, moeten de locaties verbinden met het nationale net.

Juist omdat het project zo dicht op het elektriciteitsnet zit, belandt het in het veiligheidsdebat dat in Europa steeds scherper wordt gevoerd. Batterijopslag van deze omvang bewaart immers niet alleen stroom. Zij helpt ook de netfrequentie en spanning te stabiliseren. Wie de software voor het batterijbeheer controleert, kan in theorie op gevoelige momenten stroom vasthouden of juist massaal terugleveren. Daarmee wordt een schoonenergieproject ook een strategische kwetsbaarheid.

Alqueva-Portel is bovendien niet de enige Portugese inzet van Chint. Volgens Portugese media heeft het bedrijf in de Alentejo een zonnepijplijn van 6,6 GW en 2.520 MW aan gecontracteerde netaansluitcapaciteit bij REN, de Portugese netbeheerder. Dat is meer dan 20% van de meest recente contractlijst van REN (Jornal Económico).

De prijs van nee zeggen

Het Europese probleem is dat het alternatief voor Chinese levering trager en duurder is. Volgens het Internationaal Energieagentschap controleert China meer dan 80% van alle cruciale stappen in de productie van zonnepanelen (IEA). Chinese leveranciers leveren ongeveer 70% van de Europese omvormers, de apparaten die zonnestroom omzetten in wisselstroom voor het net (Boursorama/Reuters). Duitsland importeerde in 2025 voor € 22 miljard aan batterijen, ongeveer de helft daarvan uit China (Handelsblatt).

Beperkingen op Chinese apparatuur hebben dus een concrete prijs. Europese grenzen aan Chinese omvormers in publiek gefinancierde projecten kunnen zeker 14 GW aan nieuwe zonnecapaciteit raken, meer dan een vijfde van de jaarlijkse Europese installatie (Boursorama/Reuters). Europese omvormers zijn naar schatting 20 tot 40% duurder dan Chinese varianten (EnergyNews). Wie een project als Alqueva-Portel vertraagt, vertraagt ook opslagcapaciteit die het Portugese net juist steeds harder nodig heeft.

De EU heeft wel een screeningsinstrument: Verordening 2019/452 geeft lidstaten en de Commissie de mogelijkheid om buitenlandse investeringen te beoordelen wanneer die de veiligheid of openbare orde kunnen raken (European Commission). Maar die verordening coördineert vooral. Zij blokkeert niet. Brussel kan waarschuwen. Portugal beslist.

Lidstaten lopen al uiteen

Duitsland behandelt aangesloten duurzame energie-assets inmiddels als mogelijke kwetsbaarheden in de infrastructuur, met expliciete verwijzingen naar de eerdere afhankelijkheid van Russisch gas (FAZ). Litouwen gaat verder en geeft netbeheerders het recht om zonneparken boven 100 kW af te koppelen wanneer zij niet aan cybersecurity-eisen voldoen (pv magazine). Spanje screent investeringen, maar haalt tegelijk Chinese fabrieken binnen die lokale banen opleveren. Hongarije liep iedereen voorbij en trok in 2025 € 3,9 miljard aan Chinese directe investeringen aan, vooral in elektrische auto's en batterijen. Tegelijk haalde de batterijfabriek van CATL in Debrecen twee jaar na opening naar verluidt pas ongeveer de helft van de beloofde werkgelegenheid (Portfolio, HVG).

Voor Alqueva-Portel draait de veiligheidsvraag uiteindelijk om controle: wie beheert de operationele software, de batterijmanagementsystemen en de rechten voor updates op afstand gedurende de looptijd van 25 jaar? De Portugese berichtgeving heeft de megawatts en panelen inmiddels nauwkeurig beschreven. Nog niet duidelijk is wie straks aan de knoppen zit. Dat bepaalt of dit vooral groene investering is, of ook strategische blootstelling. Tot nu toe stelt niemand in Lissabon of Brussel die vraag publiekelijk.