Drones treffen Kronstadt tijdens Putin-forum

Oekraïense drones hebben de Russische marinebasis Kronstadt in vier dagen tijd twee keer geraakt. Het korvet Boikiy brandde in een droogdok, olieterminals vlogen in brand en het eiland Kronstadt werd afgesloten. Dat gebeurde terwijl Poetin 20 kilometer verderop, in Sint-Petersburg, investeerders ontving op zijn belangrijkste economische forum. De timing rond een afgewezen vredesaanbod laat zien dat Oekraïne militair geweld inzet om onderhandelingsvoorwaarden af te dwingen, niet alleen om grondgebied terug te winnen.

Aanbod, afwijzing, aanval

Op 4 juni publiceerde Zelensky een open brief waarin hij rechtstreekse gesprekken op neutraal terrein voorstelde, met een staakt-het-vuren tijdens de onderhandelingen en een gevangenenruil (Moscow Times). Een dag later wees Poetin dat voorstel af op SPIEF, het Russische antwoord op Davos. Hij noemde de brief "ongemanierd" en zei "geen zin" te zien in een ontmoeting (New Indian Express, ISW). Binnen 18 uur lanceerde Oekraïne de tweede aanvalsgolf. Rusland meldde dat alleen al boven de regio Leningrad 144 drones waren onderschept (Fortune).

Het Institute for the Study of War, een Amerikaans onderzoekscentrum voor conflicten, heeft eerder vastgelegd hoe Rusland zelf zware aanvallen uitvoert "vlak voor en vlak na prominente vredesonderhandelingen" (ISW). Oekraïne gebruikt dat draaiboek nu omgekeerd: weigeren moet pijn doen. Zelensky noemde de aanvallen zelf "langeafstandssancties".

De droneoorlog raakt EU-gebied

De aanvallen op Kronstadt zijn het duidelijkste voorbeeld van Oekraïnes groeiende vermogen om diep in Rusland doelen te raken. Tegelijk verschuift de maritieme droneoorlog breder: uit de Zwarte Zee, richting Europese wateren.

Op 7 mei haalden Griekse vissers bij Lefkada een gewapende Oekraïense zeedrone uit het water, met naar schatting 100 tot 200 kilo explosieven aan boord (CNN Greece, news247.gr). Athene diende formeel protest in; Kyiv bood excuses aan en verwees naar oorlogsomstandigheden (Greek MFA). De Griekse minister van Defensie noemde het scenario "angstaanjagend". Volgens de Griekse generale staf was de drone waarschijnlijk bedoeld voor een Russisch schaduwvlootschip dat door de Middellandse Zee voer.

In het Baltische gebied beschuldigde Rusland Litouwen, Letland en Estland ervan hun luchtruim open te stellen voor Oekraïense drones. Alle drie wezen die claim af als desinformatie. De Litouwse minister van Buitenlandse Zaken zei dat Rusland juist zelf drones richting NAVO-luchtruim omleidt via gps-spoofing vanuit Kaliningrad. Daar steeg het aantal gedetecteerde spoofingzenders in iets meer dan een jaar van 3 naar 36 (Defense News).

Stille partners

De landen die het diepst in droneproductie met Oekraïne zitten, zeggen weinig over wat die drones raken. Polen, dat in mei nieuwe coproductieakkoorden sloot en zes klassen tactische drones invoert die mede zijn ontwikkeld met Oekraïense slagvelddata, gaf geen publieke verklaring over Kronstadt (Money.pl). Litouwen tekende op 13 mei een brede droneovereenkomst met Kyiv, voor langeafstandsaanvallen, maritieme drones en onderscheppingsdrones (President of Ukraine). Ook daar bleef commentaar op de aanvallen uit.

Frankrijk, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk bevestigden voor vandaag, 7 juni, een top met Zelensky in Londen. Doel is een Europees onderhandelingsspoor op te zetten voordat Washington opnieuw op eigen voorwaarden instapt (Eurointegration). Die drie leiders zitten tegenover een president die zojuist heeft laten zien dat hij elke marinebasis in Europees Rusland kan raken.

Poetins reactie op SPIEF zei meer dan welke vergeldingsactie ook. "Sommige komen erdoorheen", zei hij tegen journalisten. "We moeten onze luchtverdediging verbeteren" (AP/Audacy). De Oekraïense FP-1-drone, het platform waaraan de Kronstadt-aanvallen worden toegeschreven, gebruikt AI-navigatie op basis van terreinherkenning en omzeilt daarmee gps-storing volledig (Euromaidanpress, DroneSense). Ruslands belangrijkste elektronische tegenmaatregel werkt dus niet meer tegen Oekraïnes belangrijkste langeafstandswapen.

Of er Europese coproductieonderdelen in het aanvalspakket op Kronstadt zaten, is niet bevestigd. In Brussel, Berlijn of Warschau vraagt niemand daar publiekelijk naar. De stilte is inmiddels het beleid.