Nederland zoekt rust met China

Sjoerdsma ging naar Peking om de spanning te verlagen, maar nam tegelijk een groter Europees probleem mee. Nederland stuurde voor het eerst sinds 2018 weer een handelsmissie op ministerieel niveau naar China, meldde EFE via Infobae. Dat gebeurde nadat de ruzie rond Nexperia had laten zien waar het Chinese risico voor Europa inmiddels zit: in de onderdelen die fabrieken draaiende houden.

Nexperia is een Nederlandse chipmaker in handen van het Chinese Wingtech. Zijn componenten zitten in auto's, industriële machines en elektronica, schreef The Economist. Zeggenschap over zo'n bedrijf is dus meer dan een kwestie van welke vlag er op het pand staat. Als Den Haag blokkeert dat productiekennis of besluiten naar China verschuiven, kan Peking nog steeds druk zetten op de onderdelenstroom waar Europese producenten van afhankelijk zijn.

Goedkope onderdelen kunnen duur uitpakken

De handelscijfers laten zien hoe sterk die aantrekkingskracht is. DW en CNBC verwezen naar cijfers over 2025: ongeveer € 199,6 miljard aan EU-uitvoer naar China en ongeveer € 559,4 miljard aan invoer uit China. Daarmee kwam het goederentekort uit op circa € 359,8 miljard (DW, CNBC). Een goederentekort is het verschil tussen wat Europa verkoopt en koopt. Het bewijst op zichzelf geen vals spel, maar het laat wel zien hoeveel Europese verdienmodellen inmiddels op Chinese aanvoer leunen.

Dat probleem wordt scherper wanneer de invoer bestaat uit batterijen, chips, magneten, staal, zonnepaneelapparatuur en machines. Goedkope Chinese productie verlaagt vandaag de kosten voor Europese kopers. Tegelijk haalt zij orders weg bij Europese producenten. Met minder orders investeren fabrieken minder, spreiden zij vaste kosten zoals machines en installaties over minder eenheden, en worden zij juist duurder op het moment dat Europa wil dat ze opschalen.

Daarom is de Nederlandse reis meer dan een poging tot een rustiger bilateraal gesprek. Nederland heeft open handel nodig, omdat havens, logistiek en hightechtoeleveranciers centraal staan in zijn economisch model. Brussel heeft ondertussen drukmiddelen nodig die ook echt bruikbaar zijn: tarieven, dus belastingen op invoer, en onderzoeken naar subsidies, staatssteun waarmee bedrijven onder de kostprijs van concurrenten kunnen verkopen.

Dezelfde rust helpt en schaadt

Duitsland laat zien waarom rustigere verhoudingen nog steeds waarde hebben. De Duitse automakers en machinebouwers gebruiken China zowel als afzetmarkt als bron van onderdelen en grondstoffen, terwijl Chinese bedrijven inmiddels met hen concurreren in elektrische auto's, batterijen en industriële apparatuur. De Chinese verkoop van Porsche daalde in 2024 met 28%, meldde Automobil Produktion. Reuters en MarketScreener verwezen naar een door de EU gefinancierd chiprapport dat waarschuwt dat Europa voor kritieke materialen afhankelijk is van China en voor sleuteltechnologieën van de VS (MarketScreener).

De Duitse industrie wint zolang onderdelen blijven komen. Zij verliest als goedkope import Europese fabrieken, toeleveranciers en kennis op termijn minder levensvatbaar maakt. Rust helpt het bestaande bedrijfsmodel; zij kan ook het werk uitstellen dat nodig is om afhankelijkheid te verminderen.

Polen laat de druk op producenten nog scherper zien. Rzeczpospolita meldde, op basis van GUS, dat Polen in 2025 voor 13,2 miljard zloty naar China uitvoerde en voor 232,4 miljard zloty uit China invoerde. Business Insider zette, op basis van Eurostat, het Poolse negatieve saldo met China in het eerste kwartaal van 2026 op € 8 miljard, ongeveer 3,75% van het kwartaal-bbp (Rzeczpospolita, Business Insider). Goedkope Chinese inputs kunnen de kosten laag houden voor fabrieken in Polen, Tsjechië of Slowakije. Goedkope eindproducten kunnen tegelijk lokale makers van onderdelen, huishoudelijke apparaten, staal en batterijen uit de markt drukken.

Europa wil nog steeds Chinese snelheid

Spanje laat zien waarom Europa de deur niet simpelweg kan dichtgooien. Gotions batterijproject in Valladolid kreeg € 138,2 miljoen uit het Spaanse PERTE VEC-programma, terwijl claims over ongeveer € 950 miljoen aan investeringen en een start in 2027 voorlopig projectaankondigingen blijven, meldden El País en Castilla y León Económica. Chinees investeringsgeld is aantrekkelijk wanneer Europa snel batterijfabrieken wil. Het risico is dat Europa de fabriek huisvest, terwijl de doorslaggevende keuzes over chemie, software en inkoop elders blijven liggen.

Sjoerdsma's missie helpt als zij Europa tijd koopt om af te spreken waar Chinese aanvoer welkom is en waar zeggenschap gevaarlijk wordt. Zij wordt duur als iedere kwetsbare hoofdstad haar eigen deal sluit: Nederlandse logistiek, Duitse auto's, Poolse fabrieken, Spaanse batterijen. Peking heeft geen formele handelsoorlog nodig als het rust kan bieden waar Europa onderdelen nodig heeft, investeringen waar Europa fabrieken wil, en druk waar één regering een transactie blokkeert. De Europese vraag is of tijdelijke rust wordt omgezet in gezamenlijke onderhandelingsmacht, of dat afhankelijkheid uiteenvalt in afzonderlijke deals met Peking.