Race om ECB-presidentschap start vrijdag

Twenty-one governments submit names; Europe’s central-bank chair remains empty.
Beeldcompositie · tobriefNadat Eurogroepvoorzitter Kyriakos Pierrakakis de 21 hoofdsteden om namen heeft gevraagd, moeten de eurolanden uiterlijk vrijdag 6 november kandidaten voordragen voor het presidentschap van de Europese Centrale Bank (Reuters). De regeringen dragen nu kandidaten voor; de regeringsleiders kiezen later de president, terwijl zij tegelijk onderhandelen over andere ECB-functies die vrijkomen. De gekozen kandidaat zit de Raad van bestuur voor, die de rente voor huishoudens en bedrijven in de muntunie vaststelt. De president bepaalt die rente overigens niet alleen.
De strijd begon vroeg. Christine Lagarde bevestigde op 29 oktober dat zij op 7 februari 2027 vertrekt, enkele maanden voordat haar termijn afloopt (ECB), zoals we destijds meldden (To Brief).
Maandag 9 november bekijken de ministers van Financiën de voordrachten, maar alleen om de stand van zaken op te nemen. Er wordt niet gestemd (Euronews). De Duitse bondskanselier Friedrich Merz wil eind 2026 een besluit. Dat is zijn politieke streven, geen wettelijke deadline.
Wie beslist er eigenlijk?
Regeringen dragen kandidaten voor. Hun ministers van Financiën vergelijken de namen in de Eurogroep en proberen het eens te worden over één kandidaat. Vervolgens zet de Raad van de EU, het formele orgaan waarin nationale ministers EU-besluiten aannemen, die voorkeur om in een officiële aanbeveling.
Uiteindelijk beslissen de staatshoofden en regeringsleiders. Voordat zij dat doen, moeten zij het Europees Parlement raadplegen. Dat kan de kandidaat ondervragen en advies uitbrengen, maar de keuze niet blokkeren. Ook de Raad van bestuur van de ECB, die de nieuwe president zal voorzitten, moet om advies worden gevraagd.
Voor het besluit is steun nodig van minstens 72% van de eurolanden. Die landen moeten samen minstens 65% van de bevolking van het eurogebied vertegenwoordigen. In de praktijk komt dat neer op minstens 16 regeringen die ook voldoende inwoners vertegenwoordigen (Council). Geen enkele hoofdstad heeft een veto; een kandidaat moet dus een coalitie opbouwen.
Twee bekende kandidaten, meerdere vacatures
Het verdrag eist een erkende reputatie en ervaring op monetair of bancair terrein. De president krijgt één termijn van acht jaar, zonder mogelijkheid tot herbenoeming (EUR-Lex). Beide kandidaten die publiekelijk steun hebben gekregen, hebben een nationale centrale bank geleid.
Spanje koos in juli voor Pablo Hernández de Cos en kondigde aan hem voor te dragen zodra de procedure begon (RTVE). Hij was gouverneur van de Bank of Spain en leidt nu de Bank for International Settlements, de bank van de centrale banken.
Volgens Nederlandse media steunt het kabinet in Den Haag Klaas Knot, die veertien jaar aan het hoofd stond van De Nederlandsche Bank (Dagblad van het Noorden).
Het presidentschap is niet de enige functie die vrijkomt. Bestuurslid Isabel Schnabel vertrekt op 3 januari en de termijn van hoofdeconoom Philip Lane loopt af op 31 mei (ECB register). Omdat meerdere functies binnen enkele maanden vrijkomen, kunnen regeringen steun voor de ene benoeming uitruilen tegen steun voor een andere.
Een mogelijke ruil is al genoemd. Reuters meldde in september op basis van anonieme bronnen dat Frankrijk Knot mogelijk steunt als een Franse econoom Lane opvolgt als hoofdeconoom (Reuters). Geen Franse functionaris heeft dat bevestigd. Voorlopig is het dus een gemelde mogelijkheid, geen afspraak.
De kalender geeft Parijs nog een belang bij de benoeming. Frankrijk kiest op 18 april en 2 mei 2027 een nieuwe president (Service-Public). Als de regeringsleiders vóór die tijd besluiten, zoals Merz wil, helpt Emmanuel Macron Lagardes opvolger kiezen; anders komt die keuze bij zijn opvolger te liggen. Dat volgt uit de timing. Niets wijst erop dat dit de reden was voor Lagardes vervroegde vertrek.
Vrijdag ligt er een kandidatenlijst, geen nieuwe ECB-president. De keuze is aan de regeringsleiders, die een brede meerderheid van zowel landen als bevolking nodig hebben. De president die zij aanwijzen, stuurt het rentedebat, maar bepaalt de rente niet alleen. De ruil die de uitkomst het meest kan bepalen, Franse steun voor Knot in ruil voor de post van hoofdeconoom, berust tot dusver op één bericht op basis van anonieme bronnen.
Details about this article
- Model:
- claude-opus-5-5
- Generated:
- 11/4/2026, 2:11:11 AM
- Pipeline run:
- eu_pipeline_20261104_005008
- Watermark:
- SynthID (Google's invisible watermark)
- Human review:
- None before publication