EU heft €3 op goedkope webpakketten

Sinds 1 juli laat de EU goedkope e-commercepakketjes niet langer ongemoeid door de douane. De vrijstelling voor zendingen onder de € 150 is verdwenen. Daarvoor in de plaats komt een heffing van ongeveer € 3 per productcategorie in elk pakket (European Commission, Corriere della Sera). De maatregel is vooral gericht op Shein, Temu en AliExpress. De vraag erachter is simpel: zijn ultragoedkope webshops werkelijk efficiënt, of zijn ze vooral goedkoop omdat echte kosten buiten beeld blijven?

Een paar dagen eerder ging Frankrijk verder. Het parlement nam een wet aan die ultrafastfashion belast met een milieutoeslag die in 2030 kan oplopen tot € 20 per kledingstuk, met een maximum van de helft van de prijs vóór belasting (Fibre2Fashion, Le Dauphine). Frankrijk probeert kosten te beprijzen die aan de kassa nooit zichtbaar zijn: afvalverwerking, vervuiling en kleding die na enkele weken alweer wordt weggegooid. Beide maatregelen halen verborgen kosten terug in de prijs, maar doen dat via een andere route.

De heffing raakt gemengde mandjes harder

De € 3 van de EU is geen vast bedrag per pakket. De heffing geldt per productcategorie: een pakket met een T-shirt en een zonnebril levert twee heffingen op, terwijl vijf identieke T-shirts als één categorie kunnen tellen (Dziennik, MacGeneration). Dat bepaalt hoe hard de maatregel aankomt. Een heffing van € 3 maakt een telefoonhoesje van € 2 meteen onaantrekkelijk, maar verandert weinig aan een winkelmandje van € 40.

Formeel betalen platforms en verkopers de heffing. In de praktijk duikt die al op in afrekenprijzen en bezorgkosten (Euronews, BR). Wie juridisch de rekening krijgt, is immers niet altijd degene die de kosten draagt. Als Temu de prijs met € 3 verhoogt, betaalt de consument, ongeacht wat er op het douaneformulier staat.

Frankrijk richt zich op het bedrijfsmodel zelf: duizenden nieuwe artikelen per dag, lage duurzaamheid en weinig prikkel om iets te herstellen. De toeslag geldt per artikel dat in Frankrijk wordt verkocht (Innovation Forum). Franse en Italiaanse berichtgeving wijst op een politieke ontwerpkeuze: de criteria lijken zo opgesteld dat Shein en Temu worden geraakt, terwijl Europese fastfashionketens als Zara grotendeels buiten schot blijven (Politique France).

Bijna zes miljard pakketjes, meestal ongecontroleerd

De schaal verklaart waarom dit verder gaat dan mode. In 2025 kwamen ongeveer 5,9 miljard laagwaardige artikelen zonder invoerrechten de EU binnen, veruit het grootste deel uit China (Journal du Geek, European Commission). Van de gecontroleerde producten in gevoelige categorieën voldeed meer dan 60% niet aan de Europese veiligheidsnormen (Fibre2Fashion). België en Nederland, de belangrijkste toegangspoorten voor platformpakketjes, dragen daarbij een onevenredig groot deel van de verwerkingslast (Info.fr).

Het bredere EU-antwoord is om platforms aanspreekbaar te maken. In de douanehervorming worden marktplaatsen behandeld als de importeur, waardoor douaneautoriteiten nalevingsgegevens en betalingen bij het platform kunnen opeisen in plaats van miljoenen individuele verkopers te moeten najagen (European Commission).

Wie wint, wie verliest

Europese winkeliers en textielproducenten profiteren waarschijnlijk. De heffingen verkleinen het prijsvoordeel dat goedkope directe import heeft doordat Europese verkopers wél al kosten maken voor naleving van regels. De Duitse retailvereniging steunt de beweging richting gelijke voorwaarden, maar waarschuwt dat heffingen geen vervanging zijn voor echte handhaving tegen onveilige of verkeerd gelabelde producten (Zeit).

Consumenten die de goedkoopste artikelen kopen, voelen de maatregel het scherpst. Poolse berichtgeving zegt het nogal direct: € 3 extra op een product van een paar euro is een forse stijging, en mensen die in die prijsklasse winkelen zijn doorgaans niet rijk (Forsal). In Italië noemen consumentenorganisatie Codacons en Europarlementariër Pasquale Tridico de heffing regressief: armere kopers betalen een groter deel van hun uitgaven extra (Giustizia News24). De Spaanse econoom Santiago Niño Becerra formuleerde de scherpste scepsis: een heffing kan wel geld opleveren, maar verandert het koopgedrag niet zolang het onderliggende prijsverschil groot blijft (Moncloa.com).

De maatregel is verdedigbaar op grond van concurrentie en veiligheid. Tegelijk is het een vlakke heffing die het zwaarst drukt op de kleinste winkelmandjes. Zonder handhaving op bijna zes miljard pakketjes per jaar heeft Europa het model nog niet veranderd. Het heeft vooral het goedkoopste afrekenmandje duurder gemaakt.