EU-panel adviseert Foundayo ondanks maagklachten

Wie de tabletversie van Wegovy gebruikt, begint de dag volgens vaste regels: de tablet moet op een lege maag met een beetje water worden ingenomen, waarna je moet wachten met eten, meldt Reuters. Foundayo, een tablet van Eli Lilly voor gewichtsbeheersing en diabetes type 2, neem je eenmaal per dag in, op elk moment en met of zonder voedsel (EMA). De Europese geneesmiddelenautoriteit heeft het middel nu aanbevolen. Daardoor kan deze groep medicijnen makkelijker in het dagelijks leven passen.

De aanbeveling kwam van het wetenschappelijk comité van de autoriteit tijdens de vergadering in oktober (CHMP meeting highlights). Het gaat om advies, niet om een vergunning. De Europese Commissie moet de formele toelating nog verlenen.

Dezelfde werking, een ander molecuul

Foundayo behoort tot dezelfde medicijnfamilie als Wegovy. Deze middelen bootsen GLP-1 na, een hormoon dat de darmen na een maaltijd afgeven. GLP-1 bindt aan receptoren op cellen; het medicijn past op die receptoren en activeert ze. Daardoor neemt de eetlust af, voelen mensen zich eerder verzadigd en wordt de bloedsuiker beter gereguleerd (EMA).

De werkzame stof is wel anders. Semaglutide, het bestanddeel van Wegovy, is een peptide: een korte keten aminozuren, vergelijkbaar met een heel klein eiwit. Orforglipron, de werkzame stof in Foundayo, is een klein molecuul dat chemici hebben ontwikkeld en geen peptide. In vroege studies kregen deelnemers het middel zonder beperkingen rond eten of drinken (food-effect studies).

Wat de onderzoeken lieten zien

De grootste studie naar gewichtsverlies, ATTAIN-1, volgde 3.127 volwassenen zonder diabetes gedurende 72 weken. Bij de hoogste dosis van 36 mg verloren deelnemers gemiddeld 11,2% van hun lichaamsgewicht, tegenover 2,1% in de placebogroep (NEJM). Dat is een gemiddelde voor de hele groep; de resultaten van individuele deelnemers liepen uiteen. In een verwante studie, ATTAIN-2, verloren volwassenen met diabetes type 2 bij de hoogste dosis 9,6% van hun lichaamsgewicht (ATTAIN-2).

Bij diabetes volgen artsen onder meer HbA1c, een bloedtest die de gemiddelde bloedsuikerspiegel over de afgelopen maanden weergeeft. Het cijfer is dus een gemiddelde over langere tijd, geen momentopname.

De meest informatieve studie, ACHIEVE-3, vergeleek orforglipron rechtstreeks met semaglutide in tabletvorm bij 1.698 volwassenen die al metformine gebruikten, de gebruikelijke eerste tabletbehandeling bij diabetes. Orforglipron verlaagde de bloedsuiker sterker. Na 52 weken was HbA1c bij de hoogste onderzochte dosis van elk middel met 1,91 procentpunt gedaald bij orforglipron, tegenover 1,47 procentpunt bij semaglutide (ACHIEVE-3). De studie gebruikte de diabetesdoseringen van semaglutide en vergelijkt Foundayo dus niet met de hogere dosis Wegovy voor obesitas. Ook wisten de deelnemers welk middel ze kregen, en financierde Lilly het onderzoek.

De keerzijde zit in de maag

De voorgestelde toepassing is beperkter dan de term 'afslankpil' suggereert. Het middel is bedoeld voor volwassenen met een body mass index (BMI), een maat op basis van lengte en gewicht, van minstens 30. Mensen met een BMI vanaf 27 komen ook in aanmerking als ze een gewichtsgerelateerd gezondheidsprobleem hebben. In beide gevallen wordt de tablet gecombineerd met dieet en lichaamsbeweging (Ärzteblatt).

Misselijkheid, braken en diarree zijn de meest voorkomende bijwerkingen. Ze treden vooral op wanneer de dosis wordt verhoogd en komen later minder vaak voor (EMA). Toch stopte in ATTAIN-1 tussen 5,3% en 10,3% van de deelnemers die orforglipron kregen vanwege bijwerkingen, tegenover 2,7% van de deelnemers met placebo (NEJM).

De rechtstreekse vergelijking bij diabetes maakte die afweging duidelijker. Maagklachten kwamen voor bij ongeveer 58% tot 59% van de gebruikers van orforglipron, tegenover 37% tot 45% van de gebruikers van semaglutide in diabetesdosering (ACHIEVE-3).

Deze studies maten gewichtsverlies en bloedsuiker, geen hartinfarcten of beroertes. Een afzonderlijke studie, ATTAIN-Outcomes, staat geregistreerd om hart- en vaatziekten te onderzoeken (trial registry).

Na een besluit van de Commissie bepaalt elke lidstaat zelf de prijs en de voorwaarden voor vergoeding (EMA). In de onderzoeken leidde Foundayo tot betekenisvol gewichtsverlies en betere bloedsuikerwaarden, met een tablet die je bij het ontbijt met koffie en toast kunt innemen. De aangetoonde keerzijde is meer maagklachten, vooral vergeleken met semaglutide in diabetesdosering. Nationale prijs- en vergoedingsbesluiten bepalen hoeveel Europeanen die afweging zelf kunnen maken.