Europa’s raketschild loopt vast in productie

Negen Europese landen en Oekraïne ondertekenden op 13 juli in Parijs een coalitie voor verdediging tegen ballistische raketten (Élysée, Al Jazeera). Vijf dagen later vuurde Rusland een grootschalige salvo van ballistische raketten en kruisraketten af op Kyiv (The Globe and Mail). Daarmee werd een politieke belofte getest nog voordat zij operationeel was geworden. De reacties in zes landen legden één harde grens bloot: de onderscheppingsraketten die Oekraïne nodig heeft, kosten jaren om te maken, en geen van de ondertekenaars heeft laten zien dat het dat gat kan dichten.

Wat de fabrieken niet kunnen leveren

Duitsland liet het probleem het scherpst zien. Berlijn keurde in de eerste helft van 2026 voor ongeveer € 2,5 miljard aan defensie-exporten naar Oekraïne goed (BMWK). Dat cijfer zegt iets over politieke bereidheid. Het betekent niet dat Patriot- of IRIS-T-onderscheppers in depots klaarliggen voor verzending. Alleen al de raketmotor van één Patriot-raket vergt naar verluidt ongeveer tweeënhalf jaar productietijd, en een Duitse licentiefabriek zou nog jaren nodig hebben om echt volume te halen (NZZ). Op korte termijn heeft Duitsland dus vooral één hefboom: andere Europese Patriot-gebruikers ertoe bewegen raketten uit hun eigen voorraden vrij te geven (Handelsblatt).

Frankrijk kwam met de concreetste leveringsdata: tijdelijke SAMP/T-batterijen, het Frans-Italiaanse luchtverdedigingssysteem, radars vóór eind 2027 en versnelde leveringen van Aster 30-raketten tegen oktober (Élysée). Macron zet SAMP/T neer als Europees alternatief voor afhankelijkheid van de Amerikaanse Patriot. Maar de productie van de Aster 30-onderschepper ligt rond 80 tot 100 per jaar, met plannen om in 2028 op 300 uit te komen (Euromaidan Press). Tegen Russische salvo’s van tientallen ballistische raketten in één nacht is dat tempo te laag.

In de coalitieverklaring zelf stond overigens geen bindend productieschema. Zelensky’s oproep om "binnen 12 maanden" resultaat te boeken was een politiek doel, geen gefinancierd aanschafplan (The Globe and Mail, Politico Europe).

Wie aanwezig was, wie kan leveren

Italië liet zien hoe groot de afstand kan zijn tussen politieke zichtbaarheid en industriële macht. Premier Meloni sloeg de top in Parijs over; haar minister van Buitenlandse Zaken was er wel (Euronews Italy). SAMP/T is immers geen louter Frans systeem: Italië bouwt mee en levert kernonderdelen voor de volgende generatie (Il Sole 24 Ore). Rome bleef uit de schijnwerpers, maar hield zijn industriële stoel aan tafel.

Roemenië liet zien waar frontlijnstaten tegenaan lopen zodra voorraden dun worden. President Nicușor Dan zei dat Boekarest onderzoekt of het Patriot-onderscheppers kan sturen, maar zo’n besluit vereist unanieme goedkeuring van de hoogste defensieraad van het land (TVR Info). Roemenië droeg al een volledig Patriot-systeem over aan Oekraïne (President of Ukraine). Wat overblijft is schaars, terwijl een contract voor nieuwe detectieradars pas over 11 maanden de eerste eenheid oplevert (HotNews).

Litouwen gebruikte het Russische salvo om de NAVO onder druk te zetten Baltic Air Policing op te waarderen: de vredestijdmissie waarbij roulerende gevechtsvliegtuigen opstijgen om schendingen van het luchtruim te identificeren, zou een echte luchtverdedigingsrol moeten krijgen, inclusief bevoegdheid om inkomende dreigingen neer te halen (TV3). Maar de raketbatterijen die zo’n mandaat kracht zouden geven, verschenen tot dusver alleen in korte plaatsingen, niet als permanente dekking (LRT English).

Slowakije, dat vroeg in de oorlog zijn S-300-systeem afgaf, herhaalde dat het geen verdere wapenleveringen aan Oekraïne wil financieren (Denník N). Elke regering die weigert onderscheppers bij te dragen, leunt toch op het schild dat diezelfde onderscheppers zouden moeten vormen.

Het patroon in de zes landen is consequent. Goedkeuringsbedragen, coalitieverklaringen, topcommuniqués en bilaterale deals bewegen allemaal. De productie van onderscheppingsraketten beweegt niet mee. Zolang fabrieksorders, werkverdelingsafspraken en leveringskalenders niet volgen op de politieke aankondigingen, blijft de antiballistische coalitie een papieren coalitie. De defensieministers van de negen ondertekenende landen zijn die productiecijfers verschuldigd. Geen van hen heeft ze gepubliceerd.