Fitch brengt Roemenië dicht bij junkstatus

Fitch beoordeelt op 31 juli opnieuw de kredietwaardigheid van de Roemeense staat. De drie grote kredietbeoordelaars zetten Roemenië allemaal op de laagste trede die nog als beleggingswaardig geldt, BBB-/Baa3, telkens met een negatief vooruitzicht (SeeNews, Romania Insider). Eén verlaging is genoeg om Roemenië in junkgebied te duwen, met mogelijk voor miljarden euro's aan gedwongen obligatieverkopen tot gevolg. Het kabinet dat de ontsporing moest corrigeren, viel in mei na een motie van wantrouwen (JURIST).

Twee tekorten die elkaar versterken

Roemenië heeft het grootste begrotingstekort van de EU, 7,9% van het BBP in 2025, en tegelijk een tekort op de lopende rekening van bijna 8% van het BBP. Dat laatste is het verschil tussen wat het land in het buitenland verdient en uitgeeft (ING Think, European Commission). Die twee tekorten voeden elkaar. Overheidsuitgaven jagen consumptie en import aan, waardoor het externe tekort oploopt. Om beide gaten te financieren is vervolgens steeds meer buitenlands kapitaal nodig. Zodra beleggers het vertrouwen verliezen, draait die beweging snel en pijnlijk om.

Die omslag is al begonnen. In het eerste kwartaal van 2026 kromp het BBP met 1,7% op jaarbasis (China-CEE Institute). De inflatie liep in april op tot 10,71%, het hoogste niveau in de EU, maar de centrale bank, de BNR, houdt de beleidsrente vast op 6,5% (BNR). De reële rente, dus de beleidsrente min de inflatie, ligt rond -4%. Spaarders en buitenlandse obligatiehouders verliezen daardoor koopkracht door Roemeense bezittingen simpelweg aan te houden.

De BNR zit klem. Een renteverhoging zou de recessie verdiepen en de rentelasten van de overheid verder verhogen. Een renteverlaging zou de daling van de leu versnellen, die inmiddels voorbij 5,20 per euro is gezakt, buiten de bandbreedte die de centrale bank jarenlang verdedigde. Alleen al in april daalden de valutareserves met ongeveer € 2,3 miljard, deels door interventies op de valutamarkt (BNR, Spotmedia). Roemenië zit niet in de eurozone. Er is dus geen ECB-achtervang die deze spiraal kan doorbreken.

De buren lopen weg

Roemeniës kwetsbaarheid valt vooral op door de vergelijking met de landen eromheen.

Sinds begin 2026 daalde de rente op Hongaarse tienjaarsobligaties met 140–150 basispunten. Eén basispunt is een honderdste procentpunt. Markten prijsden de supermeerderheid van de Tisza-partij in en daarmee ook een geloofwaardiger pad richting invoering van de euro (Portfolio.hu). Polen heeft weliswaar een begrotingstekort van meer dan 7% van het BBP, maar financiert 80% van zijn staatsschuld binnenlands en groeit met 3,4%. Daardoor staat Polen met A-/A2 nog altijd meerdere treden boven Roemenië (Bankier.pl). Roemeens staatspapier werd ooit verhandeld als onderdeel van een bredere Midden- en Oost-Europese mand. Die mand bestaat voor beleggers eigenlijk niet meer.

Wat een afwaardering in gang zet

Als Fitch, of een andere kredietbeoordelaar, Roemenië onder BBB- zet, gaan indexregels tellen. De Bloomberg Global Aggregate, een benchmark die wordt gevolgd door passieve fondsen met biljoenen dollars onder beheer, gebruikt de mediaanrating van de drie grote bureaus. Bij een verlaging door twee van de drie valt Roemenië uit de index (Bloomberg methodology). Pensioenfondsen en verzekeraars die alleen in beleggingswaardig papier mogen beleggen, krijgen dan in de weken erna te maken met gedwongen verkopen. Die verkoopdruk zou de spreads vergroten, dus de premie die beleggers vragen boven veilige Duitse staatsobligaties, de financieringskosten verhogen en de leu verder omlaag duwen. Zo ontstaat een zichzelf versterkende beweging.

In het eerste kwartaal van 2026 daalde het Roemeense begrotingstekort naar 1,03% van het BBP, tegen 2,28% een jaar eerder. Hogere btw-inkomsten na de tariefsverhoging van juli vorig jaar hielpen daarbij (Romania Journal). Maar het eerste kwartaal is seizoensmatig het beste kwartaal voor de Roemeense overheidsfinanciën; de uitgaven concentreren zich in de tweede jaarhelft. De grootste onbenutte inkomstenbron blijft bovendien grotendeels liggen: een btw-inningstekort van 29,5%, het hoogste in de EU (VATupdate, IMF).

Fitch moet nu beoordelen of een demissionair kabinet, zonder parlementair mandaat, geloofwaardig kan beloven deze cijfers te herstellen. De kalender helpt niet mee: 31 juli valt voordat een nieuwe regering een begroting kan aannemen.