Frankrijk leent, maar betaalt meer

Frankrijk betaalt meer om te lenen, en maandag sloeg die zorg over op de euro. Tijdens de Aziatische handel, toen het grootste deel van Europa nog sliep, was één euro ongeveer 1,1161 dollar waard, het laagste niveau sinds mei 2025 (MUFG). De volgorde waarin de markten bewogen, wijst erop dat de Franse begrotingsrisico's extra druk op de euro zetten. Hoeveel van de daling daardoor kwam, valt niet vast te stellen.

Een lagere euro-dollar-koers kan betekenen dat de euro verzwakt, de dollar sterker wordt of allebei. De referentiekoers van de Europese Centrale Bank, één momentopname per dag op een vast tijdstip, liet een kleinere daling zien: 1,1204 dollar op maandag tegenover 1,1225 dollar op vrijdag 2 oktober (ECB).

Franse staatsleningen kwamen als eerste onder druk

Vrijdag liep de rente op Franse tienjarige staatsleningen op tot 4,993%, ongeveer 1,59 procentpunt hoger dan die van Duitsland (158,67 basispunten; één basispunt is een honderdste procentpunt) (Dow Jones). Dat renteverschil, de spread, is de extra vergoeding die beleggers eisen om geld aan Parijs te lenen in plaats van aan Berlijn. Franse financiële media brachten de druk in verband met de omstreden begroting voor 2027 (L'Agefi).

Het nachtelijke dieptepunt van de euro volgde daarna. Ook tegenover het Britse pond en de Zwitserse frank verloor de munt terrein. Alleen een stijgende dollar verklaart die dalingen niet. ING-strateeg Chris Turner zag in de brede beweging een teken dat handelaren vanwege de Franse begrotingsrisico's een hoger rendement eisten om euro's aan te houden (ING).

Ook de renteverwachtingen wijzen in die richting. Volgens ING hebben markten sinds eind september de verwachte ECB-renteverhogingen met ongeveer 30 basispunten teruggeschroefd, tegenover circa 13 basispunten voor de Amerikaanse Federal Reserve (ING). Als eurodeposito's en -obligaties naar verwachting minder opleveren, worden beleggingen in dollars aantrekkelijker.

Wat de timing niet laat zien

Maandag zette een daling voort die al aan de gang was: de euro was vier weken op rij gezakt (Reuters). De dollar heeft immers ook een eigen verhaal. Ricardo Amaro van Oxford Economics schrijft de bredere daling van de euro in 2026 deels toe aan veranderende verwachtingen over het Fed-beleid (DW).

Spanje kwam later in beeld. Premier Pedro Sánchez riep om 09.18 uur Madridse tijd vervroegde verkiezingen uit voor 29 november, nadat de euro zijn Aziatische dieptepunt had bereikt (La Moncloa). De aankondiging kan dat eerdere dieptepunt niet verklaren, maar tegen het middaguur was de rente op Spaanse staatsleningen opgelopen (Europa Press). Het nieuws speelde dus wel mee in de latere handel.

Daarna nam de druk op Frankrijk af. Laat op maandag was het renteverschil teruggelopen tot ongeveer 136-137 basispunten (Reuters via LSE). Tegen de middag in New York stond de euro weer rond 1,1211 dollar, al noteerde hij die dag nog altijd 0,36% lager (Reuters). Het gelijktijdige herstel van het renteverschil en de euro past bij de Franse verklaring, maar bewijst niet dat de ene beweging de andere veroorzaakte.

Wie betaalt de rekening

De Franse schatkist draagt de duidelijkste kosten, die geleidelijk oplopen. Bestaande obligaties hebben een vaste rente. Hogere marktrentes werken daarom pas door wanneer Frankrijk nieuwe schuld uitgeeft of aflopende obligaties vervangt.

Op 1 oktober haalde Frankrijk het volledige aangeboden bedrag van € 11 miljard en 999 miljoen op, maar betaalde het ongeveer 4,93% rendement op een staatslening die in 2036 afloopt. Op 3 september was diezelfde lening nog uitgegeven tegen 4,23% (Reuters, Le Monde). Die stijging dateerde van vóór maandag en weerspiegelt dus zorgen die al weken opliepen. Minister van Financiën Roland Lescure stelde dat de veiling bewijst dat beleggers vertrouwen hebben in de Franse kredietwaardigheid (Boursorama). Daaruit blijkt dat Frankrijk kan lenen; over de prijs zegt het niets.

De kosten raken ook andere begrotingsposten. Iedere extra euro aan rentelasten kan de overheid niet meer aan iets anders uitgeven, tenzij zij de belastingen verhoogt of extra leent om die kosten te betalen. Kopers van nieuwe Franse staatsleningen profiteren, omdat zij het hogere rendement vastzetten. Beleggers die bestaande obligaties moeten verkopen, verliezen: een lening met een lagere rente is minder waard zodra nieuwe leningen meer opleveren.

De cijfers rechtvaardigen een beperktere conclusie dan dat Frankrijk de hele daling van de euro veroorzaakte. De euro daalde al en de dollar was sterk, maar de Franse begrotingszorgen lijken maandag wel extra druk te hebben gezet. Frankrijk kon zijn obligaties nog steeds verkopen, maar voor tienjarige Franse leningen eisten beleggers ongeveer 0,7 procentpunt meer rendement dan bij de vergelijkbare veiling in september. Die rekening loopt verder op zolang de regering en het parlement het niet eens worden over de begroting voor 2027.