Frankrijk ziet renterekening oplopen tot €59,3 miljard

De Franse staatsschuld is voor 2026 de begrotingspost waar alles om draait. Agence France Trésor rekent op € 59,3 miljard aan schuldendienst, geld dat de staat moet reserveren voordat er ruimte is voor nieuwe beloften. Eerder meldde Le Monde dat de rentelasten aan het begin van het jaar met 37% waren gestegen. Het renteverschil tussen Franse en Duitse staatsleningen, de OAT-Bund-spread, lag half juni rond 71 tot 73 basispunten; één basispunt is een honderdste procentpunt. Vergeleken met een precrisisgemiddelde van ongeveer 53 basispunten en een recente piek van 85 basispunten waar OMFIF op wees, betaalt Frankrijk inmiddels een zichtbare risicopremie.

Waarom De Begrotingsstemming Ertoe Doet

Volgens de staatsobligatietabel van Boursorama stond de Franse tienjaars-OAT op 12 juni op 3,69% en de Duitse Bund op 2,98%. Het rendement is de jaarlijkse vergoeding die beleggers vragen om geld uit te lenen. Als dat rendement stijgt, betaalt de staat meer voor nieuwe leningen en voor herfinanciering. Bestaande obligatiehouders verliezen, omdat obligatiekoersen dalen als rentes stijgen. Nieuwe kopers krijgen wel een hogere vergoeding, maar alleen omdat zij worden betaald voor een hoger ingeschat risico.

Die marktbeweging vertaalt zich direct naar de politiek. Elke extra euro rente verkleint de ruimte voor defensie, sociale uitgaven, investeringen of belastingverlaging. Een ruimere begroting zonder geloofwaardige besparingen vraagt beleggers om vertrouwen in toekomstige discipline. Krijgen zij dat vertrouwen niet, dan eisen zij meer rendement en loopt de renterekening verder op.

De European Fiscal Board verwacht dat het overheidstekort in de eurozone in 2027 uitkomt op 3,5% van het BBP en dat de schuld boven 90% van het BBP stijgt. Binnen dat beeld kan Frankrijk zich niet voordoen als een kleine uitzondering. Een fiscaal beleidsoverzicht van ETAF stelde dat Frankrijk doeltreffende maatregelen heeft genomen onder de EU-tekortprocedure. Juist daarom wordt de volgende begroting de echte test. Ook het TPI-obligatievangnet van de ECB hangt volgens de ECB-criteria af van begrotingsnaleving, houdbare schuld en degelijk beleid. Een zichtbaar zwakke Franse begroting zou een eventueel reddingsdebat later alleen maar moeilijker maken.

Waar De Krapte Terechtkomt

De eerste verliezers zitten in eigen land. Schuldeisers worden betaald voordat ministers keuzes maken. Ministeries die extra geld vragen, lokale overheden die afhankelijk zijn van overdrachten en kiezers die rekenen op beschermde voorzieningen, lopen allemaal tegen dezelfde volgorde aan: de rente op de schuld gaat voor.

Bij defensie wordt die botsing scherp zichtbaar. Frankrijk geeft volgens de meest recente NAVO-tracker ongeveer 2,4% van het BBP uit aan defensie, terwijl de Senaatsdoorlichting van de militaire programmering spreekt van een extra inspanning van € 36 miljard over de programmaperiode. Strategisch kan dat nodig zijn. Begrotingstechnisch komt het toch terecht in dezelfde kas als de rentelasten en de tekortcorrectie.

Italië wint aan status, maar niet aan bescherming. Volgens QuiFinanza stond de Italiaanse tienjaars-BTP op 11 juni op 3,87%, de Franse OAT op 3,74% en de Bund op 3,08%. Tussen Rome en Parijs zit dan nog maar weinig afstand. De oude rangorde, met Frankrijk veilig in de kern en Italië permanent verdacht, oogt zwakker. Italië betaalt overigens alsnog mee als Franse spanning de bredere risicopremie in de eurozone omhoog trekt.

Duitsland wint als referentielenemer, maar loopt politiek risico. Staatsanzeiger meldde, op basis van aan ZEW gelieerde analyse, dat de gezamenlijke EU-schuld in 2030 boven € 1,15 biljoen kan uitkomen en dat de mogelijke Duitse last rond € 120 miljard ligt. Een hogere Franse premie versterkt Bunds als veilige belegging, maar voedt tegelijk in Duitsland de vraag wie uiteindelijk garant staat voor Europese verplichtingen.

Spanje Laat Zien Wat Ontbreekt

De cijfers wijzen nog niet op een crisis. Eco3min plaatst een OAT-Bund-spread van 60 tot 80 basispunten in een zone van gematigde spanning en ziet aanhoudende niveaus boven 100 basispunten als een serieuzere grens. Frankrijk wordt opnieuw geprijsd, niet afgeschreven.

Wat ontbreekt, zit in het begrotingsproces zelf: welke uitgavenverzoeken overleven, welke ministeries kortingen moeten slikken en of het parlement iets kan aannemen dat markten als houdbaar zien. Spanje laat het verschil zien. Het gepubliceerde tekortpad van Hacienda zet het tekort op 2,1% in 2026, 1,8% in 2027 en 1,6% in 2028, zelfs met flexibiliteit voor defensie. Voor Frankrijk is de vraag politieker: kan een regering zonder betrouwbare meerderheid de cijfers geloofwaardig maken voordat de spread laat zien dat het geduld op is?