Frankrijk houdt A+, rente nadert Italië

Fitch, een van de drie grote kredietbeoordelaars voor staatsleningen, handhaafde op 28 augustus de Franse rating op A+ met een stabiel vooruitzicht (Fitch, Bloomberg). Een afwaardering bleef dus uit. Tegelijk rekent Fitch in hetzelfde rapport voor de komende drie jaar op Franse begrotingstekorten van meer dan 5% van het bbp. Frankrijk kan nog altijd lenen. Alleen worden de voorwaarden slechter.

A+ is nog ruim investment grade, maar de richting is duidelijk. Fitch verlaagde Frankrijk afgelopen september al van AA- naar A+, met als redenen de oplopende schuld en de politieke instabiliteit (Fitch). Een stabiel vooruitzicht betekent dat Fitch niet snel een nieuwe stap verwacht. Het betekent niet dat de begrotingscijfers verbeteren.

Het tekortpad en wat het kost

Fitch verwacht dat het Franse begrotingstekort uitkomt op 5,2% van het bbp in 2026, 5,5% in 2027 en 5,2% in 2028 (France 24, Bloomberg). De Franse regering mikt zelf voor 2026 op 5,0%. De Europese verdragsgrens ligt op 3% (European Commission). De staatsschuld loopt volgens de raming op naar 122,7% van het bbp in 2028, tegen 115,7% in 2025 (Boursorama/Reuters).

Het mechanisme is hier belangrijker dan het losse cijfer. Elk jaarlijks tekort vergroot de bestaande schuldberg. Tegelijk is de rente die Frankrijk over die schuld betaalt fors gestegen. Oude tekorten worden daardoor nieuwe uitgaven: geld dat naar obligatiehouders gaat, niet naar ziekenhuizen, pensioenen of lastenverlichting. De Europese Commissie kwam in haar eigen beoordeling van juni 2026 overigens tot dezelfde richting: bij ongewijzigd beleid voorziet zij tekorten van 5,1% in 2026 en 5,7% in 2027 (European Commission).

Markten prijzen Frankrijk niet langer onder Italië

Ratings beïnvloeden leenkosten, maar obligatiemarkten bewegen vaak eerder dan kredietbeoordelaars. De Franse tienjaarsrente sloot op 28 augustus rond 4,09%. De Duitse benchmark lag op ongeveer 3,27%, goed voor een spread van circa 82 basispunten (France-Epargne). Italiaanse tienjaarsleningen handelden die dag ongeveer op hetzelfde niveau (Quifinanza).

Die toenadering zegt veel. Jarenlang accepteerden beleggers automatisch een lagere rente op Franse staatsleningen dan op Italiaanse, omdat Frankrijk als veiliger gold. Dat verschil is verdwenen. De Bundesbank wees in haar rapport over financiële stabiliteit al op de oplopende Franse spread, terwijl de hoofdeconoom van Berenberg opmerkte dat de Franse leenkosten sneller opliepen dan die van andere grote economieën (Bundesbank, Berenberg). Sky TG24 noemde Frankrijk de zwakke schakel van de eurozone; Il Foglio plaatste daar terecht bij dat Italië nog altijd een hogere absolute schuld en lagere ratings heeft (Sky TG24, Il Foglio).

Wie betaalt als lenen duurder wordt

De Franse schatkist kreeg lucht: geen afwaardering betekent geen gedwongen herprijzing vlak voor de najaarsbegroting. Beleggers die nu nieuwe Franse schuld kopen, krijgen bij de huidige rente bovendien een veel beter rendement dan in de jaren van lage rente, zolang zij de Franse kredietwaardigheid vertrouwen.

De verliezers zijn minder zichtbaar, maar talrijker. Hogere rentelasten drukken alles weg wat anders met publiek geld had kunnen worden gedaan. Frankrijk valt nog altijd onder de buitensporigtekortprocedure van de EU, het formele traject dat Brussel opent wanneer een land de 3%-grens overschrijdt. Die procedure loopt sinds juli 2024 (European Commission). België laat dezelfde klem in het klein zien: ook A+, ook in een buitensporigtekortprocedure, en een federale regering die voor half oktober ongeveer €10 miljard aan besparingen probeert te vinden (BusinessAM). Middelgrote eurolanden met hoge schulden kunnen de begrotingsaanpassing niet blijven verstoppen.

De groei is zwak, de rentelasten stijgen, de schuld loopt verder op en het Franse parlement blijft versnipperd. Fitch heeft Frankrijk tijd gegeven, geen verlichting. De begroting voor 2026 bepaalt of de hogere schuldendienst wordt betaald met bezuinigingen, belastingverhogingen of opnieuw uitstel.