Frankrijk leent duurder dan Italië

Woensdag om 15.18 GMT bedroeg het rendement op Franse tienjaarsstaatsobligaties 4,90%, tegenover 4,64% voor Italiaanse (Borsa Italiana/Radiocor). Italië heeft een hogere staatsschuld, dus beleggers kijken bij Frankrijk naar meer dan alleen wat het land al verschuldigd is. Franse belastingbetalers merken dat pas als het hogere rendement aanhoudt bij de volgende obligatieveilingen van de staat.

De verkoopgolf trof Parijs het hardst

Een obligatie belooft vaste betalingen. Daardoor bewegen de koers en het rendement tegengesteld: als verkopers de koers omlaag drukken, betaalt de volgende koper minder voor dezelfde inkomsten en loopt het rendement op.

De verkoopgolf van woensdag begon buiten Europa. De olieprijs steeg boven de 100 dollar per vat uit door zorgen over de aanvoer tijdens de oorlog met Iran. Dat wakkerde de inflatievrees weer aan (Reuters via Fidelity).

De Europese obligatiemarkten daalden niet gelijkmatig. In dezelfde middagmeting steeg het rendement op Duitse tienjaarsobligaties met één basispunt, een honderdste procentpunt. Voor Frankrijk was de stijging 15 basispunten en voor Italië 11 (Borsa Italiana/Radiocor). Duitsland is de referentie voor leningen in de eurozone. Het renteverschil tussen Frankrijk en Duitsland sloot de dag op bijna 140 basispunten (Teleborsa).

Waarom beleggers Frankrijk eruit lichten

Italië heeft een hogere schuld in verhouding tot de omvang van zijn economie. Volgens de Europese Commissie bedroeg de Italiaanse staatsschuld in 2025 137,1% van het BBP, tegenover 115,6% in Frankrijk (Europese Commissie, Europese Commissie). Het verschil tussen de landen zit vooral in hoeveel nieuwe leningen ze nog nodig hebben.

In haar voorjaarsraming voorspelde de Commissie voor Frankrijk een begrotingstekort van 5,1% van het BBP in 2026 en 5,7% in 2027 (Europese Commissie). Die raming dateert van maanden vóór de verkoopgolf van deze week. Voor Italië voorzag dezelfde raming een tekort van ongeveer 2,9%. In 2025 had het land bovendien een primair overschot van 0,8% van het BBP: de inkomsten dekten alle uitgaven, behalve de rentelasten (Europese Commissie).

De aannemelijkste verklaring is dat kredietverstrekkers meewegen hoeveel een regering nog moet lenen, naast de schuld die al is opgebouwd. Dat valt af te leiden uit de ramingen, maar het is geen rechtstreeks gemeten motief van beleggers. Een primair overschot lost de Italiaanse schuldenkwestie overigens niet op: de rentelasten en de economische groei bepalen of de schuldquote daadwerkelijk daalt. Ook begon de druk op Frankrijk niet woensdag. Vorige week stond de Franse rente al op het hoogste niveau in tientallen jaren (To Brief).

Wanneer een hogere rente een rekening wordt

Een dalende obligatiekoers verandert niets aan wat Frankrijk verschuldigd is op obligaties die het al heeft uitgegeven. De betalingen daarop liggen vast. De hogere kosten ontstaan pas wanneer de staat nieuwe obligaties verkoopt.

Op 1 oktober verkocht Frankrijk voor € 6,271 miljard aan obligaties die in 2036 aflopen, tegen een gemiddeld rendement van 4,93% (Agence France Trésor). Voor die kopers ligt de rente nu vast. Bij de volgende veiling hangt het rendement dat kopers eisen af van de marktrente op dat moment.

Er komt veel nieuwe schuld op de markt. Agence France Trésor, het Franse agentschap voor staatsschuld, verwacht in 2027 voor € 340 miljard aan middellange en langlopende obligaties te verkopen. Dat bedrag omvat ook de herfinanciering van schuld die afloopt en is gebaseerd op een begroting die het parlement nog niet heeft goedgekeurd (Agence France Trésor). Elke veiling wordt geprijsd tegen de rente van die dag. Een beweging op één dag zegt dus weinig over de totale rekening; bepalend is waar de rente staat tijdens een heel jaar aan veilingen.

Voorlopig verliezen beleggers die al Franse obligaties bezitten: de marktwaarde daarvan is gedaald. Nieuwe kopers profiteren, omdat zij jarenlang een hoger inkomen vastleggen. Belastingbetalers merken de hogere rente later, en alleen als die bij de veilingen hoog blijft. Extra rentelasten drukken dan op andere uitgaven of vragen om hogere inkomsten. Er is tot dusver geen bewijs dat de handel van woensdag rechtstreeks doorwerkt in Franse hypotheekrentes of prijzen.

Frankrijk betaalt op de markt nu meer dan Italië om te lenen, ondanks zijn lagere schuld. De geraamde Franse tekorten van de Commissie zijn de duidelijkste verklaring die uit de beschikbare gegevens naar voren komt. Wat dat Franse belastingbetalers kost, hangt af van hoelang het renteverschil aanhoudt terwijl Parijs de geplande verkopen voor 2027 afwerkt (Agence France Trésor).