MGCS haalt Franse tankdeadline niet

Parijs en Berlijn willen blijven samenwerken aan tanktechnologie, maar hebben geen gezamenlijke tank toegezegd die op tijd klaar is voor de Franse behoefte. Op 9 oktober hielden de Franse en Duitse ministers van Defensie vol dat hun gezamenlijke tankprogramma voor de toekomst doorgaat (Reuters, Deutschlandfunk). De dag ervoor had de hoogste Franse generaal het parlement verteld dat Duitsland was afgehaakt (Assemblée nationale, Franceinfo).

In Le Haillan, bij Bordeaux, zei de Franse minister Catherine Vautrin dat het Main Ground Combat System (MGCS) nog steeds actueel was. Haar Duitse collega Boris Pistorius zei dat niemand het programma had stopgezet en noemde het een vlaggenschip van de Frans-Duitse samenwerking (Reuters).

Geen van beide ministers maakte duidelijk wat het programma moet opleveren. Handelsblatt merkte op dat onduidelijk bleef of er één gezamenlijke tank komt, of afzonderlijke nationale voertuigen met gedeelde technologie (Handelsblatt). Dat is relevant, want MGCS is een afspraak tussen twee landen en valt niet onder een EU-programma. Parijs en Berlijn bepalen de reikwijdte, de Duitse inkoopdienst sluit de contracten en beide regeringen blijven vrij om hun eigen tanks te financieren.

Wat de generaal zei en wat zijn staf rechtzette

Generaal Fabien Mandon, de Franse chef van de defensiestaf, zei tegen de defensiecommissie van de Nationale Vergadering dat de resultaten mager waren en dat de Duitsers hadden besloten uit het project te stappen. Hij noemde dat slecht nieuws voor de industrie. Toch was het volgens hem geen totale mislukking: de twee landmachtchefs hadden een document opgesteld met gezamenlijke eisen voor een toekomstige tank (Franceinfo). To Brief berichtte die dag al over zijn uitspraak (To Brief).

Zijn staf kwam diezelfde avond met een toelichting. Volgens AFP was MGCS vertraagd, maar liep het programma door. Een industrieel voorstel dat begin 2026 was ingediend, zou de Franse tanks niet rond 2037 kunnen vervangen (AFP/Boursorama). Voor Parijs is dat de relevante deadline. Een gezamenlijk gebouwde tank zou volgens de verklaring pas tegen het einde van de jaren 2040 beschikbaar zijn (AFP/Boursorama).

De Franse staf zei ook dat Duitsland had gekozen voor een nationale studie naar een opvolger van de Leopard 2. Die studie is niet terug te vinden in Duitse stukken die tot nu toe zijn gepubliceerd. Vooralsnog berust dit alleen op de Franse verklaring.

Hoe de ambities werden teruggeschroefd

De problemen rond het programma spelen al langer. In oktober 2025 vertelde Emmanuel Chiva, destijds verantwoordelijk voor de Franse wapeninkoop, aan senatoren dat het eerste bod van het industriële consortium ongeveer twee keer zo hoog uitviel als de oorspronkelijke raming. Frankrijk had het afgewezen (Sénat).

Negen maanden later was de afspraak teruggebracht tot gezamenlijk onderzoek naar de manier waarop pantservoertuigen als een verbonden netwerk kunnen optreden, met als eindpunt een demonstratie dat dit werkt. Tijdens hun defensieraad van 17 juli 2026 spraken de twee regeringen alleen hierover af samen te werken. In de tekst stonden geen gezamenlijk voertuig, budget of tijdpad (Élysée). Uit het verloop blijkt dat de afspraken elkaar opvolgden; daaruit blijkt niet dat de afgewezen prijs de koerswijziging veroorzaakte.

Er is wel technisch werk gaande. Op 11 maart 2026 gaf de Duitse inkoopdienst Rolls-Royce opdracht een hybride motor voor MGCS te ontwikkelen. De prijs werd niet bekendgemaakt (Rolls-Royce).

Beide legers plannen het komende decennium afzonderlijk

Frankrijk wacht niet af. De herziene militaire programmeringswet die het land op 17 september 2026 publiceerde, voorziet in 200 Leclerc-tanks, waarvan er 160 worden gemoderniseerd. De wet financiert ook onderzoek naar een tijdelijke tank, waarvan de eerste exemplaren naar verwachting rond 2035 in dienst komen (Légifrance). Volgens de gedocumenteerde Duitse plannen koopt Duitsland gemoderniseerde Leopard 2A8’s, geen nieuw ontwerp (BMVg).

Buiten Parijs en Berlijn zijn de gevolgen voorlopig beperkt. Nederland koopt via een door Duitsland geleide gezamenlijke aankoop minstens 46 Leopard 2A8’s. Het bataljon moet in 2031 compleet zijn. Nederland heeft ook een aanvraag ingediend voor de waarnemersstatus bij MGCS (Dutch government, Dutch government). Die aankoop gaat hoe dan ook door. Wat Nederlandse planners nog missen, is een tijdpad voor wat er na de Leopard komt.

Mandons eerste uitspraak, dat Duitsland was afgehaakt, ging verder dan de nuancering van zijn eigen staf. De ministers bevestigden op hun beurt dat het programma doorgaat, maar noemden geen voertuig, geld of datum om dat concreet te maken. Volgens de openbare informatie loopt het gezamenlijke programma door, maar staat er geen gefinancierde gezamenlijke tank gepland die op tijd in de vervangingsbehoefte van Frankrijk voorziet.