Frankrijk herfinanciert €340 miljard tegen hogere rente

Frankrijk wil in 2027 voor € 340 miljard aan middellange en langlopende staatsobligaties uitgeven. Franse media noemen dat een record (RFI). Een groot deel van de opbrengst gaat naar de aflossing van oudere obligaties. De staatsschuld neemt daardoor niet even hard toe als de uitgifte. De kosten veranderen wel: Frankrijk betaalt meer rente op nieuwe leningen, en die hogere rente werkt de komende jaren geleidelijk door in de staatsschuld.

Een recorduitgifte is geen recordstijging van de schuld

Agence France Trésor (AFT), de instantie die de Franse staatsschuld beheert, rekent met een uitgifteprogramma na aftrek van terugkoopacties. De dienst trekt obligaties af die de staat voortijdig terugkoopt, maar niet de leningen die dat jaar gewoon aflopen. Volgens Reuters stijgt het doelbedrag van € 310 miljard dit jaar vooral doordat obligaties uit de pandemiejaren nu moeten worden afgelost (Reuters via Boursorama).

Een nieuwe obligatie uitgeven om een aflopende lening af te lossen heet herfinanciering: de staat rolt de schuld door. De uitgifte is groot, maar het totale bedrag dat Frankrijk verschuldigd is verandert daardoor nauwelijks. Zo kan de uitgifte stijgen terwijl de regering een kleiner begrotingstekort belooft.

De tekortcijfers geven maar een deel van het beeld. Ze omvatten de hele Franse overheidsfinanciën, dus ook de sociale zekerheid en lokale overheden. AFT geeft daarentegen alleen obligaties uit voor de centrale staat. De regering van premier Sébastien Lecornu verwacht dat het bredere tekort, het verschil tussen uitgaven en inkomsten, daalt van 5,4% van het bruto binnenlands product (BBP) in 2026 naar 5,0% in 2027 (Les Echos Investir). Die cijfers laten de richting zien, maar niet welk deel van AFT’s programma de schuld daadwerkelijk verhoogt. De gepubliceerde gegevens maken dat onderscheid niet duidelijk.

De schuld blijft intussen oplopen: van ongeveer 119,3% van het BBP naar een verwachte recordstand van 121,7% (Le Monde), zoals we eerder schreven (To Brief). Begin 2026 stelde de Cour des comptes, de onafhankelijke Franse rekenkamer, dat het tekort tot ongeveer 2,8% van het BBP zou moeten dalen om de schuldquote stabiel te houden (Cour des comptes).

Beleggers kopen nog steeds, maar tegen een hogere rente

Beleggers kochten deze maand Franse obligaties, maar Frankrijk moest daarvoor wel meer rente bieden. Bij een veiling op 3 september dekten de inschrijvingen op een obligatie die in 2036 afloopt 2,28 keer het aangeboden bedrag. Toch steeg het toegewezen rendement, de jaarlijkse opbrengst voor beleggers, naar 4,23%, tegen 3,90% bij de veiling in augustus (Boursorama).

Een groot deel van die stijging lijkt de hele eurozone te raken. Op 10 september verhoogde de ECB de depositorente naar 2,50% (ECB). Hogere ECB-rentes drijven immers de leenkosten van overheden in het hele eurogebied op.

Ook de cijfers van de ECB passen bij dat beeld. In het bulletin van 24 september staat dat de tienjaarsrente op staatsobligaties in de eurozone in de onderzochte periode met 45 basispunten (0,45 procentpunt) steeg. De renteverschillen tussen de landen en Duitsland bleven ondertussen grotendeels stabiel (ECB). De extra renteopslag voor Frankrijk liep in die periode dus niet verder op. Die opslag komt wel boven op de algemene rentestijging en geldt voor elke nieuwe Franse obligatie.

Wie betaalt, en hoe geleidelijk

Hogere rentes werken geleidelijk door in de begroting. Volgens eerdere ramingen van de Franse Senaat heeft een Franse staatsobligatie gemiddeld een looptijd van meer dan acht jaar. In een scenario waarin de rente langdurig hoger blijft, lopen de rentelasten in het eerste jaar met ongeveer € 3,2 miljard op en over vijf jaar met € 23,5 miljard (French Senate, French Senate). Elke aflopende obligatie die tegen de huidige rente wordt vervangen, verhoogt de rekening een beetje. Die verhogingen stapelen zich op.

De belastingbetaler draagt de hogere rentelasten de komende jaren. Kopers van nieuwe Franse obligaties krijgen een hoger rendement. De marktwaarde van oudere obligaties met een lagere rente daalt, waardoor hun bezit minder waard wordt.

De recorduitgifte doet de schuldgroei groter lijken dan die is, omdat een groot deel van het geld nodig is om pandemieleningen door te rollen. De veiling laat wel zien dat Frankrijk nog steeds gemakkelijk kan lenen, maar dat het daar inmiddels meer voor betaalt. Naarmate oude schuld wordt vervangen, lopen de rentelasten dus geleidelijk op. Eén veiling bepaalt het verdere verloop niet: de rente hangt ook af van het ECB-beleid, de ontwikkelingen in de rest van de eurozone en de vraag of Lecornu’s voorgestelde bezuinigingen het parlement passeren (Public Sénat).