Franse begroting terug na 31–3-nederlaag

De financiële commissie van de Franse Assemblée nationale verwierp vrijdag de inkomstenkant van de begroting voor 2027 met 31 tegen 3 stemmen; 2 leden onthielden zich (LCP, AFP via Boursorama). Daarmee is het belastingplan van de regering niet van tafel. Wanneer de voltallige Assemblée op 13 oktober over de begroting debatteert, ligt de oorspronkelijke tekst weer voor (Assembly timetable). Premier Sébastien Lecornu moet nu een meerderheid vinden die de commissie niet kon vormen.

Een ruime afwijzing zonder gedeelde reden

De commissie stemde over haar eigen versie van de begroting, die in drie dagen tijd met amendementen was herschreven (AFP via La Gazette France). Alleen Ensemble pour la République, de fractie van president Emmanuel Macron in de Assemblée, stemde voor. De centristische Démocrates onthielden zich (LCP).

De tegenstemmen kwamen van tegengestelde kanten. Oppositieleden, van radicaal links tot uiterst rechts, keerden zich tegen de belastingkeuzes en bezuinigingen van de regering. Een groot deel van het regeringskamp verwierp juist de wijzigingen die de oppositie had aangebracht (AFP via La Gazette France). Samen laten de stemmen vooral zien dat een meerderheid ontbreekt; ze wijzen niet op steun voor een alternatief begrotingsplan.

Wat opnieuw in de Assemblée komt

De wijzigingen van de commissie maken duidelijk waar de weerstand zit. De leden schrapten het regeringsplan om een belastingvoordeel voor gepensioneerden te beperken. Dat moest de schatkist volgens ministers ongeveer € 1,4 miljard opleveren (Le Monde). Ook haalden ze een nieuwe heffing van tafel, die lokale overheden aan de bezuinigingsopgave had moeten laten bijdragen (adopted amendment).

De Franse begrotingsregels draaien die schrappingen terug. Bij de eerste lezing bespreekt de voltallige Assemblée de tekst van de regering, niet die van de commissie (French Constitution). De aanpassing van het belastingvoordeel en de heffing voor lokale overheden liggen dus opnieuw op tafel. Wie ze wil tegenhouden, moet ze in de Assemblée weer wegstemmen.

De stemming over de inkomstenkant brengt een groter risico met zich mee. Verwerpt de Assemblée dat deel, dan geldt de hele begroting bij de eerste lezing als verworpen en komen de uitgaven niet meer aan bod (France's budget framework law). Die stemming staat gepland voor 20 oktober (Assembly timetable).

Wie Lecornu voor de voeten loopt

Lecornu regeert zonder eigen meerderheid. Twee fracties spelen om verschillende redenen een hoofdrol. De Socialisten kunnen het proces het vroegst blokkeren. Op 8 oktober dienden ze een motie in om het wetsvoorstel te verwerpen voordat de Assemblée de afzonderlijke artikelen bespreekt. Ook hebben ze laten doorschemeren dat ze mogelijk hun terughoudendheid laten varen, die Lecornu vorig jaar overeind hield (Le Monde).

Les Républicains, aan de rechterkant, keren zich tegen een van de maatregelen die nu terugkeren. Hun leider Laurent Wauquiez wil gepensioneerden niet zwaarder belasten en stelt andere bezuinigingen voor. Tegelijk zegt hij dat zijn fractie niet zal meedoen aan het „spelletje” om de regering ten val te brengen (BFMTV). Een regering niet ten val brengen betekent nog niet dat je voor haar begroting stemt. Geen van beide partijen heeft steun toegezegd.

Ook de Europese partners volgen de begrotingsstrijd, om hun eigen redenen. Op 8 oktober drongen de ministers van Financiën van de eurozone er bij Parijs op aan de begroting voor 2027 aan te nemen om de financiële markten tot rust te brengen. Eurocommissaris voor Economie Valdis Dombrovskis zei dat een solide begroting beleggers meer vertrouwen zou geven (Reuters). Hun zorgen hebben ook een juridische kant. Frankrijk valt sinds juli 2024 onder de Europese procedure bij buitensporige tekorten, die landen ertoe moet brengen hun tekort terug te dringen tot minder dan 3% van het bbp. In januari 2025 legden de EU-ministers van Financiën vast welk begrotingspad Frankrijk moest volgen (Council of the EU).

De Europese Commissie en de ministers van de eurozone beoordelen de Franse begroting als geheel, niet per afzonderlijke bepaling. Elke inkomstenmaatregel die sneuvelt, maakt het moeilijker om het afgesproken tekortpad aan te houden, tenzij elders bezuinigingen worden gevonden. Omdat de Franse staatsschuld zwaar weegt in de eurozone, zijn zorgen van beleggers over Parijs al overgeslagen op obligaties van andere eurolanden en op de euro zelf (To Brief).

De stemming van vrijdag zei minder dan de ruime marge doet vermoeden. De commissie vond geen meerderheid voor haar aangepaste inkomstenplan. Lecornu moet er nu een vinden voor de oorspronkelijke voorstellen van de regering, te beginnen met de twee maatregelen die de commissie al heeft geschrapt.