Duitsland mist manschappen in Litouwen

In Rudninkai, ten zuiden van Vilnius, leggen bouwploegen de laatste hand aan kazernes, garages, een hoofdkwartier en brandstofdepots voor een militaire basis die plaats moet bieden aan ongeveer 4.800 Duitse militairen (LRT). De bouw loopt tien maanden voor op schema. Eind 2027 moet hier de eerste permanente NAVO-brigade aan de Baltische oostflank volledig operationeel zijn (deutschland.de). Alleen blijkt uit gelekte Bundeswehr-documenten, waarover Focus berichtte, dat sommige voor Litouwen bestemde eenheden medio juni op minder dan 30% van hun geplande bezetting zaten. Bijna 2.000 militairen ontbreken nog.

Litouwen levert de basis. Duitsland krijgt de manschappen niet rond.

Waarom permanent ertoe doet

Na de Russische grootschalige invasie van Oekraïne in 2022 schoof de NAVO op van kleine roterende battlegroups, multinationale eenheden die komen, oefenen en weer vertrekken, naar de permanente stationering van zwaardere troepen dichter bij de grens (NATO). De redenering is helder: als er al voldoende gevechtskracht staat, raakt een aanval meteen meerdere bondgenoten. Een permanente brigade vervangt de hoop op snelle versterking door de feitelijke aanwezigheid van troepen.

Litouwen heeft het geld al vastgelegd

Vilnius behandelt de Duitse toezegging als een gegeven. De nieuwe Litouwse premier Mindaugas Sinkevičius noemde de komst van de brigade de "hoogste prioriteit" van zijn regering (DW, Investing/dpa). Ook financieel zit Litouwen er al diep in: de Europese Investeringsbank, SEB en Swedbank steunen een kredietpakket van € 369 miljoen voor de bouwers van de basis, onder een publiek-private samenwerking van vijftien jaar (SEB, Sorainen). De eerste Duitse militairen worden dit najaar verwacht (LRT).

Het gat zit in Berlijn. Defensieminister Boris Pistorius houdt vast aan de deadline van 2027, maar heeft erkend dat gedwongen plaatsing van bestaande militairen nodig kan worden als zich niet genoeg vrijwilligers melden (The Munich Eye). Henning Otte, de defensieombudsman van de Bondsdag, vraagt zich af of de arbeidsvoorwaarden wel aantrekkelijk genoeg zijn voor de Litouwen-missie (Presse Augsburg). De Duitse defensie-uitgaven stegen met ongeveer 20% naar € 88,8 miljard, maar het knelpunt is personeel, niet geld (deutschland.de).

Van Duits probleem naar Baltisch afschrikkingsprobleem

Het personeelstekort stopt niet bij de Duitse grens. De Suwalki-corridor is de smalle landverbinding tussen Polen en Litouwen, ingeklemd tussen Belarus en de Russische exclave Kaliningrad (NATO Association). Een volledige Duitse brigade ten noorden van die corridor maakt een geloofwaardige taakverdeling met Polen mogelijk. Een deels gevulde brigade betekent dat Warschau meer terrein zelf moet afdekken.

Polen dekt zich overigens al in. Op 1 juli richtte het een Border Defence Component op, bestaande uit vier brigades voor de bescherming van de oostgrens. Voor het fortificatieprogramma East Shield is in 2026 meer dan 652 miljoen złoty begroot (gov.pl, Defence24).

Het patroon is breder zichtbaar in de Baltische staten. De NAVO-belofte uit 2023 om roulerende luchtverdediging in de regio te leveren, is niet onafgebroken waargemaakt omdat het bondgenootschap simpelweg te weinig systemen heeft (LRT). Denemarken stuurde op korte termijn tot 170 militairen naar de NAVO-brigade in Letland, na een Lets verzoek (Berlingske). Noordse rotaties kunnen de flank wel verdichten en tijd kopen. Ze vervangen geen permanent gestationeerde zware brigade.

De deadline wordt in beton gegoten

De brigade is niet afgeblazen. Ongeveer 1.800 Bundeswehr-militairen zijn al in Litouwen. De formatie oefende onlangs met 2.900 militairen en 800 voertuigen uit acht NAVO-landen (DVIDS). Toch blijft het zware pantserdeel deels in Duitsland gestationeerd en gaat het alleen voor oefeningen naar voren. De afschrikking rond de gevoeligste landcorridor van de NAVO leunt daarmee nog altijd op troepenverplaatsing in crisistempo, in plaats van op eenheden die er al staan.

Rudninkai maakt van de Duitse belofte een zichtbare deadline. Elke bouwmaand maakt het moeilijker om de vraag te ontwijken die alleen Berlijn kan beantwoorden: betekent 2027 daadwerkelijke gevechtsgereedheid, of een politiek doel dat rond lege functies wordt beheerd? Als de gebouwen straks deels gevulde eenheden huisvesten, heeft de NAVO geruststelling sneller gebouwd dan inzetbaarheid.