Griekenland herschrijft rendement Cyprus-kabel

De Griekse energieregulator heeft een consultatie geopend over de inkomsten die de Great Sea Interconnector mag ophalen bij elektriciteitsgebruikers. Dat klinkt technisch. In de praktijk gaat het om de vraag wie het financiële risico van de geplande onderzeese kabel tussen Cyprus en Griekenland draagt. Door in de financieringsformule uit te gaan van een lager aandeel schuld wil de netbeheerder het project beter financierbaar maken voor banken. De keerzijde is helder: een formule die kredietverstrekkers meer comfort geeft, kan uiteindelijk leiden tot hogere kosten voor consumenten, zeker als het project vertraging oploopt of betwiste uitgaven later alsnog worden goedgekeurd.

Wat gearing verandert en waarom dat op de rekening belandt

De consultatie, die RAAEY, de Griekse regulator voor energie en water, op 21 augustus opende, gaat over de inkomstenmethodiek voor het Griekse deel van de kabel (iEnergeia). Reacties kunnen tot 11 september worden ingediend. De kabel zelf is een onderzeese elektriciteitsverbinding van 1.208 km en 1.000 MW die Cyprus moet verlossen van zijn positie als laatste elektrisch geïsoleerde EU-lidstaat (European Commission).

De variabele waar het om draait is gearing: het veronderstelde aandeel schuld in de projectfinanciering. Regulators gebruiken die verhouding om de gewogen gemiddelde kapitaalkosten te berekenen, de WACC. Daaruit volgt het jaarlijkse inkomstenplafond dat de exploitant via nettarieven op elektriciteitsrekeningen mag innen.

ADMIE, de Griekse netbeheerder, wil dat de gearing tijdens de bouw op 50–60% wordt gezet en in de jaren daarna, wanneer de investering geleidelijk wordt afgeschreven, op 40–50%. De bestaande formule ging naar verluidt uit van 60–80%, ruim boven de 45–60% die voor de gewone netactiviteiten van ADMIE wordt gebruikt (Sigmalive). Minder veronderstelde schuld betekent automatisch meer verondersteld eigen vermogen. Eigen vermogen is duurder dan schuld, omdat investeerders meer risico lopen. Een hoger aandeel eigen vermogen verhoogt dus het toegestane rendement, en daarmee ook het bedrag dat het project jaarlijks mag ophalen.

Juist die jaarlijkse inkomstenstroom bekijken banken voordat zij leningen ondertekenen. Voor ADMIE en zijn nieuwe meerderheidsaandeelhouder Meridiam, dat in augustus een belang van 66% nam, brengt een kredietvriendelijkere formule de financiële afronding dichterbij (Politis, iEnergeia). Voor Griekse en Cypriotische stroomgebruikers betekent het dat de rekening die overblijft na de EU-subsidie van ongeveer € 657 mln via nettarieven wordt terugverdiend (CINEA).

Cyprus betwist de rekening

Griekenland kan zijn eigen formule aanscherpen. Maar de economie van de kabel hangt af van overeenstemming aan beide kanten. Volgens de bestaande kostenverdeling draagt Cyprus 63% van de resterende kosten op het traject Griekenland-Cyprus, ondanks zijn veel kleinere afnemersbasis (Cyprus Mail).

Het verschil tussen wat ADMIE claimt en wat Cyprus erkent, is groot. De Cypriotische regulator CERA heeft naar verluidt slechts ongeveer € 82 mln erkend van de circa € 251 mln die ADMIE tot nu toe zegt te hebben uitgegeven, zo'n 32% (Proto Thema). De Cypriotische regering heeft de eerste van vijf beloofde jaarlijkse voorschotten van € 25 mln ingehouden. Zij zegt pas te betalen zodra een NAVTEX, een maritieme kennisgeving die zeebodemonderzoek toestaat, is afgegeven en het fysieke werk wordt hervat (Philenews). Zo'n kennisgeving is publiekelijk nog niet bevestigd (Cyprus Mail).

Wie wint, wie risico loopt

Als de kabel op tijd wordt gebouwd, profiteert Cyprus het meest. Aansluiting op een groter net betekent meer leveringszekerheid en toegang tot goedkopere stroom. ADMIE en Meridiam krijgen een gereguleerd actief met een lange looptijd. Griekenland krijgt er een strategische rol als netbrug bij.

Als vertragingen zich opstapelen en goedgekeurde kosten oplopen, zijn stroomgebruikers de achtervang. Voormalig CERA-voorzitter Andreas Poullikkas heeft betoogd dat subsidies en marktinkomsten eerst moeten worden afgetrokken voordat over hogere rekeningen wordt gesproken (Cyprus Mail). Boekhoudkundig klopt dat. Toch heeft de Europese Rekenkamer gewaarschuwd dat grensoverschrijdende elektriciteitsprojecten geregeld vertraging oplopen, waardoor inkomsten later binnenkomen, financieringskosten stijgen en de vraag wie betaalt opnieuw op tafel komt (European Court of Auditors).

Griekenland kan het bankmodel verbeteren. Het kan de Cypriotische weigering om de kostenbasis te accepteren niet wegfinancieren. Zolang beide regulators het niet eens zijn over wat is uitgegeven en wat mag worden geïnd, is de kabel vooral op papier beter financierbaar. In kasstromen is dat nog niet zo.