Griekse gasexport verdrievoudigt naar 8.7 TWh

De Griekse gasexport naar Zuidoost-Europa is in de eerste helft van 2026 verdrievoudigd. Volgens DESFA, de Griekse beheerder van het gastransmissienet, ging het om 8,72 TWh, tegen 2,86 TWh een jaar eerder (Reporter/DESFA). In mei leverde Griekenland bovendien netto 874,2 GWh elektriciteit aan buurlanden, waarvan twee derde richting Bulgarije ging (Serbia Energy). De volumes zijn er dus. De vraag is of bedrijven ook willen betalen voor langdurige toegang tot deze routes.

Hoe het gas beweegt

Twee terminals halen lng, vloeibaar gemaakt aardgas dat per tanker wordt vervoerd, Griekenland binnen. Revithoussa, bij Athene, blijft de werkpaardterminal: in de eerste helft van 2026 verwerkte die 18,61 TWh, goed voor 43% van de Griekse gasimport. Alexandroupolis, een nieuwere drijvende terminal in het noordoosten, groeit vanaf een kleinere basis snel door. Daar werd 3,46 TWh verwerkt, ruim drie keer zoveel als een jaar eerder (Reporter/DESFA).

Zodra het lng weer gas is, gaat het het pijpleidingnet van DESFA in. Bij Sidirokastro, het belangrijkste grensmeetpunt, kan het vervolgens Bulgarije in. Vandaar kan het via Roemenië verder noordwaarts naar Moldavië en Oekraïne. Die route staat bekend als de Vertical Corridor.

Bij elektriciteit is het exportverhaal minder stevig. Griekenland kon in mei goedkoop leveren doordat hernieuwbare bronnen (57% van de opwek) en waterkracht (8%) de day-aheadprijs, de groothandelsprijs voor levering op de volgende dag, onder het niveau van buurlanden duwden (Serbia Energy). Bij een zomerse hittegolf loopt de vraag naar airconditioning op, bepalen gascentrales vaker de marginale prijs en kan de stroomrichting binnen enkele weken weer omslaan. Gaspijpleidingcontracten zijn taaier. Daar ligt dus de structurele test.

Wie capaciteit boekt, en wie niet

Het hardste commerciële signaal komt uit Sidirokastro. Bij langetermijnveilingen werd 46% van de beschikbare exportcapaciteit geboekt voor de gasjaren 2026/27 tot en met 2029/30. Metlen reserveerde 20 GWh per dag, Atlantic SEE LNG Trade nam 13 GWh per dag af (News247). Boeken kost geld, en is daarmee een steviger signaal dan een politiek communiqué.

Die bereidheid is wel ongelijk verdeeld. Voor Route 3 via Nea Mesimvria, een toegangspunt dat aan TAP is gekoppeld, meldde zich in dezelfde veilingen geen enkele bieder (Protothema English). Niet elke corridor die op de kaart staat, leeft ook commercieel.

Verder naar het noorden reserveerde de Moldavische staatshandelaar Energocom capaciteit voor de winter van 2026–2027 bij het grenspunt Ungheni. Ongeveer 41% van de Roemeense exitcapaciteit en 39% van de Moldavische entrycapaciteit werd daar vastgelegd (Moldova1). Roemeense netbeheerders onderhandelen intussen met Brussel over tariefaanpassingen voor de corridor (Știripesurse).

Hongarije blijft het gat in de route. In openbare Hongaarse bronnen geldt de Griekse aanvoer vooral als technische optie, niet als werkend leveringskanaal. Het debat draait daar nog steeds om MOL's Russische olie-import via de Druzhba-pijpleiding en het Adriatische alternatief (Telex/G7, HVG).

Wie wint, wie betaalt

Griekse terminalbeheerders, handelaren en elektriciteitsproducenten profiteren van hogere doorvoer en exportinkomsten. DESFA verdient transmissievergoedingen op elke kubieke meter die door zijn netwerk gaat. Buurlanden krijgen meer onderhandelingsruimte tegenover bestaande leveranciers. Kroatië, dat zijn lng-terminal op Krk uitbreidt naar 6,1 miljard kubieke meter per jaar, beweegt overigens in dezelfde diversificatierichting in plaats van erdoor te worden verdrongen (Poslovni).

Voor kopers zit daar de onzekerheid. Meer routes vergroten de leveringszekerheid, maar gas dat van zuid naar noord beweegt, stapelt aan elke grens kosten op: hervergassingskosten, transmissietarieven, transitkosten en vergoedingen die netwerken rekenen om vraag en aanbod in balans te houden. Als de Griekse route na al die posten veiliger maar duurder is, betalen huishoudens en fabrieken in Bulgarije, Roemenië of Moldavië een premie voor diversificatie. Of die premie de moeite waard is, hangt af van de concurrentie. Russisch gas trekt zich immers niet vanzelf terug. Volgens ACER-data steeg de EU-import van Russisch pijpleidinggas in de eerste vijf maanden van 2026 met 7% op jaarbasis, terwijl Russische lng-import met 11% toenam (Euro2day, ACER).

Griekenland heeft bewezen dat de route bruikbaar is. Het heeft nog niet bewezen dat het leveranciersmacht kan opbouwen. Het verschil zit in aanhoudende volumes tegen prijzen die, na alle grenstarieven, beter zijn dan de alternatieven. Die test begint nu pas.