Hormuzblokkade raakt Duitse staalproductie

De Duitse staalproductie daalde 2,8% op jaarbasis (Tradingeconomics). De M+E-sector, machinebouw en elektrotechniek en daarmee de ruggengraat van de Duitse industrie, kromp met 1,3% (Gesamtmetall). In de logistiek steeg het aantal faillissementen naar 11,1 per 10.000 bedrijven, het hoogste niveau in de sector. Na honderd dagen blokkade van de Straat van Hormuz bereikt de schade dus al de industriële kern van Europa, ruim voordat consumentenprijzen volledig zijn gevolgd.

Van zeestraat naar fabriekshal

Door de Straat van Hormuz, de nauwe vaarroute tussen Iran en Oman, gaat normaal ongeveer 14,8 miljoen vaten olie per dag, circa 14% van de wereldwijde vraag. Het scheepvaartverkeer ligt meer dan 90% onder normaal. De grootste vrijgave van noodvoorraden ooit, 400 miljoen vaten die op 11 maart werden aangesproken, slinkt snel. De noodreserves van de OESO zijn teruggevallen naar een buffer van 60 tot 90 dagen, dicht bij de wettelijke ondergrens van het Internationaal Energieagentschap.

Brentolie, de internationale oliebenchmark, beweegt inmiddels rond $93 tot $98 per vat. Dat is ongeveer 35% boven het niveau van voor de crisis, maar nog altijd ver onder de $200 die in sombere scenario's rondging. Saoedi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten kunnen via pijpleidingen buiten Hormuz om 3,7 tot 5,7 miljoen vaten per dag vervoeren. De Chinese invoer van ruwe olie viel terug naar het laagste niveau sinds 2020. Wereldwijd lag de olievraag in april 2,3 miljoen vaten per dag lager dan een jaar eerder. Die vraaguitval dempte een deel van het aanbodverlies.

Hoe diep de scheuren lopen

Uit de meipeiling van het ifo-instituut blijkt dat 15,9% van de Duitse industriële bedrijven materiaaltekorten meldt, tegen 13,8% in april. De chemische industrie wordt het hardst geraakt, met 31,2%. De druk zit overigens niet alleen bij grondstoffen: de Zwitserse smeermiddelenproducent Motorex meldt 200 tot 300% hogere inputkosten en heeft nog maar voor 3 tot 5 maanden voorraad.

De groeiramingen voor de Duitse economie in heel 2026 zijn verlaagd naar 0,3 tot 0,5%. De eurozone als geheel kromp in het eerste kwartaal met 0,2%.

De rekening komt in de winter

Voor consumenten moet het zwaarste deel nog komen. Volgens het IMF voegt een verdubbeling van de vrachttarieven 0,7 procentpunt toe aan de inflatie, met een piek ongeveer twaalf maanden later. Rabobank verwacht dat Nederlandse voedselprijzen met Kerst 7% hoger liggen, doordat hogere kunstmest- en transportkosten door de ketens schuiven. Op de routes tussen Azië en Europa stegen de containertarieven alleen al in de eerste week van juni met 20 tot 25%.

Voor de ECB, die de rente voor de twintig eurolanden vaststelt, blijft er geen fraaie keuze over. De inflatie in de eurozone kwam in mei uit op 3,2%, aangejaagd door 9,9% hogere energieprijzen. Markten rekenen met 99% kans op een renteverhoging naar 2,25% op 11 juni. Tegelijk krimpt de economie al. Rente verhogen tegen inflatie die ontstaat door een olieaanbodschok, waarbij prijzen stijgen omdat goederen fysiek niet op tijd de markt bereiken, brengt de centrale bank in de klassieke stagflatieklem: stagnatie en inflatie tegelijk, zonder beleidsknop die beide oplost.

Zelfs als Hormuz morgen weer opengaat, duurt normalisatie volgens Rabobank tot september. Mijnen moeten worden geruimd, tankers moeten opnieuw worden gepositioneerd en voorraden zijn uitgeput. De schade die nu al door de aanvoerketens loopt, bereikt supermarktschappen en energierekeningen pas over maanden. Het rentebesluit van woensdag laat zien of de ECB vooral reageert op de inflatie die zij vandaag kan meten, of op de recessie die zich intussen aftekent.