Hormuzroute voor LNG valt stil

De Brentprijs steeg in enkele dagen van ongeveer 70 dollar naar 79 à 80 dollar per vat (Süddeutsche Zeitung). Het aantal LNG-tankers dat door de Straat van Hormuz voer, daalde van dertien in één week naar twee (Lloyd's List). Meer dan 30% van alle ruwe olie die over zee wordt vervoerd, gaat door de smalle doorgang tussen Iran en Oman. Formeel heeft niemand de route gesloten. Commercieel wordt zij wel steeds moeilijker te gebruiken.

Op 8 juli verklaarde Trump de zestigdagendeal tussen de VS en Iran dood. Washington trok daarna de tijdelijke vrijstelling voor Iraanse olieverkoop in, na nieuwe aanvallen op tankers. US Central Command voerde nieuwe aanvallen uit op Iraanse doelen. Navo-chef Mark Rutte noemde die "absoluut noodzakelijk".

Het memorandum van 17 juni moest tijd kopen voor sanctie- en nucleaire gesprekken. Voor reders leverde het niet op wat zij nodig hadden: veilige reizen, betaalbare verzekeringen en banken die de handel durven afwikkelen. Een in Zwitserland afgesproken hotline om incidenten te voorkomen is nooit getest.

Op 25 juni werd de onder Singaporese vlag varende Ever Lovely geraakt bij Oman. Een dag later vielen de VS Iraanse kustdoelen aan. Iran sloeg op 27 juni terug tegen bases in de Golf. Met elke ronde werd de afstand tussen staakt-het-vuren en open vijandelijkheden kleiner. Voor Europa is de doorslaggevende vraag of reders, verzekeraars, banken en bevrachters de doorgang nog als normaal behandelen. Dat doen zij niet.

Waar de prijs terechtkomt

Europa importeert rechtstreeks minder ruwe olie uit de Golf dan de krantenkoppen suggereren. Duitsland haalde in 2025 6,1% van zijn ruwe olie uit het Midden-Oosten (Destatis). Voor Spanje was dat aandeel in mei 2026 5,5% (Europa Press). Maar oliebenchmarks kijken niet naar herkomst. Zodra Hormuz risicovoller wordt, prijst Brent dat wereldwijd in. Europese raffinaderijen, transportbedrijven en huishoudens betalen mee.

Bij gas werkt de transmissie sneller. De Duitse spotgasprijs steeg naar € 45,2/MWh, tegenover ongeveer € 30/MWh aan het begin van het jaar (BDEW). Volatiliteit op de gasmarkt had de groothandelsrekening voor elektriciteit in de EU halverwege april al met € 13 miljard verhoogd (EEA).

Italië laat zien wat vervanging kost. Italiaanse terminals ontvingen in de eerste helft van 2026 113 LNG-ladingen, waarvan 70 uit de Verenigde Staten (MarketScreener), nadat de Qatarese aanvoer was ingezakt. Volgens Prima Pagina News beriep QatarEnergy zich tegenover het Italiaanse nutsbedrijf Edison op overmacht, wat betekent dat het bedrijf stelt dat de verstoring buiten zijn controle ligt. Sinds april zijn daardoor 21 ladingen geannuleerd. Elke vervangende lading op de spotmarkt is duurder.

Spanje vertaalde de schok in begrotingsbeleid. Madrid voert vanaf juli steun via de brandstofaccijns in, te beginnen met 15 cent per liter. Het totale pakket kost meer dan € 1,825 miljard (Hacienda, Agencia Tributaria). Zulke maatregelen dempen nationaal de pijn. Ze laten geen schepen varen.

Wie waarover gaat

De machtsverhouding is helder. De VS kunnen via presidentiële besluiten de OFAC-sancties tegen Iran veel sneller aanscherpen of versoepelen dan Europa een marine-escorte kan organiseren. Marines kunnen het fysieke risico beperken: Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk kregen op 3 juli toestemming van Oman om te helpen patrouilleren in zijn wateren, en een multinationale mijnenruimingsmissie met ongeveer dertig landen komt dichterbij. De Italiaanse premier Meloni zei dat Rome niet meedoet aan aanvallen, maar wel kan bijdragen rond Hormuz in vormen die het parlement toestaat (Il Fatto Quotidiano).

Toch beslissen marines en diplomaten niet of de handel terugkeert. Dat doen verzekeraars en banken. Normalisering vraagt dat beladen tankers wekenlang veilig doorvaren, zodat oorlogspremies kunnen dalen. Ook moeten banken Golfgerelateerde handel kunnen verwerken zonder angst voor Amerikaanse sanctierisico's. Geen van beide voorwaarden is dichtbij. Lloyd's List meldt dat Hormuz nu al leidt tot conflicten over bevrachtingscontracten en maritieme verzekeringen die maanden kunnen doorwerken.

De ECB heeft een aanhoudende energieschok in het Midden-Oosten genoemd als scenario dat de inflatie verhoogt en de groei drukt. EU-lidstaten houden verplichte noodvoorraden olie aan onder Richtlijn 2009/119/EG, de wet die 90 dagen reserves vereist. Maar centrale banken openen geen vaarroutes, en voorraden kopen weken, geen normaliteit. Europa blijft betalen voor een zeestraat die politiek open is en commercieel onbetrouwbaar.