Hormuz-tol raakt Europese industrie

Nog voordat duidelijk is of een akkoord tussen de Verenigde Staten en Iran uitvoerbaar wordt, werkt het Hormuz-probleem al door in Europese fabrieken en op boerderijen. Italië is minder kwetsbaar voor ruwe olie uit de Golf dan voor geraffineerde producten: volgens gegevens van Banca d’Italia, aangehaald door Borsa Corriere, ligt de blootstelling aan ruwe olie op 10% en aan geraffineerde producten op 25%. In Polen vatte Agroprofil de druk op boeren scherper samen: één ton ureum kost 3,5 ton tarwe.

Voor Duitsland zit het risico vooral in industriële grondstoffen. n-tv volgt de zorgen rond basisoliën van groep III, hoogwaardige smeeroliegrondstoffen voor motoren en machines, en rond zwavelstromen die de chemische toeleveringsketens voeden. Een zeestraat kan op papier weer open zijn, terwijl de kosten blijven hangen in verzekeringen, scheepvaarttarieven en nalevingscontroles.

Washington Schrijft, Europa Past Zich Aan

Kaja Kallas zei via de diplomatieke dienst van de EU dat de Verenigde Staten en Iran het akkoord moeten sluiten. De EU kan boodschappen doorgeven, nucleaire expertise aanbieden en later mogelijk helpen met escortes. Dat is een rol, maar geen regie.

Over de gemelde tekst van het akkoord bestaat nog altijd onenigheid. Al-Monitor beschreef Iraanse mediaberichten over sanctieverlichting, vrijgave van bevroren tegoeden, Libanon en heropening van Hormuz onder "Iraanse regelingen", terwijl Trump en Vance de voorwaarden betwistten. Voor Europese bedrijven is "heropend" niet genoeg. De route moet veilig, verzekerbaar en juridisch bruikbaar zijn.

De Amerikaanse Sanctieval

De EU kan haar eigen sancties opheffen en tegoeden vrijgeven die onder EU-recht zijn bevroren, zoals de Raad uiteenzet. Zij kan Europese bedrijven niet beschermen tegen Amerikaanse sancties als Washington delen van de handel nog altijd als verboden behandelt. Analyse van het Amerikaanse advocatenkantoor Paul Weiss laat zien hoe OFAC, het Amerikaanse sanctiebureau, bepaalt wat banken en energiebedrijven nog durven aanraken.

De blokkeringsverordening van de EU moet Europese bedrijven beschermen tegen bepaalde buitenlandse sancties. In de praktijk maakt zij Amerikaanse banken, dollarclearing en de Amerikaanse markt niet irrelevant. Daarom kan een Europese reder toestemming uit Brussel hebben en toch de bank, herverzekeraar of bevrachter kwijtraken die nodig is om rendabel te varen.

Een Zeestraat Kan Open Zijn En Toch Niet Werken

Reuters, overgenomen door NDTV, meldde dat een Iraanse gezant zou hebben gezegd dat Hormuz open zou blijven met doorvoertarieven. Die claim wordt betwist. Het grotere risico zit in de vraag wie het geld ontvangt: Risk Intelligence waarschuwde dat betalingen aan gesanctioneerde Iraanse partijen Amerikaanse sanctierisico’s kunnen oproepen, terwijl The Brussels Times berichtte over zorgen rond eisen voor scheepsgegevens.

Verzekeraars behandelen de Golf inmiddels als een balansrisico. West P&I beschreef gevolgen voor vrachtprijzen, verzekeringskosten en reisplanning, inclusief stappen van herverzekeraars rond oorlogsrisico’s in Iraanse wateren en de Golf. Zo wordt diplomatieke dubbelzinnigheid een commerciële toeslag.

Europese veiligheidskeuzes komen intussen in delen tot stand. Frankrijk zegt met Londen te werken aan een defensieve maritieme veiligheidsmissie zodra de omstandigheden dat toelaten, aldus het Franse ministerie van Buitenlandse Zaken. Litouwen heeft volgens LRT toestemming gegeven om maximaal 40 militairen en defensiesysteemspecialisten in te zetten voor internationale Hormuz-missies.

Dat is het Europese beeld: kwetsbare economieën, beperkte invloed en nationale regeringen die zich voorbereiden op coalities die zij zelf niet ontwerpen. Voordat bedrijven Hormuz weer als normaal kunnen behandelen, moeten zij weten wie de doorgang controleert, wie de tarieven int, welke sancties werkelijk worden versoepeld en of verzekeraars de gewone dekking herstellen. Een handtekening kan markten een dag kalmeren. Op zichzelf krijgt zij geen lading door de zeestraat.