DNA-spoor Leipzig leidt naar pakketbommen

Een gemelde DNA-match brengt de droneaanval op de luchthaven van Leipzig in verband met een eerder onderzoek naar pakketbommen. Dat verband doet ertoe omdat het twee verschillende aanvallen op Europese logistieke routes over een periode van twee jaar aan elkaar kan knopen. Duitse aanklagers hebben de match nog niet bevestigd (t-online, Euronews).

Op 4 augustus raakte een met explosieven uitgeruste drone de vleugel van een Antonov-vrachtvliegtuig op de luchthaven Leipzig/Halle. De drone ketste af en ontplofte niet. Een luchthavenmedewerker vond de losgeraakte lading later in de buurt (Tagesspiegel). Het Duitse federale parket, dat terrorisme- en staatsveiligheidszaken behandelt, nam het onderzoek over wegens vermoedelijke poging tot ontploffing en gevaarlijke verstoring van het luchtverkeer (Presseportal/GBA).

Forensisch materiaal van de drone zou nu overeenkomen met DNA uit het onderzoeksdossier achter de meest concrete Europese vervolging van hybride sabotage tot nu toe.

De pakketzaak waar het DNA naartoe wijst

In juli 2024 werden vanuit Litouwen vier pakketten met brandbommen verstuurd richting het Verenigd Koninkrijk en Polen, via vrachtroutes van DHL en DPD. Eén pakket vatte vlam op de luchthaven van Leipzig. Een ander ging af in een Brits magazijn. Een beveiligingsdirecteur van DHL verklaarde in Vilnius dat het pakket in Leipzig alleen op de grond ontplofte doordat de vlucht vertraging had: het toestel zou om 05:30 vertrekken, de ontsteking ging af om 05:43 (LRT, Yahoo/BNS).

Eurojust, het EU-agentschap dat nationale aanklagers helpt bij grensoverschrijdende strafzaken, zette een gezamenlijk onderzoeksteam op. Dat team identificeerde 22 verdachten en vond ook explosieven in Letland en Estland (Eurojust). De BBC beschreef op basis van processtukken verdachten die zouden zijn betaald om RDX-springstof en droneonderdelen te vervoeren die geschikt waren om een bom te dragen (BBC).

Litouwse aanklagers zijn het verst gegaan in hun duiding. Volgens hen werden de pakketaanvallen georganiseerd door Russische burgers met banden met de Russische militaire inlichtingendienst. Vijf verdachten staan inmiddels in Vilnius terecht op verdenking van terrorisme. Die toeschrijving geldt voor de pakketzaak uit 2024. Zij geldt niet vanzelf ook voor de drone uit 2026 (LRT).

Wat een DNA-spoor wel en niet bewijst

Litouwse en Duitse media melden dat het DNA eerder in Litouwen was geregistreerd en overeenkomt met materiaal uit het dossier rond de pakketten in Leipzig (15min, MDR). Meerdere media benadrukken wel dat er nog geen persoon is geïdentificeerd (Tag24, Liga). Gedeeld DNA kan bewijsdossiers verbinden. Het bewijst nog niet dat dezelfde cel, dezelfde opdrachtgever of de Russische staat achter de drone zat.

Als aanklagers de dronezaak toevoegen aan het bestaande gezamenlijke onderzoeksteam, gaat bewijsuitwisseling tussen landen sneller en wordt zij lastiger te blokkeren. Of dat gebeurt, is nog open. Operationeel maakt het wel uit (Eurojust JITs).

Regeringen kunnen niet wachten op aanklagers

Landen op de oostelijke routes lezen Leipzig als waarschuwing voor hun eigen luchthavens en vrachtknooppunten. De Poolse krant Rzeczpospolita citeerde expert Aleksander Olech, die waarschuwde dat Rzeszow-Jasionka, de civiele luchthaven die een belangrijk steunpunt voor Oekraïne werd, betere antidronebescherming nodig heeft (Rzeczpospolita). Tsjechië werkt toe naar regels waarmee getraind personeel bij kritieke infrastructuur in afgebakende gebieden tegen drones mag optreden. De ontwerpwet is naar interdepartementale consultatie gestuurd en moet vanaf juli 2027 ingaan (CT24, Ekonomický deník).

Duitsland versterkt intussen de antidronecapaciteit van de politie (RTBF). EASA, het Europese agentschap voor luchtvaartveiligheid, heeft richtlijnen uitgevaardigd voor drone-incidenten op luchthavens (EASA). Maar er is geen Europese autoriteit die zelfstandig kan bevelen een drone boven een civiele vrachtluchthaven neer te halen. Die beslissing hangt nog altijd af van het land, de instantie die de drone als eerste ziet en de vraag of optreden vooraf is toegestaan.

Regeringen moeten doelen beter beveiligen voordat aanklagers kunnen bewijzen wie de aanval heeft besteld. Zolang Duitse aanklagers het DNA-verband niet bevestigen, bewijst deze zaak geen escalatie van pakketbommen naar bewapende drones. Zij laat wel het diepere Europese probleem zien: veiligheidsdiensten moeten sneller reageren dan rechtbanken kunnen toeschrijven. Het volgende antwoord moet van het Duitse federale parket komen.