EU-heffing raakt goedkope webpakketjes

Een winkelmandje van € 30 bij Temu: een telefoonhoesje, oordopjes, een T-shirt en een paar sandalen. Tot vorige week moest daar wel btw over worden betaald, maar ging het pakket zonder invoerrechten de grens over. Sinds 1 juli geldt voor elk van die vier productcategorieën afzonderlijk een douaneheffing van € 3. Nog voordat btw en bezorgkosten meetellen, komt er dus € 12 bij (Le Figaro, Senior Actu). Hoe goedkoper het mandje, hoe harder de heffing aankomt.

De EU heeft de vrijstelling van invoerrechten voor pakketten tot € 150 van buiten de Unie geschrapt. Daarvoor in de plaats komt een vast bedrag van € 3 per productsoort in de zending. De Europese Commissie noemt de maatregel tijdelijk, in afwachting van een bredere hervorming van het douanestelsel rond 2028 (European Commission, Dutch Customs). Namen noemt de Commissie niet, maar de omschrijving wijst rechtstreeks naar platforms als Shein, Temu en AliExpress, die hun Europese schaal hebben opgebouwd door goederen direct uit Chinese magazijnen naar consumenten te sturen (fr.euronews, rp.pl).

De kostenstapel achter de bestelknop

De nieuwe heffing komt niet alleen. Zij komt boven op kosten die er al waren.

Om te beginnen is er btw, de omzetbelasting op goederen in elke EU-lidstaat. Sinds 2021 geldt invoer-btw voor alle pakketten van buiten de Unie, hoe klein de bestelling ook is. Platforms kunnen die btw bij het afrekenen innen via IOSS, het Import One Stop Shop-systeem. Doen zij dat niet, dan int de vervoerder het bedrag bij aflevering (EU IOSS).

Daarbovenop komen de inklaringskosten van de vervoerder, die de douanepapieren verwerkt. In Nederland rekent PostNL € 10 voor standaardinklaring; voor goederen waarvoor extra aangiften nodig zijn, loopt dat op tot € 16 (PostNL). In Duitsland vraagt Deutsche Post/DHL € 7,50 per zending waarvoor douaneafhandeling nodig is (Haufe).

De echte prijs bestaat dus uit lagen: productprijs, verzending, btw, de nieuwe heffing van € 3 per categorie en mogelijk nog inklaringskosten als het platform niet alles vooraf heeft geregeld. Vijf T-shirts tellen als één productsoort, dus één heffing van € 3. T-shirts plus een horloge: twee heffingen. T-shirts, een horloge, schoenen en speelgoed: vier (European Commission, Law Society of Ireland). Vooral gemengde mandjes met goedkope artikelen worden daardoor kwetsbaar.

Het advies van PostNL aan Nederlandse consumenten laat precies zien waar het schuurt: controleer bij het afrekenen of er "All duties included" staat. Staat dat er niet, dan komt de rekening pas met het pakket mee (PostNL).

Wie betaalt, wie wint

Het rechtvaardigheidsargument is reëel. Europese winkeliers opereren binnen een volledig belasting- en nalevingsregime. Platforms van buiten de EU konden goederen versturen onder een vrijstellingsdrempel die ooit bedoeld was voor het incidentele souvenirtje uit het buitenland, niet voor e-commerce op industriële schaal. De Duitse regering presenteert de hervorming dan ook als een manier om concurrentie gelijker te trekken (Bundesregierung). Duitse brancheorganisaties in de detailhandel onderschrijven dat (Handelsblatt).

Tegelijk is een vast bedrag per definitie regressief. Dezelfde € 3 doet veel meer pijn bij een gadget van € 5 dan bij een jas van € 100. EU-brede cijfers over wie deze pakketjes koopt, uitgesplitst naar inkomensgroep, zijn er niet. Maar de rekening zal vermoedelijk vooral terechtkomen bij consumenten die het meest afhankelijk zijn van ultralage prijzen (biznes.wprost.pl).

De platforms passen zich overigens al aan. Poolse media melden dat Shein en Temu goederen naar magazijnen binnen de EU verplaatsen, in bulk invoeren en vervolgens vanuit de Unie distribueren. Daarmee ontwijken zij de heffing per pakket volledig (polsatnews.pl). Die verschuiving is gunstig voor Europese contractlogistiek (logistyka.rp.pl), maar houdt ook goedkope consumentenprijzen overeind. Daarmee wordt het doel van de hervorming wel deels ondergraven.

De volgende vraag: nationale toeslagen

Italië had een eigen nationale heffing van € 2 op pakketten van buiten de EU voorbereid, maar stelde die uit tot oktober om stapeling met de EU-heffing te voorkomen (Il Fatto Quotidiano). Frankrijk schortte een vergelijkbare heffing van € 2 op toen de Europese maatregel inging (Le Figaro). Als regeringen hun eigen pakkettoeslagen later alsnog invoeren, krijgen consumenten niet met één Europese regel te maken. Dan ontstaat per land een andere stapel van EU-heffing, btw, vervoerderskosten en nationale toeslagen. De EU heeft de douaneheffing geharmoniseerd. Wat de consument uiteindelijk aan de deur betaalt, blijft voorlopig minder strak geregeld.