Slechts 210 cryptobedrijven halen MiCA-deadline

Morgen, op 1 juli 2026, loopt de overgangsperiode af voor MiCA, de Europese Markets in Crypto-Assets-verordening en het eerste EU-brede regelboek voor de cryptosector. Bedrijven zonder vergunning moeten stoppen met het aannemen van nieuwe klanten en hun activiteiten gaan afbouwen. Volgens ramingen van media en de sector hadden eind juni slechts ongeveer 210 van de ruim 1.200 eerder geregistreerde cryptobedrijven een volledige vergunning gekregen (Euronews). Dat cijfer is niet bevestigd in een officiële publicatie van ESMA, maar ook als ruwe schatting wijst het op dezelfde uitkomst: de Europese cryptomarkt wordt aanzienlijk kleiner.

ESMA, de Europese Autoriteit voor Effecten en Markten en de belangrijkste markttoezichthouder van de EU, zette de gevolgen uiteen in een verklaring in juni. Niet-vergunde bedrijven moeten stoppen met klantenwerving, hun marketing staken en bestaande gebruikers hun tegoeden laten opnemen. Tegelijk moeten zij tijdens de afbouw hun antiwitwascontroles in stand houden. Een verlenging komt er niet. Dat had ESMA in april al gezegd.

Het mechanisme is eenvoudig. MiCA legt één vergunningstandaard op, maar bedrijven die daaraan niet voldoen, of waarvan de nationale toezichthouder de aanvraag niet op tijd heeft verwerkt, verdwijnen uit de markt. Wat overblijft, is een kleinere sector die wordt gedomineerd door bedrijven die groot genoeg zijn om personeel, audits, kapitaalbuffers en rapportagesystemen te betalen.

Eén Regelboek, Zevenentwintig Wachtrijen

MiCA is één EU-verordening die rechtstreeks geldt in elke lidstaat. Toch moet ieder land nog altijd een toezichthouder aanwijzen, aanvraagprocedures inrichten en vergunningen verwerken. Juist in dat nationale uitvoeringstraject zijn de gaten gevallen.

Polen is het scherpste voorbeeld. De nationale wet die de KNF, de Poolse financiële toezichthouder, formeel moet aanwijzen als bevoegde autoriteit voor MiCA is nog niet in werking getreden. Rzeczpospolita meldde dat er voor het grootste deel van het MiCA-toezicht geen nationale instantie bevoegd is gemaakt. Poolse bedrijven hebben daardoor geen binnenlandse route naar een vergunning. Binance Poland neemt inmiddels geen nieuwe gebruikers meer aan en heeft klanten gevraagd hun activa elders onder te brengen (TVN24, Money.pl).

Portugal paste zijn wettelijke kader wel aan, maar liep vast in de verwerking van aanvragen. Branchevereniging ANIPE waarschuwde enkele dagen voor de deadline dat het aantal vergunde bedrijven "tot een minimum beperkt" bleef. Sommige ondernemingen moeten daardoor mogelijk stoppen met dienstverlening, ook al hebben zij een aanvraag ingediend (ECO). De Banco de Portugal toonde weinig berouw en zei in het parlement dat zij bij vergunningverlening "zeer veeleisend" is (RTP).

Frankrijk had al een gestructureerd nationaal regime via het registratiesysteem van de AMF. Gevestigde partijen zoals Coinhouse en Paymium konden daardoor soepeler overstappen naar een MiCA-vergunning, al blijft de kostenbarrière voor kleinere spelers ook daar bestaan (Cryptoast). De Spaanse CNMV verwachtte juni af te sluiten met ongeveer 20 vergunde aanbieders (Cinco Días).

Wie Wint, Wie Verliest

De winnaars zijn grote, goed gekapitaliseerde bedrijven die de werkelijke kosten van vergunningverlening kunnen dragen: complianceteams, externe audits, minimumkapitaaleisen en doorlopende rapportage aan toezichthouders. In Duitsland staan bankachtige spelers en platformen zoals Boerse Stuttgart Digital, Bitpanda en Trade Republic klaar om marktaandeel op te pikken (Handelsblatt). De paspoortregeling van MiCA geeft hun daarbij een stevig voordeel: met één vergunning in een EU-land kan een bedrijf klanten in de hele Unie bedienen. Schaal loont dus.

De verliezers zijn kleine aanbieders die de compliancemachine niet kunnen betalen, plus bedrijven die buiten hun schuld vastzitten in trage nationale wachtrijen. Een onderneming kan operationeel zijn, echte klanten bedienen en netjes op antwoord wachten, maar na morgen toch juridisch niet meer vergund zijn.

Consumenten krijgen bij vergunde aanbieders betere bescherming: regels voor bestuur, bewaring van activa en informatieverstrekking. Daar staat minder keuze tegenover. In markten waar weinig bedrijven een vergunning kregen, worden gebruikers gedwongen tegoeden op te nemen of activa te verplaatsen voordat platforms uitgaan.

Waar Het Risico Heen Gaat

De grote cijfers vragen om voorzichtigheid. Schattingen dat 75% tot 83% van de bedrijven markttoegang kan verliezen, komen van cryptomedia, niet van toezichthouders.

De grotere onbekende is wat gebruikers doen als zij van niet-vergunde platforms af moeten. Verhuizen zij naar vergunde Europese aanbieders, dan heeft MiCA de markt opgeschoond zoals bedoeld. Wijken zij uit naar offshorebeurzen buiten EU-toezicht, dan heeft de verordening het risico vooral buiten de toezichtgrens geduwd zonder het te verkleinen. Goede data over die beweging ontbreken nog. Pas over enkele maanden wordt duidelijk of MiCA vooral consumenten beschermt, of vooral bepaalt welke bedrijven groot genoeg zijn om te blijven.