Parlement houdt vluchtcompensatie overeind

Een gezin dat de heenvlucht mist, moet niet later op de luchthaven ontdekken dat ook het betaalde retourticket is verdwenen. Dat is een van de praktische winstpunten in het akkoord over passagiersrechten in de luchtvaart dat het Europees Parlement op 7 juli 2026 goedkeurde. Reizigers kunnen de nieuwe rechten overigens nog niet gebruiken: eerst moet de Raad akkoord gaan, daarna moet de tekst worden gepubliceerd en vervolgens geldt nog een wachttijd van twaalf maanden (Parliament agenda, Euronews).

De ruil is duidelijk. Het Parlement hield de dure compensatieregel bij drie uur vertraging overeind en schrapte een aantal tariefvallen. Luchtvaartmaatschappijen behouden hun goedkope basistarieven met betaalde extra’s. Daarmee verschuift de strijd nu van de wettekst naar de handhaving.

De strijd ging over wie betaalt

De hervorming begon met een Commissievoorstel in maart 2013 en liep daarna jarenlang vast in de Raad, waar nationale regeringen over EU-wetgeving onderhandelen. In juni 2025 haalden ministers het dossier weer van de plank. Op 7 juli 2026 keurde het Parlement het compromis goed met 646 stemmen voor, 12 tegen en 3 onthoudingen (European Parliament, LRT).

De vertraging van dertien jaar draaide om een eenvoudige vraag: wie betaalt als een vlucht misloopt? Luchtvaartkoepels en sommige regeringen wilden de compensatiedrempel verhogen van drie uur naar vier of zes uur, meldden The Irish Times en Krone. Het Parlement blokkeerde die verschuiving.

Dat doet ertoe, omdat juist de drie-uursregel voor reizigers tastbaar is. Het akkoord houdt de compensatieschijven van € 250, € 400 en € 600 in stand. Die komen uit Verordening 261/2004 en latere rechtspraak, en hangen af van afstand en omstandigheden (EUR-Lex, LRT).

Een zwakkere regel had geld verschoven van vertraagde reizigers naar luchtvaartmaatschappijen binnen dezelfde Europese luchtvaartmarkt. In plaats daarvan moeten maatschappijen binnen vier dagen duidelijker informatie geven, krijgen passagiers negen maanden om een claim in te dienen en moeten vervoerders binnen 30 dagen betalen of uitleggen waarom zij weigeren (European Parliament, Fakti).

Wat reizigers werkelijk krijgen

Het verbod op no-showclausules is de zuiverste winst. Luchtvaartmaatschappijen mogen een terugvlucht straks niet meer schrappen alleen omdat een passagier de heenvlucht heeft gemist of overgeslagen. Le Figaro liet zien wat die praktijk kost: wie op het laatste moment een vervangend ticket moet kopen, betaalt vaak fors meer.

Het akkoord beschermt ook zitplaatsen naast elkaar voor kinderen onder de 14 jaar die met een volwassene reizen. Daarnaast moeten maatschappijen bagagekosten tijdens het boeken duidelijker tonen (El País). Dat betekent niet dat iedere reiziger bij elk tarief gratis een rolkoffer mee de cabine in mag nemen.

Daar beloven sommige koppen meer dan de tekst levert. De sterkere lezing is smaller: reizigers krijgen ten minste recht op een gratis persoonlijk item en moeten vóór aankoop beter kunnen zien welke bagagekosten erbij komen. Europa Press en Observador waarschuwden allebei dat het akkoord geen gratis cabinekoffer garandeert.

Luchtvaartmaatschappijen hebben wel een serieus punt. Meer verplichtingen rond compensatie, omboeking, passagierszorg, claims en prijsvermelding kunnen de operationele kosten verhogen. Een deel daarvan kan terugkomen in ticketprijzen, maar de publieke stukken laten vooral een waarschuwing zien, geen bewijs voor welke routes of reizigers duurder uit zouden zijn (Euronews ES).

Handhaving bepaalt de waarde

Het Parlement won de centrale kostenstrijd. Het beschermde de compensatie bij vertraging en haalde praktijken uit de markt die reizigers als valstrikken ervaren. Luchtvaartmaatschappijen leden geen volledige nederlaag, omdat het prijsmodel van prijsvechters overeind blijft: basistarieven kunnen laag blijven, terwijl bagage, stoelen en extra’s betaald blijven zolang de prijzen duidelijker worden getoond.

De volgende vraag ligt bij de Raad en bij de nationale toezichthouders die luchtvaartmaatschappijen aan de regels moeten houden. Op papier heeft het Parlement het recht op compensatie beschermd. De handhaving bepaalt of reizigers na een verstoring daadwerkelijk geld zien, of opnieuw een procedure moeten bevechten.