Pentagon haalt 5.000 militairen uit Duitsland

Een bevel om 5.000 militairen uit Duitsland weg te halen. Een tankbrigade die tijdens de verplaatsing naar Polen alsnog werd geschrapt. Alle onderzeeboottoezeggingen aan de NAVO ingetrokken. In één maand brak het Pentagon militaire afspraken af waar decennia aan was gebouwd. Op 30 mei vloog minister van Defensie Pete Hegseth naar Singapore en zei hij tegen Europeanen dat er meer zou volgen. "Bondgenoten die weigeren hun eigen gewicht te dragen, krijgen te maken met een duidelijke verandering in hoe wij zaken doen", waarschuwde hij op de Shangri-La Dialogue, de belangrijkste veiligheidsconferentie van Azië. Binnenkort zouden er "significante besluiten" over de NAVO komen.

Europese hoofdsteden reageerden met defensiebegrotingen op recordniveau. Frankrijk trekt tot 2030 € 36 miljard extra uit. Polen tekende in drie dagen voor 113 miljard zloty aan wapencontracten. Spanje reserveert € 5 miljard voor luchtverdediging. Het geld is er dus wel. De vraag is wat Europa ervoor koopt.

De systemen die niemand ziet

Washington trekt juist de systemen terug die moderne legers laten functioneren: vliegtuigen voor elektronische oorlogvoering die vijandelijke radar verblinden, toestellen die luchtverdediging uitschakelen, precisieraketten voor lange afstand en tankvliegtuigen die gevechtsvliegtuigen in de lucht houden. Op 22 mei lichtte het Pentagon NAVO-functionarissen in over bezuinigingen op het NATO Force Model, het geheime raamwerk waarin nationale eenheden vooraf worden toegewezen voor crisisrespons. De toezeggingen voor gevechtsvliegtuigen gingen met een derde omlaag, strategische bommenwerpers werden gehalveerd, onderzeeërs verdwenen volledig uit de lijst. Voor geen van die capaciteiten heeft Europa een direct alternatief klaarstaan.

De EA-18G Growler, het toestel van de Amerikaanse marine dat vijandelijke radar stoort en corridors vrijmaakt voor geallieerde gevechtsvliegtuigen, heeft geen Europees equivalent. Europese bedrijven maken wel afzonderlijke componenten, maar geen enkel land heeft die samengebracht in een gespecialiseerd vliegend platform.

Bij langeafstandsraketten is het gat even zichtbaar. Nadat Washington de geplande stationering van Tomahawk-raketten in Duitsland had geschrapt, erkende de Duitse minister van Defensie Boris Pistorius dat dit "deze capaciteitskloof opnieuw openscheurt". Europese raketten halen 500 kilometer. De Tomahawk haalt 1.600 kilometer. Alternatieven binnen het ELSA-consortium van Frankrijk, Duitsland, Italië, Polen, Zweden en het Verenigd Koninkrijk worden pas halverwege de jaren dertig verwacht.

Tanks zonder ogen

Wat kopen Europeanen met het nieuwe geld? Vooral conventioneel materieel. De Poolse contracten gaan over K2-tanks, M1A2 Abrams-tanks, F-35's en houwitsers: allemaal platforms die afhankelijk zijn van de ondersteunende systemen die Washington juist terugtrekt. De Spaanse € 5 miljard gaat naar Amerikaanse Patriot- en NASAMS-systemen. Daarmee maakt Madrid zich verder afhankelijk van de Amerikaanse defensie-industrie, terwijl het Washington geen toegang tot bases wilde geven voor operaties tegen Iran.

Frankrijk is deels de uitzondering. Parijs ontwikkelt een eigen raketartilleriesysteem ter vervanging van de Amerikaanse HIMARS en heeft de munitieproductie met 53% verhoogd. Toch duiken Amerikaanse exportcontroles op raketonderdelen steeds weer op in systemen die Parijs soeverein noemt. Een eigen raketwerper bouwen betekent minder als de geleidingschips uit Texas komen.

Een gat dat geld niet dicht

Begin juni krijgen de Amerikaanse bezuinigingen formeel beslag op de NATO Force Sourcing Conference. Daar moet elke Europese bondgenoot aangeven welke gaten hij kan vullen nu Washington zich terugtrekt. De vervangers op papier, zoals GlobalEye-AWACS-vliegtuigen, ELSA-langeafstandsraketten en Duitslands doel van 260.000 actieve militairen, tegenover 186.000 nu, zijn er op zijn vroegst in 2029.

Estland en Letland, die per hoofd van de bevolking tot de grootste defensie-uitgevers binnen de NAVO behoren, zeggen hardop wat de meeste regeringen liever omzeilen: Europa beweegt te langzaam richting gevechtsgereedheid. De SAFE-leningsfaciliteit van € 150 miljard van de EU, goedkoop door de EU gesteund krediet voor gezamenlijke defensieaankopen, is precies voor dit moment ontworpen. Polen trok op 29 mei de eerste tranche. Maar materieel dat met dat geld wordt gekocht, moet nog worden gebouwd, gecertificeerd en ingevoerd. Dat kost jaren.

Europese bondgenoten doen wat Washington eiste: meer uitgeven. Alleen draai je decennia aan uitbesteding van de moeilijkste militaire capaciteiten niet terug met betaalopdrachten. Begin juni moet op de Force Sourcing Conference elke bondgenoot zijn naam zetten naast de gaten die hij kan vullen. De meeste regels blijven leeg.