Concurrenten verdelen SFR na schuldencrisis

Altice France rustte op één simpele aanname: de rente zou blijvend laag zijn. Patrick Drahi leende miljarden om een pan-Europees telecomconcern op te bouwen en kocht tussen 2014 en 2016 aanbieders in Frankrijk, Portugal en de Verenigde Staten. Die gok pakte verkeerd uit. SFR, de op een na grootste mobiele aanbieder van Frankrijk en het belangrijkste bezit binnen dat concern, wordt nu verdeeld onder de drie overgebleven rivalen: Orange, Bouygues Telecom en Free. De 25 miljoen klanten die SFR betalen voor hun mobiele abonnement veroorzaakten Drahi's schuldenprobleem niet, maar zij zullen er waarschijnlijk wel voor betalen.

Hoe de stijgende rente het model brak

Drahi kocht SFR in 2014 van Vivendi voor ongeveer € 17 miljard. De overname werd vrijwel volledig gefinancierd met hoogrentende obligaties: schuldpapier waarvoor kredietgevers een hogere rente vragen omdat het risico groter is (Swissinfo). Het draaiboek was eenvoudig: goedkoop lenen, aanbieders kopen, kosten snijden, herfinancieren en opnieuw beginnen.

Zolang de ECB-rente rond nul bleef, werkte dat. Toen de ECB de rente in 2022 en 2023 met 4,5 procentpunt verhoogde, werd de schuldenberg van Altice France, die eerder boven € 24 miljard was uitgekomen, onhoudbaar (IFR, NautaDutilh). Kredietbeoordelaars verlaagden de rating tot diep in speculatief gebied (Cbonds). Een door de rechter begeleide herstructurering, afgerond eind 2025, dwong schuldeisers genoegen te nemen met minder dan hun vordering; daarmee verdwenen miljarden van de balans (Ropes & Gray). Drahi's persoonlijke vermogen, ooit geschat op bijna $ 22 miljard, kromp tot een fractie daarvan (Crain Currency). De verkoop van SFR moet aflossen wat nog resteert.

Minder aanbieders, hogere rekeningen: de Europese les

Door de deal krimpt de Franse mobiele markt van vier aanbieders naar drie. Voor SFR-klanten is de vraag overzichtelijk: gaat mijn telefoonrekening omhoog?

De Europese ervaring wijst daarop. BEREC, de koepel van Europese telecomtoezichthouders, stelde vast dat vergelijkbare fusies van vier naar drie aanbieders de prijzen met 10 tot 15% opdreven (BEREC). Een studie van CEPR concludeerde dat consolidatie prijzen verhoogt zonder dat de beloofde extra investeringen betrouwbaar volgen (CEPR VoxEU).

Frankrijk heeft overigens zelf laten zien dat de omgekeerde beweging werkt. Toen Free in 2012 als vierde aanbieder op de markt kwam, daalden de mobiele prijzen alleen al dat jaar met 11,4% (ARCEP data via Rude Baguette). De gemiddelde maandrekening zakte in het daaropvolgende decennium van € 27,30 naar € 14,30 (Telecoms.com). Free, de partij die met haar entree die prijsdruk veroorzaakte, koopt nu mee aan SFR en helpt zo de vierde speler uit de markt te halen.

Portugal laat hetzelfde patroon in omgekeerde richting zien. De Roemeense aanbieder DIGI betrad eind 2024 de Portugese markt met mobiele abonnementen vanaf € 4 per maand. In het voorjaar van 2026 lagen de Portugese telecomprijzen 2,2% lager dan een jaar eerder (ANACOM via Tek Sapo). Meer aanbieders drukken de prijzen. Minder aanbieders doen het tegenovergestelde.

Een toets zonder eenvoudige uitweg

Goedkeuring door toezichthouders is niet vanzelfsprekend. De Franse mededingingsautoriteit heeft maximaal 18 maanden om te beslissen, en de Europese Commissie kan de zaak naar zich toe trekken. Nieuwe concept-richtsnoeren voor fusies onder commissaris Teresa Ribera geven meer gewicht aan "weerbaarheid" en investeringscapaciteit (EC). Tegelijk heeft de Commissie nog nooit een telecomfusie van vier naar drie aanbieders goedgekeurd zonder als voorwaarde een geloofwaardige nieuwe toetreder te eisen. In Spanje was dat DIGI. In Italië was het Iliad. In Frankrijk ligt zo'n kandidaat niet voor de hand.

Daar zit de grootste kwetsbaarheid van de deal. Als toezichthouders geen vierde aanbieder kunnen aanwijzen die wil instappen, blijft er een harde keuze over: de fusie blokkeren, of haar goedkeuren in de wetenschap dat vergelijkbare gevallen steeds tot hogere prijzen leidden. Voor 25 miljoen Franse mobiele klanten verschijnt het antwoord uiteindelijk gewoon op de volgende rekening.