Roemenië meldt 40 droneschendingen aan NATO

Sinds Rusland Oekraïense Donauhavens aanvalt, heeft Roemenië meer dan 40 luchtruimschendingen geregistreerd (Euromaidan Press). De meeste eerdere incidenten kregen buiten Oost-Europa nauwelijks aandacht, terwijl vergelijkbare dronevluchten boven de Baltische staten wél de voorpagina's haalden. Dat verschil in aandacht zegt ook iets over urgentie: aan de zuidoostrand van het bondgenootschap vangt Roemenië een aanhoudende dronedreiging op, zonder dat veel West-Europese hoofdsteden daarop met dezelfde alarmstand reageren.

Twee incidenten drongen wel door. Op 29 mei raakte een Russische Geran-2-drone een flatgebouw in Galați; twee mensen raakten gewond. Op 5 juni liet een Oekraïense maritieme drone zichzelf ontploffen in de haven van Constanța, bevestigde het Roemeense ministerie van Defensie. Volgens berichten was de drone door Russische elektronische verstoring van koers geraakt. Roemenië bracht beide zaken op 10 juni naar de Noord-Atlantische Raad, het hoogste politieke orgaan van de NAVO waar alle 32 bondgenoten moeten instemmen, en vroeg om sterkere middelen tegen drones. De bondgenoten betuigden solidariteit. Boekarest wil radars en stoorzenders.

Vier minuten, geen goede optie

Bij Galați volgde Roemenië de binnenkomende drone en stegen F-16's op. Maar juridische beperkingen in vredestijd, het risico voor burgers en regels tegen vuren dicht bij Oekraïens luchtruim maakten het venster om in te grijpen dicht voordat een piloot kon schieten. De hele reeks speelde zich af in enkele minuten. In Constanța was het probleem nog basaler: een maritieme drone dreef een commerciële haven binnen, dwong tot evacuatie van burgers en legde bloot dat de sensoren niet zijn gebouwd om kleine drones op dakhoogte te zien.

De permanente air-policingmissie van de NAVO, waarbij bondgenootschappelijke toestellen elkaars luchtruim in vredestijd bewaken, draait om gevechtsvliegtuigen die vliegtuigen onderscheppen, niet om goedkope drones die laag over het terrein vliegen. Het geïntegreerde lucht- en raketverdedigingsnetwerk van het bondgenootschap dekt middelgrote en grote hoogten effectief af. Daaronder zit langs de hele oostflank een gat, zoals voormalig plaatsvervangend NAVO-secretaris-generaal Mircea Geoană publiekelijk heeft erkend. Radarupgrades en leveringen van antidronesystemen worden niet vóór 2027 verwacht.

Dezelfde kwetsbaarheid loopt van de Zwarte Zee tot de Baltische Zee. Een Roemeense F-16 schoot op 19 mei een drone neer boven Estland; op 8 juni vernietigden NAVO-jagers er nog een boven Letland. Toch kiest elke frontlijnstaat een andere reactie. Juist die verschillen laten zien hoe de NAVO onder druk werkelijk functioneert.

Polen bouwt zelf, Frankrijk verschijnt zonder het juiste gereedschap

Polen wacht niet op gezamenlijke inkoop door de bondgenoten. Warschau bouwt een eigen radar- en raketnetwerk, in plaats van publiekelijk druk te zetten op de NAVO. Het Wisła-programma voegt 360-gradenradars toe aan Patriotbatterijen, terwijl Tarcza Wschód 700 kilometer aan versterkingen langs de oostgrens moet opleveren. De Poolse rekensom is helder: bondgenootschappelijk materieel komt te traag, dus betaalt Polen zelf om minder afhankelijk te zijn van noodhulp. Roemenië, dat inmiddels inslagen op woongebouwen te verwerken krijgt, heeft die tijd niet.

Frankrijk biedt een andere les. Parijs heeft ongeveer 1.400 militairen op de Roemeense basis Cincu, met artillerie, tanks en Mamba-luchtverdedigingssystemen (Le JDD). Franse Rafales schoten op 8 juni een drone boven Letland neer, wat laat zien dat het bondgenootschap snel kan handelen als het besluit dat te doen. Maar in het openbare dossier is geen Frans antidronematerieel voor de Roemeense Zwarte Zeekust te vinden. De troepen zijn er dus wel, alleen niet de specifieke middelen die Roemenië nu het hardst nodig heeft.

Het gat dat niemand benoemt

Geen openbare bron maakt duidelijk welke radars, stoorzenders of maritieme antidronesystemen Roemenië krijgt, van wie, of wanneer. Zoals El País opmerkte, zijn hoogwaardige systemen als Patriotbatterijen niet ontworpen om drones van enkele duizenden dollars neer te halen. Eén Patriot-onderscheppingsraket kost miljoenen; een Geran-2 minder dan een tweedehandsauto.

De Roemeense presidentieel adviseur Cristian Diaconescu waarschuwde dat een reactie in de vorm van een communiqué zou betekenen dat bondgenoten niet begrijpen wat er op de grond gebeurt. De politieke toezeggingen van de NAVO blijven stevig. Alleen bestaat het vermogen om die af te dwingen, tegen de laagvliegende dreiging die Roemenië nu raakt, nog niet. Het aandachtsverschil maakt dat probleem groter: vliegt een drone het Baltische luchtruim binnen, dan behandelen Europese media dat als een zaak voor het hele bondgenootschap; vliegen er in enkele maanden tientallen het Roemeense luchtruim binnen, dan volgt de reactie trager en stiller. Inkooptrajecten lopen over jaren. De drones komen dagelijks.