Roemeens tekort daalt; augustus valt tegen

Tussen januari en augustus 2026 gaf de Roemeense overheid 59,42 miljard lei meer uit dan er binnenkwam. Dat kastekort was 26,94 miljard lei kleiner dan een jaar eerder, blijkt uit cijfers van het Ministerie van Financiën die zijn gemeld door AGERPRES. De verbetering is reëel. Twee ontwikkelingen maken de uitkomst over het hele jaar minder zeker: in augustus was het tekort groter dan een jaar eerder en de rentelasten lopen snel op. Dat speelt allebei terwijl een nieuw kabinet het parlement om steun vraagt om te kunnen regeren.

Een kastekort is het verschil tussen geld dat de overheid uitgeeft en geld dat binnenkomt, gemeten op het moment dat betalingen plaatsvinden. Afgezet tegen het bbp daalde het tekort van 4,51% naar 2,89% (Digi24). Die verhouding kan een gunstiger beeld geven: het bbp wordt hier tegen lopende prijzen berekend, waardoor inflatie de noemer vergroot. Het bedrag in lei bevestigt dat het tekort ook absoluut is afgenomen.

Meer belastinginkomsten, een lagere loonsom en ruimte voor investeringen

De hogere inkomsten droegen flink bij aan de verbetering. De btw-opbrengsten stegen met 25,2% ten opzichte van een jaar eerder (Știrile ProTV). De gepubliceerde totalen maken niet duidelijk welk deel van die stijging kwam door hogere tarieven, hogere prijzen, meer verkopen of betere inning. Daardoor valt nog niet te zeggen wie de extra last droeg en of de betere aanpak van belastingontduiking blijvend resultaat oplevert.

Ook aan de uitgavenkant hielp de ontwikkeling mee. De totale loonsom van de overheid daalde met 4,26 miljard lei (Știrile ProTV). Uit dat totaal blijkt overigens niet of er minder personeel was of dat de salarissen lager uitvielen.

De overheid verkleinde het tekort niet door bouwprojecten stil te leggen. De investeringsuitgaven stegen van 71,95 miljard naar 97,05 miljard lei (Digi24). Dat geld gaat naar aannemers en leveranciers. Daarmee is de verbetering over acht maanden moeilijk af te doen als uitstel van uitgaven.

Een slechtere augustus en een rentelast die blijft oplopen

Het totaal over acht maanden verhult een omslag in de meest recente maand. Door de cumulatieve totalen uit de ministerie­rapporten over juli en augustus van elkaar af te trekken, komt het tekort in augustus zelf uit op 11,34 miljard lei, tegen 9,92 miljard een jaar eerder: de maand viel 1,42 miljard lei slechter uit (AGERPRES, Digi24). Eén zwakke maand is een waarschuwing, maar nog geen trend. Het ministerie heeft geen uitsplitsing gepubliceerd die de verslechtering verklaart.

De rentelasten zijn lastiger aan te pakken, omdat een begrotingswijziging ze niet kan terugdraaien. In de eerste acht maanden bedroegen de rentebetalingen 42,05 miljard lei, 26,7% meer dan een jaar eerder (Știrile ProTV). Over elke lei die wordt geleend om eerdere tekorten te dekken, blijft rente verschuldigd. Jaren van zulke tekorten brachten de staatsschuld in het eerste kwartaal op ongeveer 60,1% van het bbp (Eurostat). Een kleiner tekort remt de groei van die schuld af, maar verlaagt de rente die al verschuldigd is niet. Die gaat naar obligatiehouders en moet elders met besparingen worden opgevangen.

Vier maanden, één plafond en nog geen meerderheid

Het doel voor heel 2026 is een kastekort van 6,2% van het bbp, ongeveer 127–128 miljard lei (Spotmedia, Bursa). Op basis van die cijfers kan het tekort van september tot en met december nog groter zijn dan dat van de eerste acht maanden samen en blijft het jaardoel toch haalbaar. Die ruimte neemt elke maand af waarin het tekort hoger uitvalt dan een jaar eerder, zoals in augustus.

Beoogd premier Siegfried Mureșan houdt vast aan het plafond van 6,2%, belooft geen nieuwe belastingen en wil binnen 30 dagen na zijn aantreden de begroting aanpassen (ZF). Nu de rente stijgt en nieuwe belastingen zijn uitgesloten, moet die begrotingswijziging ruimte vinden in de uitgaven en de belastinginning. Daarbij speelt ook de wet op de salarissen in de publieke sector, die de vorige coalitie uiteendreef (To Brief). Eerst moet Mureșan een meerderheid achter zich krijgen: zijn steun kan ongeveer 170 stemmen opleveren, tegenover de vereiste 233. Daarmee hebben de sociaaldemocraten de sleutel in handen (Mediafax).

Voorlopig laten de cijfers een helder oordeel toe. Na acht maanden is het Roemeense kastekort kleiner, zowel in lei als gemeten naar het bbp. De verbetering komt door hogere belastinginkomsten en een lagere loonsom, niet door investeringsuitgaven terug te schroeven. Uit augustus alleen valt niet af te leiden of het doel van 6,2% wordt gehaald. De volgende maandcijfers kunnen dat wel duidelijk maken. Valt ook september slechter uit dan een jaar eerder, dan moet een regering het doel verdedigen die nog niet genoeg stemmen heeft om een begrotingswijziging door het parlement te krijgen.