Roemeens tekort daalt, september loopt op

De Roemeense staat gaf tussen januari en september 2026 78,52 miljard lei meer uit dan er binnenkwam, tegen 102,47 miljard lei in dezelfde periode van 2025, blijkt uit cijfers van het ministerie van Financiën (AGERPRES). Het tekort is dus in absolute bedragen afgenomen. In september viel het tekort wel hoger uit dan een jaar eerder. Daardoor oogt de verbetering minder stevig dan het cijfer over de eerste negen maanden doet vermoeden.

Overheden drukken hun tekort meestal uit als percentage van het bbp: de totale waarde van wat een economie in een jaar produceert. Dat percentage kan dalen doordat de economie groeit, ook als de overheid evenveel blijft lenen. In Roemenië daalde het tekort in lei zelf met 23,95 miljard, oftewel 23,4% (Mediafax).

Waar de begrotingsruimte vandaan kwam

De staat gaf niet minder uit. De inkomsten stegen op jaarbasis met 11,8%, terwijl de uitgaven met 5,5% toenamen, blijkt uit cijfers van het ministerie (Economica.net). De inkomsten groeiden simpelweg sneller dan de uitgaven.

Een deel van die extra inkomsten komt uit de btw, die in de meeste prijzen is verwerkt. Het ministerie schrijft de hogere btw-opbrengsten toe aan de tariefverhogingen in wet 141/2025 (HotNews). De cijfers laten zien dat de staat meer btw ontving. Ze maken niet duidelijk welk deel consumenten via hogere prijzen betaalden en welk deel door winkeliers werd opgevangen in lagere marges.

De tweede bron van ruimte zit aan de uitgavenkant. De loonsom van de overheid daalde naar 122,14 miljard lei, 4,54 miljard minder dan een jaar eerder. Het ministerie brengt die daling in verband met terughoudendheid bij salarissen en bonussen (Profit.ro). Overheidswerknemers ontvingen samen minder, al laten de cijfers niet zien of dat kwam door lagere lonen per werknemer of door minder werknemers.

Ook EU-geld stuwde de inkomsten. Vergoedingen en subsidies uit Brussel stegen met 39,3% tot 48,79 miljard lei. Volgens het ministerie kwam dat deels doordat het door de EU gefinancierde herstelplan sneller werd uitgevoerd (Economica.net). Dat geld is vaak bestemd voor specifieke projecten en brengt dus ook uitgaven met zich mee. Uit de cijfers blijkt niet hoeveel het per saldo aan het terugdringen van het tekort heeft bijgedragen.

In september sloeg de ontwikkeling om

In september zelf bedroeg het tekort 19,10 miljard lei, tegen 16,11 miljard in september 2025. Dat bedrag volgt uit het verschil tussen de tekorten over acht en negen maanden: 59,42 miljard dit jaar en 86,36 miljard vorig jaar na acht maanden (AGERPRES, acht maanden, AGERPRES, negen maanden). De eerste acht maanden bleef Roemenië ruim onder het tempo van vorig jaar. In september kwam het tekort juist hoger uit.

De cumulatieve cijfers verklaren niet wat er in september gebeurde. De rentelasten zijn wel een aandachtspunt: in de eerste negen maanden betaalde Roemenië 50,63 miljard lei aan rente op de staatsschuld, ongeveer 26,8% meer dan een jaar eerder (HotNews). Een kleiner tekort remt nieuwe leningen af, maar verlaagt niet de rente op schuld die al is uitgegeven. Of de rentelasten ook de uitslag van september verklaren, valt uit het totaal over negen maanden niet op te maken. Eén zwakke maand is reden voor zorg, maar bewijst nog niet dat de trend is gekeerd.

Niet het cijfer waarop Brussel afgaat

Dit zijn kascijfers: ze registreren geld op het moment dat het daadwerkelijk wordt betaald of ontvangen. De EU rekent op transactiebasis. Uitgaven tellen mee zodra de verplichting ontstaat, en de cijfers omvatten de hele overheid (Eurostat). Volgens die methode bedroeg het Roemeense tekort in 2025 7,9% van het bbp. Roemenië valt nog altijd onder de buitensporigtekortprocedure, de EU-aanpak voor landen die te veel uitgeven, en moet het tekort uiterlijk in 2030 corrigeren (ECB).

Ook kredietverstrekkers kijken naar dat cijfer. Op 2 oktober handhaafde S&P de rating van Roemenië op BBB−, de laagste trede van de categorie beleggingswaardig, met een negatieve verwachting. Een verlaging van de rating is daarmee mogelijk. S&P voorspelde voor 2026 een tekort op transactiebasis van 6,25% van het bbp (S&P); die beslissing bespraken we eerder (To Brief).

De cijfers laten zien dat het Roemeense kastekort in lei is afgenomen, ook al stegen de totale uitgaven. Hogere belastinginkomsten en een kleinere overheidssalarisrekening zorgden ervoor dat de inkomsten sneller groeiden dan de uitgaven. Het hogere tekort in september laat wel zien dat die verbetering nog niet stabiel is. Bovendien blijft het tekort volgens de maatstaf van Brussel en S&P groot.