Russisch bedrijf van RUB 10.000 neemt vier giganten over

Andrey Krayushkin werd op 10 september 2026 algemeen directeur van L.E.V. Management. Het bedrijf werd in oktober 2024 in Moskou geregistreerd met een geplaatst kapitaal van RUB 10.000. Daarvoor was Krayushkin eerste plaatsvervangend hoofd van de migratiedirectie van het Russische ministerie van Binnenlandse Zaken (Ecomhub). De geraadpleegde bronnen vermelden niet wie uiteindelijk eigenaar is van L.E.V.

Een week na zijn benoeming ondertekende Vladimir Poetin decreet nr. 661. Daarmee kwamen de Russische dochterondernemingen van Nestlé, Auchan, Leroy Merlins opvolger Lemana Pro en logistiekconcern FM Logistic onder tijdelijk beheer van L.E.V. (TKS). Krayushkin heeft nu zeggenschap over de aandelen, benoemt bestuurders en beheert de budgetten van operationele bedrijven binnen Franse, Zwitserse en Duitse concernstructuren.

Hoe Rusland eigendom en zeggenschap uit elkaar trekt

‘Tijdelijk beheer’ is het juridische instrument waarmee Rusland een buitenlands bedrijf de bevoegdheden ontneemt die eigendom waardevol maken. De Europese moedermaatschappij blijft als aandeelhouder geregistreerd. De beheerder neemt echter het stemrecht, bestuurszetels, de commerciële strategie en de winstuitkering over (Kremlin, Consultant Plus). Een aandeel waarover je niet kunt stemmen, dat je niet kunt besturen en niet kunt verkopen, bestaat alleen nog op papier.

Het decreet raakt bedrijven die er verschillend voorstaan. Auchan en Nestlé waren nog actief in Rusland (MarketScreener). Groupe Adeo had in 2023 aangekondigd zijn Leroy Merlin-winkels over te dragen aan lokaal management en ze om te dopen tot Lemana Pro. FM Logistic had een vergelijkbare aankondiging gedaan. Toch stonden buitenlandse houdstermaatschappijen volgens de eigendomsregistraties die in het decreet worden genoemd nog steeds als aandeelhouder geregistreerd (Reuters via Investing.com). Aangekondigd vertrek gold dus niet als voltooid vertrek.

Twee precedenten, dezelfde uitkomst

In eerdere gevallen van tijdelijk beheer volgde óf een politiek geregisseerde verkoop met een forse korting, óf een blijvende uitsluiting van zeggenschap. Geen enkele Europese eigenaar is er zonder kleerscheuren vanaf gekomen.

De Russische zuivelactiviteiten van Danone kwamen in juli 2023 onder staatscontrole. Moskou stelde een neef van Ramzan Kadyrov aan als bestuurder en keurde vervolgens een verkoop goed aan een koper met banden met hetzelfde politieke netwerk. Danone rondde de transactie in mei 2024 af en boekte ongeveer € 1,2 miljard aan bijzondere waardeverminderingen. Dat zijn boekhoudkundige afschrijvingen die het verschil weergeven tussen de waarde die de Russische activiteiten op de balans hadden en het bedrag dat Danone ervoor terugkreeg (Danone, Swissinfo).

Het Finse Fortum en het Duitse Uniper laten de andere route zien. Hun Russische elektriciteitscentrales staan nog steeds onder staatsbeheer. De moederbedrijven schreven gezamenlijk ongeveer € 1,7 miljard af en nemen de activiteiten niet langer mee in hun geconsolideerde cijfers (Fortum, EPRussia). Jaren later hebben beide bedrijven nog altijd niets teruggekregen.

Russische regels bepalen dat goedgekeurde kopers niet meer dan de marktwaarde mogen betalen, met volgens de analyse van Rödl & Partner een korting van minimaal 50% op grond van de verplichte uitstapregels (Rödl & Partner). De koper krijgt een draaiend bedrijf voor de helft van de waarde. De Europese verkoper draagt het verlies.

Wat nog onduidelijk is

Het mechanisme is inmiddels beproefd: tijdelijk beheer draagt de zeggenschap over, Russische autoriteiten bepalen koper en prijs, en de buitenlandse eigenaar schrijft het verlies af. De uitkomst voor Nestlé, Auchan, Lemana Pro en FM Logistic staat nog niet vast, maar eerdere gevallen wijzen wel dezelfde kant op.

De beschikbare informatie maakt nog niet duidelijk of de vier nieuwe doelwitten zelfs tegen een gereduceerde prijs mogen worden verkocht, of dat ze zich bij Fortum en Uniper voegen in een langdurige impasse. Nestlé zei de gevolgen van het decreet te ‘beoordelen’ (MarketScreener). Auchan heeft publiekelijk niet gereageerd. De getroffen bedrijven komen uit Frankrijk, Zwitserland en Duitsland, maar ieder bedrijf moet afzonderlijk over zijn vertrek onderhandelen. Een gezamenlijk Europees kader om waarde terug te halen ontbreekt.

De praktische betekenis van het decreet is helder. Tijdelijk beheer is geen uitzonderlijke maatregel meer, maar een regulier instrument dat Moskou inzet wanneer het formele eigendomsrecht van een Europees bedrijf niet langer bruikbaar is als onderhandelingsmiddel.