Rusland waarschuwt buitenlanders; Tsjechië blijft in Kyiv

Op 3 oktober waarschuwde het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken buitenlanders, onder wie diplomatiek personeel, om niet in Oekraïne te blijven of erheen te reizen. Het beloofde ook door te gaan met "grootschalige vergeldingsaanvallen" op Kyiv en andere steden (TASS, Reuters). De waarschuwing kwam in een week waarin Russische drones twee bruggen tussen de oevers van Kyiv raakten (Kyiv Independent, CityNews/AP). Moskou kan waarschuwen. De regeringen met personeel in Kyiv beslissen zelf of dat blijft.

Wat Moskou precies zei

Sommige koppen wekten de indruk dat Rusland diplomaten opriep Kyiv te verlaten (Polskie Radio). De nieuwe waarschuwing gold voor heel Oekraïne. Kyiv kwam voor in een passage waarin Moskou eraan herinnerde dat het buitenlanders en diplomaten eerder had opgeroepen de stad te verlaten (Reuters).

Het ministerie presenteerde de boodschap als een herhaling. Het verwees naar een eigen verklaring van 25 mei en naar een briefing van onderminister van Buitenlandse Zaken Mikhail Galuzin, twee dagen later (TASS). De tekst van zaterdag herhaalde dus een bestaand standpunt en luidde geen nieuw beleid in.

Onder de verklaring die het ministerie op zijn website plaatste, staat geen naam van een functionaris. Volgens de tekst treft Rusland "militaire doelen" als reactie op Oekraïense aanvallen op Russische burgers (Interfax). De verklaring noemt geen datum, wapentype of doelwit. De hier aangehaalde berichtgeving bevestigt niet dat het om militaire doelen ging.

We konden de oorspronkelijke pagina van het ministerie niet ophalen. Het is daarom onbekend hoe laat de verklaring online kwam en of dat voor of na de aanval van zaterdag was.

De bruggen onder vuur

De aanvallen veranderden het dagelijks leven in Kyiv al. Vanaf 1 oktober raakten Russische drones herhaaldelijk de Zuidbrug. Die brug voert zes rijstroken en de groene metrolijn over de Dnipro (Yle).

Door de sluiting moesten bussen en auto's uitwijken naar de andere oversteekplaatsen in de stad. Burgemeester Vitali Klitsjko noemde de situatie ernstig, zoals eerder beschreven in ons bericht (To Brief).

Zaterdagochtend werd een tweede oversteek, de Noordbrug, geraakt. De aanval beschadigde het wegdek en de trolleybusleidingen (CityNews/AP). Aanvallen op de verbindingen tussen beide stadshelften zetten een stad vol forenzen onder druk, ongeacht wat Moskou zegt te willen treffen.

De beslissing ligt bij elke regering

Moskou kan een buitenlandse ambassade niet bevelen Oekraïne te verlaten. Iedere regering die diplomaten uitstuurt, beslist zelf of haar personeel blijft, verhuist of de werkzaamheden afschaalt. Voor een Europese hoofdstad is de vraag hoeveel gevaar de aanvallen voor haar mensen opleveren. Dat Rusland vindt dat zij moeten vertrekken, beslist die kwestie niet.

De Tsjechische regering heeft zich publiekelijk uitgesproken. Woordvoerder Adam Čörgő van het ministerie van Buitenlandse Zaken zei dat het ambassadepersoneel in Kyiv blijft en noemde zulke Russische waarschuwingen niets nieuws. Eventuele vervolgstappen zouden volgens hem de interne crisisprocedures van het ministerie volgen (Novinky).

De Oekraïense kant van het verhaal kwam een dag vóór de waarschuwing. Woordvoerder Heorhii Tykhyi van het Oekraïense ministerie van Buitenlandse Zaken zei toen dat geen enkele buitenlandse missie Oekraïne had laten weten dat zij van plan was te verhuizen (ZN.ua). Zijn uitspraak dateert van vóór de verklaring van Moskou en laat dus niet zien hoe missies daarop reageerden.

Ook in Roemeense, Franse en Hongaarse bronnen vonden we geen nieuw publiek besluit van die regeringen. De EU-delegatie in Kyiv heeft evenmin iets aangekondigd. Stilte bewijst niet dat er binnen die missies niets is veranderd. Ze betekent wel dat geen van deze regeringen daar publiekelijk iets over heeft gezegd.

De waarschuwing herhaalde een standpunt dat Moskou in mei al innam. Er sloot geen ambassade en er veranderde niets aan de vraag wie beslist. Wat deze week wel veranderde, was de situatie ter plaatse: drones beschadigden de bruggen die Kyiv met elkaar verbinden en het verkeer moest worden omgeleid. Tegen die achtergrond is de enige tot dusver gedocumenteerde reactie van een Europese regering die van Praag: Tsjechië houdt zijn diplomaten op hun post.