SoftBank steekt €75 miljard in Franse AI

€ 75 miljard. Dat bedrag wil het Japanse SoftBank steken in AI-datacenters in Noord-Frankrijk, zo werd bekendgemaakt tijdens de Choose France-top in Versailles. Als het geld er werkelijk komt, wordt dit de grootste afzonderlijke AI-infrastructuurdeal die ooit in Europa is gesloten. Ter vergelijking: alle negen Choose France-toppen samen trokken sinds 2018 € 87 miljard aan. Of de man achter de belofte dit ook kan waarmaken, is een andere vraag.

Wat 5 gigawatt werkelijk betekent

De kern van de deal is 5 gigawatt aan datacentercapaciteit. Vijf gigawatt, continu draaiend, komt neer op ongeveer de helft van de piekvraag naar elektriciteit in België. Die capaciteit zou volledig worden gebruikt voor het trainen en draaien van AI-modellen.

Frankrijk heeft nu slechts 1,5 GW aan geïnstalleerde datacentercapaciteit. SoftBank zou dat verviervoudigen. De eerste fase, ter waarde van € 45 miljard, moet tegen 2031 3,1 GW opleveren op drie Noord-Franse locaties: Duinkerke, Bosquel en Bouchain, waar EDF een gesloten thermische centrale ombouwt tot datacenterlocatie. Schneider Electric gaat in de haven van Duinkerke een gerobotiseerde fabriek bouwen om stroommodules lokaal te produceren.

AI-datacenters slurpen stroom, en Frankrijk beschikt over iets wat de meeste Europese buurlanden niet hebben: tientallen kernreactoren die constante elektriciteit leveren, onafhankelijk van het weer. SoftBank-oprichter Masayoshi Son zei het zonder omwegen: "The fact that the country is an energy producer and exporter is absolutely crucial for infrastructure investments in artificial intelligence."

Ierland laat zien wat er gebeurt zonder dat voordeel. Ierse datacenters verbruiken inmiddels 22% van alle nationale elektriciteit, meer dan alle stedelijke huishoudens samen, en nieuwe netaansluitingen zijn tot 2028 bevroren. Op de aantrekkelijkste datacenterlocaties in Europa lopen wachttijden op tot 7 à 13 jaar. Energiebeleid is daarmee ook AI-beleid geworden.

De man die WeWork verloor en Nvidia verkocht

SoftBanks staat van dienst maakt dit een beweeglijke weddenschap. Het Vision Fund verloor $ 32 miljard na de investering in WeWork, waarvan de waardering van $ 47 miljard instortte voordat het bedrijf de beurs haalde. SoftBank bezat ooit ook 4,9% van Nvidia tegen $ 4 per aandeel, maar verkocht dat volledige belang in 2019 om verliezen af te dekken. Vandaag zou dat belang ongeveer $ 40 miljard waard zijn.

Son kwam terug met één uitzonderlijk grote inzet. SoftBank investeerde meer dan $ 30 miljard in OpenAI, en in boekjaar 2026 boekte het Vision Fund $ 46 miljard winst, waarvan 92% samenhing met de stijgende waardering van OpenAI. S&P verlaagde het vooruitzicht voor SoftBanks kredietwaardigheid naar negatief, met de waarschuwing dat zo’n concentratie de financiële flexibiliteit kan verzwakken. Daalt de waardering van OpenAI, dan wordt de financiering achter de Franse datacenters meteen dunner.

Sons geschiedenis met grote beloften past overigens in dat patroon. In 2016 beloofde hij de aantredende regering-Trump tientallen miljarden aan Amerikaanse investeringen, via het Vision Fund dat later zelf in problemen kwam. Dit keer is de formulering voorzichtig: "up to" € 75 miljard, een "commitment to develop", terwijl fase twee nog geen locaties of tijdschema heeft.

Startgeld tegenover een mondiale wapenwedloop

De deal legt een structureel Europees gat bloot. Duitsland, de grootste economie van het continent, reageerde op de AI-infrastructuurrace met een programma van € 125 miljoen voor frontier-AI-labs via innovatieagentschap SPRIND. Alleen de eerste fase van SoftBank is al 360 keer zo groot.

Mondiaal wordt dat verschil nog scherper. De vier grootste Amerikaanse techbedrijven willen alleen al in 2026 samen € 650 miljard uitgeven aan AI-infrastructuur. SoftBanks toezegging over vijf jaar komt neer op ongeveer 11% van wat de Amerikaanse techreuzen in één jaar willen investeren.

Frankrijk gokt erop dat nucleaire basislast, dus constante stroom die dag en nacht beschikbaar is en niet van het weer afhangt, snellere vergunningen en door de staat gesteunde grondposities het land een structureel voordeel geven dat geen buurland kan evenaren. De energielogica klopt. Of de financiële logica standhoudt, hangt af van drie dingen: Son moet solvabel blijven, OpenAI moet zijn waardering vasthouden en de netaansluitingen moeten op tijd komen. In Europa is juist die laatste voorwaarde vaak de eerste die breekt.