Starship bereikt baan met motorstoring

Op 28 september bereikte Starship van SpaceX voor het eerst een baan om de aarde en zette het 26 Starlink-satellieten uit, hoewel een van de motoren al vroeg tijdens de klim uitviel (CNN, SpacePolicyOnline). De vluchtleiding besloot door te gaan, maar beëindigde de vlucht uren eerder dan gepland. Een baan om de aarde is de voorwaarde voor vrijwel elke toekomstige taak van het ruimteschip, van satellieten lanceren tot een maanlander bijtanken.

Waarom een baan om de aarde ertoe doet

De ruimte bereiken en daar blijven zijn twee verschillende prestaties. Wie een bal hard genoeg omhoog gooit, krijgt hem over de schutting, maar hij valt daarna weer terug. Een ruimtevaartuig blijft in een baan doordat het zo snel zijwaarts beweegt dat het aardoppervlak net zo snel onder het vaartuig vandaan kromt als het naar beneden valt. Het valt dus nog steeds, maar nu om de aarde heen in plaats van erop.

De bovenste trap van Starship had dat nog niet eerder bereikt. Eerdere testvluchten eindigden op trajecten die het voertuig terug naar aarde brachten. Voor deze vlucht stond nog een extra motorontsteking in de ruimte gepland om de klim naar een baan af te ronden (SpacePolicyOnline). Die ontsteking vormde de laatste zet: daarmee werd een hoge worp een omloop om de planeet.

Het besluit om door te vliegen

Die laatste zet moest van de eigen motoren van het ruimteschip komen. Daarom was de storing tijdens de klim van belang. Starship heeft drie Raptor-motoren die zijn geoptimaliseerd voor gebruik in het vacuüm van de ruimte. Een ervan viel al vroeg tijdens de klim uit (Aerospace America). To Brief meldde de storing op de dag van de lancering (To Brief).

Aanvankelijk zei de presentator van de webcast dat het team nog niet had besloten of het de baan om de aarde zou proberen te bereiken. De vluchtleiding beoordeelde vervolgens de resterende motoren en gaf ongeveer 25 minuten na de lancering toestemming voor de motorontsteking die het ruimteschip in een baan moest brengen (Reuters). Dat lijkt op een piloot die een motor verliest, de overige motoren controleert en besluit dat het toestel zijn bestemming nog kan bereiken.

Het ruimteschip zette alle 26 satellieten uit, stak een motor aan om de baan te verlaten en kwam ongeveer 3 uur en 9 minuten na de lancering neer in de noordelijke Stille Oceaan. De vlucht zou bijna tien uur duren en zes omwentelingen maken (NPR). SpaceX beperkte naar eigen zeggen uit voorzorg de tijd in een baan om de aarde en heeft niet bekendgemaakt waarom de motor uitviel (Aerospace America). Geen van beide trappen zou worden geborgen. Het neerkomen van de trappen in zee was dus onderdeel van het plan, geen mislukte poging om ze op te vangen.

Ook de status van de satellieten vraagt om een zorgvuldige lezing. SpaceX zei met alle satellieten contact te hebben gehad; Elon Musk noemde ze afzonderlijk "functionerend zoals verwacht" (SpaceX, Musk op X). Dat zijn uitspraken van het bedrijf over de uitzetting en de eerste controle van hun werking. Voordat ze internetverkeer van klanten kunnen verwerken, moeten de satellieten naar verwachting nog controles doorlopen en hun banen verhogen (XenoSpectrum). In de beschikbare berichtgeving is niet bevestigd dat ze al in gebruik zijn.

Voor de maan is bijtanken nodig

NASA heeft hier wel degelijk belang bij, al is dat indirect. De ruimtevaartorganisatie koos voor een maanlander op basis van Starship voor de terugkeer naar de maan. Een voertuig van die omvang verbruikt een groot deel van zijn stuwstof al om in een baan om de aarde te komen. Voor de verdere reis moet het in de ruimte worden bijgetankt, zoals militaire vliegtuigen tijdens lange missies een tankvliegtuig ontmoeten.

Voor dat bijtanken zijn veel lanceringen nodig. In een rapport uit maart 2026 beschreef de inspecteur-generaal van NASA een plan waarvoor meer dan tien lanceringen van tankers nodig zijn om een brandstofdepot in een baan om de aarde te vullen voordat een maanlander vertrekt (NASA OIG). Tijdens vlucht 14 koppelde Starship niet aan een ander voertuig en werd geen stuwstof overgedragen. De vlucht liet wel de eerste schakel in de keten zien: elke tanker moet eerst in een baan komen voordat hij brandstof kan afleveren. Die stap lukte, ook met een uitgevallen motor.

Het bijtankplan vereist ruimteschepen die uren of langer in een baan blijven, elkaar ontmoeten en brandstof overdragen. De ingekorte vlucht kwam daar niet aan toe. Starship bracht na het uitvallen van een motor satellieten in een baan om de aarde, maar toonde niet aan dat het langdurig in een baan kan blijven.