Trump dreigt met 100% heffing op Franse wijn

Een heffing op de omzet van digitale platforms en een tarief op champagne zijn nu onderdeel van hetzelfde trans-Atlantische conflict. Trump dreigde met 100% invoerheffingen op Franse wijn en champagne als Parijs zijn belasting op digitale diensten niet schrapt: een heffing op omzet die grote techplatforms halen uit Franse gebruikers, niet op de winst die zij in Frankrijk boeken (Euronews, Europa Press). Een formeel Amerikaans handelsbesluit ligt er nog niet. Wel komt de dreiging boven op een bestaande Amerikaanse heffing van 15% op EU-wijnen, die al was verhoogd van 10% (CNBC, Euronews).

Een conflict tussen regeringen, betaald door boeren

Frankrijk haalt volgens veel geciteerde, maar niet onafhankelijk bevestigde begrotingscijfers ongeveer € 700 miljoen per jaar op met zijn belasting op digitale diensten (Mashable). Die raakt bedrijven met minstens € 750 miljoen wereldwijde omzet en € 25 miljoen Franse digitale omzet (CIAT, tagesschau). De meeste ondernemingen boven die drempels zijn Amerikaans. Washington noemt de belasting discriminerend. Parijs zegt dat de heffing een gat vult dat is ontstaan doordat het OESO-project Pijler Eén vastloopt: een wereldwijd akkoord dat landen belastingrechten moet geven waar platforms hun geld verdienen, in plaats van alleen waar zij hun hoofdkantoor plaatsen (Gov.je, Taxspoc).

Beide kanten hebben een punt. Het oude stelsel voor vennootschapsbelasting vangt moeilijk waarde af die digitale platforms creëren in landen waar zij miljoenen gebruikers hebben, maar geen grote fysieke aanwezigheid. Tegelijk vallen de Franse drempels vooral op bedrijven met een Amerikaans hoofdkantoor. Daardoor is Washingtons verwijt van discriminatie thuis makkelijk te verkopen. De vergelding richt zich vervolgens niet op tech, maar op wijn, omdat alcohol duur, merkgevoelig en onmiskenbaar Frans is.

De Franse export van wijn en sterke drank naar de VS daalde vorig jaar al met 21%, volgens exporteursfederatie FEVS. Dat kwam overigens niet alleen door tarieven: zwakkere vraag en het afbouwen van voorraden speelden ook mee. Een tarief van 100% zou de prijs die Amerikaanse importeurs betalen vóór opslag in feite verdubbelen. Daarmee verandert een pijnlijke daling in een mogelijk instorten van de markt (Comercio.gob.es, CNBC).

De pijn stopt niet bij de Franse grens

Omdat handelsbeleid een EU-bevoegdheid is, wordt een tarief tegen Franse goederen automatisch een conflict met Brussel, niet alleen met Parijs (tagesschau, Deutsche Welle). Als wijn werkt als drukmiddel tegen Frankrijk, kan hetzelfde instrument immers ook tegen anderen worden gebruikt.

Italië merkt dat al. De Italiaanse wijnexport naar de VS daalde in het eerste kwartaal van 2026 met 20,5% ten opzichte van een jaar eerder, tot € 407,9 miljoen. De export van sterke drank zakte met 35% (WineNews, Federvini). Spanje, dat voor € 331 miljoen aan wijn verkocht aan zijn belangrijkste markt buiten de EU, zag de aankopen met 15% dalen. Madrid reageerde met een ICEX-plan: een door de overheid gesteund exportprogramma dat marktinformatie en hulp bij spreiding naar andere markten biedt aan de 500 Spaanse bedrijven die het meest aan Amerikaanse handel zijn blootgesteld (EFEagro, Ministerio de Economía).

Ierland is op een andere manier kwetsbaar. Het huisvest de Europese hoofdkantoren van veel Amerikaanse techbedrijven die Frankrijk belast. Volgens ramingen van de Ierse overheid kan het bbp onder brede Amerikaanse tariefscenario's met 2,75% tot 4% dalen en de werkgelegenheid met 2,5% tot 3,25%, met 110.000 tot 160.000 werknemers in blootgestelde sectoren (RTÉ, The Irish Times). Dublin is niet bang voor wijntarieven. De vrees is dat elke Europese poging om Amerikaanse platforms te belasten of te reguleren kan leiden tot vergelding tegen de exportsector die politiek het handigst ligt.

Duitsland koos voor voorzichtigheid. Minister van Economische Zaken Katherina Reiche wees oproepen uit de SPD-fractie voor een Duitse digitaks af. Berlijn kiest liever voor de-escalatie dan voor een stap die Duitsland in hetzelfde vizier kan brengen (tagesschau).

Wat onzeker blijft

De grootste vraag is of het tarief van 100% er daadwerkelijk komt. Zolang er geen formeel besluit ligt van de USTR, de Amerikaanse handelsdienst die presidentiële tariefbesluiten uitvoert, is dit drukmiddel nog geen beleid. De tweede vraag is of het OESO-proces rond Pijler Eén alsnog een akkoord oplevert dat nationale digitale belastingen overbodig maakt. Daar zit al jaren weinig vaart in.

De verdeling van de kosten is intussen al scheef. De digitaks wordt door regeringen bedacht en richt zich op platforms. De dreiging met vergelding komt terecht bij wijngaardmedewerkers in Champagne, importeurs in New York en wijnregio's in Zuid-Europa die niets met het beleid te maken hadden. Regeringen en techreuzen voeren het gevecht over de belastingarchitectuur. Landbouwexporteurs dragen het risico. Dat patroon blijft bestaan, ook als dit specifieke tarief nooit wordt ingevoerd.