VS-heffing stuwt autotarieven naar 35%

Voor Europese auto's die naar Amerika gaan, lopen de opeengestapelde invoertarieven nu op tot 35%. Voor staal en aluminium is dat 60%. Op 2 juni stelde de regering-Trump een extra tarief van 10% op EU-export voor, boven op heffingen die al gelden. Washington verwijt Europa te weinig te doen tegen dwangarbeid in toeleveringsketens (USTR, CNBC). In 2024 voerde de EU voor € 532 miljard aan goederen uit naar de VS (Bundesregierung). Een groot deel van die handel valt nu onder de nieuwe opslag.

De juridische wissel

Voor deze tarieven was een andere juridische jas nodig. In februari oordeelde het Supreme Court met 6 tegen 3 in Learning Resources v. Trump dat de president IEEPA, de International Emergency Economic Powers Act voor noodsituaties rond nationale veiligheid, niet mag gebruiken om importtarieven op te leggen (Supreme Court). Binnen enkele dagen werden alle IEEPA-tarieven beëindigd.

Daarop greep de regering naar een andere wet. Op 12 maart opende de Amerikaanse handelsgezant Section 301-onderzoeken tegen 60 landen, een handelswet met expliciete steun van het Congres. De beschuldiging luidt dat deze landen goederen toelaten waarvoor in de keten dwangarbeid is gebruikt. De EU krijgt 10%; landen zonder wetgeving tegen dwangarbeid, zoals Japan en Zuid-Korea, krijgen te maken met 12,5%.

Tegen bestrijding van uitbuiting is moeilijk campagne voeren. Juist daarom werkt dit frame zo goed. Bernd Lange, voorzitter van de handelscommissie van het Europees Parlement, noemde de bevindingen "volstrekt absurd" (NBC News). Hij wees erop dat de EU in 2024 zelf een importverbod op producten uit dwangarbeid heeft aangenomen (Council of the EU). Zijn lezing: "Eerst wordt de tariefmaatregel besloten, daarna wordt de passende juridische rechtvaardiging gevonden."

Toch heeft Washington een inhoudelijk punt. De Europese Forced Labour Regulation geldt pas vanaf december 2027. Bovendien kiest Europa voor een andere bewijsconstructie dan de VS. De Amerikaanse aanpak veronderstelt dat elk product uit de Chinese regio Xinjiang besmet is, tenzij de importeur het tegendeel bewijst. In Europa ligt de bewijslast bij toezichthouders, niet bij bedrijven. De Europese Commissie noemde de tarieven "ongerechtvaardigd". Beide kanten zeggen hetzelfde doel te hebben, maar een invoeringstermijn van drie jaar is aan de onderhandelingstafel moeilijk te verdedigen.

Wie betaalt de gestapelde rekening

De dwangarbeidsheffing komt boven op bestaande tarieven. Precies in die stapeling zit de schade.

De Turnberry-handelsdeal, het EU-VS-raamwerk uit augustus 2025, zette de meeste tarieven op 15%. Met 10 procentpunt erbij komt het basistarief voor de meeste EU-export uit op 25%. Voor staal en aluminium, waar Section 232-tarieven op grond van nationale veiligheid al 50% bedragen, loopt het totaal op tot 60%. Voor auto's, die onder bestaande autoheffingen al 25% betalen, duwt de opslag het tarief richting 35%. Bernstein Research berekent dat alleen al een verhoging met 10 procentpunt de operationele winst van Duitse autofabrikanten dit jaar met € 2,6 miljard zou drukken.

Farmaceutische producten, met 22,5% van de totale goederenhandel de grootste EU-exportcategorie naar de VS, zijn expliciet uitgezonderd. Dat geldt ook voor energie en vliegtuigonderdelen. Voor het farmazware Ierland biedt dat voorlopig bescherming, maar de Duitse auto- en machinebouwsectoren blijven volledig blootgesteld.

De DIHK, de Duitse Kamer van Koophandel, meldt dat 59% van de ondervraagde bedrijven al hogere nalevingskosten door Amerikaanse tarieven ervaart, terwijl 14% de activiteiten in de VS terugschroeft. Van de bedrijven die op de Amerikaanse markt blijven, berekent 68% de kosten door aan Amerikaanse kopers via hogere prijzen. Europese exporteurs leveren marge in; Amerikaanse consumenten betalen meer. De verdeling hangt af van onderhandelingsmacht, maar twee derde van de bedrijven heeft zijn keuze inmiddels wel gemaakt.

Definitief zijn de tarieven nog niet. De publieke consultatie loopt tot 6 juli. De farmavrijstelling is de grootste variabele: valt die weg, dan stijgt de blootstelling van de EU met grofweg een vijfde. Section 301 rust juridisch steviger op steun van het Congres dan IEEPA deed. Maar algemene landentarieven tegen bondgenoten vanwege verschillen in handhavingstermijnen zijn nog nooit zo voor de rechter getest. Daar zal de volgende juridische aanval om draaien.