VS eisen zwakkere EU-methaanregels

De Amerikaanse EU-ambassadeur Andrew Puzder heeft Brussel laten weten dat Amerikaanse olie- en gasleveringen aan Europa per 1 januari 2027 kunnen stoppen als de EU haar methaanregels niet afzwakt. De Europese gasopslagen zijn voor ongeveer 36% gevuld, het laagste niveau voor deze tijd van het jaar sinds 2018 (Columbia CGEP, Bloomberg). De invoer van Amerikaans lng, vloeibaar aardgas dat gekoeld per tanker wordt vervoerd, is sinds 2021 verviervoudigd en is inmiddels goed voor bijna 57% van de EU-invoer van lng (IEEFA, Euronews). Daarmee wordt een technisch regelgevingsconflict ineens een vraag over wintervoorraad.

Wat de wet eist

De verordening waar het om draait, 2024/1787, is de eerste wet ter wereld die gasimporteurs verplicht aan te tonen hoeveel methaan bij de productie is weggelekt. Brussel stuurt dus geen EU-inspecteurs naar Texas. De juridische last komt bij de Europese koper te liggen: vanaf januari 2027 moet elke importeur die een nieuw contract tekent aantonen dat zijn leverancier methaanuitstoot meet en rapporteert volgens een norm die aansluit bij de eigen EU-regels (Oxford Institute for Energy Studies). Ontbreken die gegevens, dan riskeert de importeur boetes tot 20% van de jaaromzet. In de praktijk zullen Europese handelshuizen dan simpelweg geen gas meer kopen van leveranciers die het papierwerk niet kunnen leveren.

De EU importeert ongeveer 90% van haar gas. Alleen binnenlandse producenten reguleren zou dus weinig uithalen. Toch voldoet nu slechts 7% van de wereldwijde olie- en gasproductie aan de vereiste meetstandaard (OIES).

Wie het eerst geraakt wordt

De kwetsbaarheid zit geconcentreerd. Duitsland haalt meer dan 90% van zijn lng uit de VS; Polen meer dan 75% (OSW). Nederland, dat het Groningse gasveld in 2023 sloot vanwege aardbevingsschade, importeert inmiddels 75 à 80% van zijn gas en had half mei gasopslagen die nog maar voor 12% gevuld waren. Deze drie landen merken elke verstoring van Amerikaanse leveringen vrijwel meteen.

Italië loopt een ander risico. Het land betaalde begin 2026 al de hoogste groothandelsprijs voor elektriciteit in de EU: € 130,5/MWh, drie keer zoveel als Spanje (EUNews). Dat komt doordat de Italiaanse stroomvoorziening zwaar leunt op gascentrales. Op de elektriciteitsmarkt bepaalt de duurste brandstof die nodig is om aan de vraag te voldoen de prijs voor de hele markt. In Italië is gas in 89% van de handelsuren die prijszetter. Als Amerikaanse spotladingen worden omgeleid, lopen de Italiaanse stroomrekeningen als eerste op.

De bluf en het echte risico

Puzders ultimatum klinkt fors, maar de Amerikaanse regering kan private bedrijven juridisch niet zomaar dwingen langlopende take-or-paycontracten te breken, waarbij de koper betaalt ongeacht of hij de levering afneemt. Meer dan 90% van de productie van Cheniere, de grootste Amerikaanse lng-exporteur, ligt vast in zulke contracten (Congressional Research Service, CSIS). Ook de EU-toezegging om voor $ 750 miljard aan energie te kopen, waarop de dreiging steunt, is zelf niet juridisch bindend (LSE).

De echte kwetsbaarheid zit op de spotmarkt, de 10 à 15% van de ladingen die zonder langlopend contract worden verkocht. Aziatische kopers betalen nu al $ 1 tot $ 3 per miljoen BTU meer dan Europese afnemers (Global LNG Hub). Flexibele ladingen kunnen dus vanzelf naar het oosten gaan, zonder dat Washington iets hoeft te bevelen.

Wat Washington niet zegt

Washington noemt de rapportage-eisen "onwerkbaar", en er is ook een reëel probleem: Amerikaanse gaspijpleidingen mengen productie van duizenden onafhankelijke producenten, waardoor uitstoot moeilijk aan één bron is toe te schrijven. Maar satellietdata van MethaneSAT laten zien dat de methaanuitstoot van de Amerikaanse olie- en gassector meer dan vier keer hoger ligt dan de sector aan de EPA rapporteert (MethaneSAT). De regering-Trump bouwt intussen de binnenlandse rapportageplicht voor methaan af (EPA), terwijl 24 brancheorganisaties in Brussel lobbyen om de importregels af te zwakken (DeSmog). Noorwegen laat overigens zien dat het anders kan: het heeft de strengste methaanregels van alle producerende landen, de laagste uitstootintensiteit en is nog steeds Europa's grootste leverancier van pijpleidinggas (IEA).

De Commissie onderzoekt nu een uitweg waarbij niet elke producent wordt gecontroleerd, maar hele nationale regelgevingskaders als "gelijkwaardig" worden bestempeld (S&P Global). Daardoor kan Amerikaans gas op papier voldoen, terwijl de EPA thuis juist toezicht afbreekt. Brussel schreef de eerste methaanimportwet ter wereld. Of het die wet handhaaft of voor de winter stilletjes parkeert, zegt meer over Europese energieonafhankelijkheid dan welke aankoopbelofte ook.