Dania: sabotaż Rosji bardziej realny niż inwazja

Duński wywiad wojskowy ocenił 24 września, że w najbliższych miesiącach Rosja nasili działania poniżej progu wojny, takie jak sabotaż i cyberataki wymierzone w NATO i Zachód (FE). Ryzyko ograniczonego rosyjskiego uderzenia wojskowego na państwo NATO uznaje za niskie, choć rosnące; pełnoskalową inwazję nadal uważa za mało prawdopodobną. W najbliższych miesiącach Europie bardziej zagrażać mogą częstsze, trudne do przypisania ataki na usługi, od których zależy codzienne funkcjonowanie społeczeństw, niż czołgi na granicy.

Czego Dania spodziewa się w najbliższych miesiącach

FE nazywa takie działania wojną hybrydową. Chodzi o wywieranie presji przez sabotaż, cyberataki, szpiegostwo i pośredników działających na zlecenie, zamiast otwartego użycia siły. Duńskie media, opisując ocenę wywiadu, wskazują na spodziewane nasilenie operacji, w tym niszczących cyberataków na podstawowe usługi (Politiken). To scenariusze z prognozy FE, a nie opis przeprowadzonych już ataków.

Duńska służba bezpieczeństwa wewnętrznego PET wykryła już przygotowania na terytorium kraju. 5 września poinformowała o rosyjskich planach sabotażu wymierzonego w duńskie firmy zbrojeniowe oraz powiązania służące wsparciu Ukrainy (PET).

PET zaznaczyła też, że nie ma informacji o konkretnym celu ani terminie. Ostrzeżenie wskazuje na zamiar, ale nie pozwala przewidzieć, co i kiedy może się wydarzyć.

Ograniczone uderzenie oznacza inną kalkulację ryzyka

Ograniczony atak oznaczałby użycie siły na niewielką skalę, bez próby zajęcia terytorium. Według relacji z briefingu FE mógłby przybrać formę pojedynczego uderzenia dalekiego zasięgu w infrastrukturę wspierającą Ukrainę (Reuters). Poza zniszczeniami taki atak sprawdziłby, czy państwa NATO odpowiedzą wspólnie.

Jak wynika z francuskich doniesień o tej ocenie, Moskwa mogłaby podjąć takie ryzyko, gdyby uznała, że NATO nie zareaguje jako całość. W tej kalkulacji znaczenie mają też wątpliwości co do wsparcia ze strony USA (Le Figaro). To przedstawiona przez FE ocena rosyjskich motywacji, nie ujawniony plan. Służba nie przypisała liczbowego prawdopodobieństwa ocenie „niskie, ale rosnące”, a jej publiczne podsumowanie nie pokazuje niejawnych danych, na których oparto tę zmianę.

Inwazja znajduje się na drugim końcu skali. FE nie widzi oznak, że Rosja się do niej przygotowuje. Ocenia, że przygotowania trwałyby co najmniej sześć miesięcy i trudno byłoby je ukryć (RTÉ).

Podobną granicę między sabotażem a inwazją wyznaczają państwa położone bliżej Rosji. W lutym 2026 r. estoński wywiad zagraniczny ocenił, że Rosja nie zamierza w następnym roku zaatakować państwa NATO (EFIS). Prezydent Łotwy powiedział, że nie widzi koncentracji wojsk wskazującej na przygotowania do inwazji. Poważnie traktuje jednak zagrożenie sabotażem i niewielkim wtargnięciem sił specjalnych (LSM).

Jaką decyzję musiałoby podjąć NATO

Traktat założycielski NATO przewiduje dwie drogi działania. Artykuł 4 pozwala sojusznikowi, który czuje się zagrożony, zażądać konsultacji. Artykuł 5 zobowiązuje państwa członkowskie do udzielenia wspólnej pomocy w razie napaści zbrojnej. Traktat nie przesądza automatycznie, jak zakwalifikować niejednoznaczne zdarzenia (North Atlantic Treaty).

Przecięty kabel lub atak drona, do którego nikt się nie przyznał, mieści się w tej luce. Zanim wybiorą sposób działania, sojusznicy musieliby uzgodnić, kto stoi za atakiem. Sekretarz generalny NATO Mark Rutte powiedział 24 września, że reakcje Sojuszu na działania hybrydowe mogą pozostać niejawne i nie muszą być lustrzanym odbiciem pierwotnego działania (NATO). Europejczycy mogą więc widzieć sabotaż, nie widząc odpowiedzi.

FE zmieniła ekspercką ocenę ryzyka, ale nie ujawniła planu ataku. Jej prognoza wskazuje na możliwość nasilenia działań hybrydowych w najbliższych miesiącach, a zarazem nie odnotowuje oznak przygotowań do inwazji. Jeśli ta ocena się utrzyma, europejskie rządy będą musiały skupić się na obronie: chronić usługi i szlaki zaopatrzenia Ukrainy najbardziej narażone na sabotaż, a po ataku szybko ustalać, kto za nim stoi.