ECB-opvolging draait om drie topfuncties

Three ECB seats are opening; Europe’s leaders have yet to fill them.
Beeldcompositie · tobriefOfficieel dingen twee kandidaten naar de opvolging van Christine Lagarde als president van de Europese Centrale Bank: de Spanjaard Pablo Hernández de Cos en de Nederlander Klaas Knot (Eurogroep). Duitse media beschrijven een Frans-Duits akkoord waarbij Hernández de Cos president zou worden (FAZ). Bondskanselier Friedrich Merz zei op 13 november in Dublin dat een akkoord dichterbij kwam, maar nog niet was gesloten. Volgende week zou hij het Duitse voorstel presenteren (Reuters, Handelsblatt).
Waarom drie functies samen worden verdeeld
Het presidentschap is niet de enige functie in het dagelijks bestuur van de ECB die vrijkomt. Isabel Schnabel vertrekt op 3 januari 2027, Lagarde treedt vervroegd af op 7 februari en de termijn van hoofdeconoom Philip Lane loopt op 31 mei af (ECB). Lagardes vroege vertrek zette de strijd in gang (To Brief). Daardoor komen de drie vacatures dicht genoeg op elkaar om ze samen te verdelen.
Geen van de functies is immers juridisch aan een land toegewezen; een kandidaat moet voldoende steun verwerven. Met een pakket kunnen regeringen die één functie mislopen, een andere binnenhalen. Volgens het gemelde plan wordt een Duitser hoofdeconoom en krijgt een Franse kandidaat de leiding over de marktoperaties (FAZ).
Regeringen dingen naar deze functies omdat ze de besluitvorming al vóór de stemming beïnvloeden. De hoofdeconoom leidt de economische ramingen van de ECB-staf en legt bij elke beleidsvergadering het eerste rentevoorstel op tafel. Daarmee bepaalt deze functionaris mede welke opties de raad bespreekt. Het hoofd Marktoperaties zorgt voor de uitvoering: leningen aan banken en de aan- en verkoop van obligaties.
Dat verklaart waarom Frankrijk niet zonder meer genoegen neemt met de portefeuille Marktoperaties. Op 10 november zei gouverneur Emmanuel Moulin van Banque de France dat het terecht zou zijn als een Fransman hoofdeconoom wordt (Reuters). Het gemelde akkoord zou die functie juist aan Duitsland geven.
Wat nog niet vaststaat
De Spaanse berichtgeving schetst het meest stellige beeld. Bronnen van El Mundo beschrijven een akkoord dat vorm krijgt, maar de krant meldde ook dat Berlijn ontkent dat er al iets is afgerond (El Mundo). Berlijn heeft nog geen kandidaat voor hoofdeconoom genoemd. Merz moet eerst met zijn coalitiepartners, de sociaaldemocraten, een naam overeenkomen.
Nederland heeft Knot overigens niet teruggetrokken als kandidaat. Op 13 november meldde de NOS dat zijn kansen afnamen, maar benadrukte de omroep dat er nog niets was beslist (NOS).
Een akkoord tussen Parijs en Berlijn benoemt nog niemand. De ministers van Financiën van de eurozone bespraken beide kandidaturen op 9 november, maar wezen geen winnaar aan (Eurogroep). Hun voorzitter, de Griekse minister van Financiën Kyriakos Pierrakakis, zei dat de uiteindelijke keuze aan de regeringsleiders is. De regeringsleiders van de eurolanden benoemen de president met een versterkte meerderheid, waarvoor brede steun onder de landen en een bevolkingsdrempel nodig zijn. Dat gebeurt na raadpleging van het Europees Parlement en de ECB zelf (Raad van de EU). De leiders hopen op hun top van 26 november overeenstemming te bereiken (Demócrata).
Eén stem tussen vele
De nationaliteit van de president zegt weinig over het rentebeleid. De president zit de Raad van Bestuur voor, die de rente vaststelt, maar is wel een van de 21 stemgerechtigde leden (ECB). Op 29 oktober handhaafde de raad de depositorente op 2,50% (ECB). Dat is de rente die banken krijgen over geld dat ze 's nachts bij de ECB aanhouden. De rente werkt door in wat huishoudens betalen voor leningen en ontvangen over hun spaargeld. Een nieuwe president bepaalt de agenda en spreekt namens de bank. Voor een rentewijziging is toch een meerderheid van de raad nodig.
Volgens de berichtgeving is Hernández de Cos op dit moment favoriet, maar er is nog geen akkoord gesloten en niemand benoemd. Merz' voorstel volgende week zal laten zien of Berlijn het pakket steunt; Frankrijk heeft nog niet gezegd of het zijn aanspraak op de functie van hoofdeconoom opgeeft. Daarna beslissen de leiders van de eurozone, die de doorslaggevende stemming houden.
Details about this article
- Model:
- claude-opus-5-5
- Generated:
- 11/14/2026, 1:54:14 AM
- Pipeline run:
- eu_pipeline_20261114_005009
- Watermark:
- SynthID (Google's invisible watermark)
- Human review:
- None before publication