EU-akkoord over Chinese hybrides leunt op raming

Op 9 oktober spraken de EU en China in Beijing af de Chinese export van hybride auto's naar Europa te 'matigen'. Geen van beide partijen maakte bekend om hoeveel auto's het gaat, wanneer de afspraak ingaat of hoe die wordt gehandhaafd (persconferentie van de Europese Commissie, Chinees ministerie van Handel). Alleen Brussel heeft iets gezegd over de omvang. Eurocommissaris voor Handel Maroš Šefčovič zegt dat de leveringen met meer dan de helft zullen dalen. Hij vergelijkt ze alleen met een prognose van wat China zonder akkoord zou hebben uitgevoerd, niet met de huidige verkoop (persconferentie van de Europese Commissie, Politico).

Een daling ten opzichte van een prognose, niet van de verkoop

In ons eerdere bericht beschreven we de aankondiging zelf (To Brief). Na twee dagen overleg bereikte Šefčovič overeenstemming met de Chinese minister van Handel Wang Wentao. Hij noemde die een eerste fase (persconferentie van de Europese Commissie). In de gezamenlijke verklaring spreekt Beijing van een afspraak over de handel in hybrides die 'in overeenstemming is met de regels van de Wereldhandelsorganisatie'. Een reductiepercentage noemt de verklaring niet (Chinees ministerie van Handel). Beide partijen bevestigen dat er een afspraak ligt, maar slechts één heeft er een getal aan verbonden.

Een journalist vroeg of 'meer dan de helft' sloeg op de huidige of de eerdere verkoop. Šefčovič verwees naar het verwachte verloop van de invoer over vier jaar als het beleid ongewijzigd bleef. Volgens hem kan de afspraak ten opzichte van die prognose 'enkele miljoenen' exporten voorkomen (persconferentie van de Europese Commissie). Die referentie, de uitgangsprognose, bepaalt wat de claim betekent. Loopt de prognose zonder akkoord sterk op, dan kan de uitvoer van Chinese hybrides blijven groeien en toch ruim onder dat verwachte niveau uitkomen. Brussel heeft de prognose en de aannames erachter niet gepubliceerd. Buiten de Commissie kan niemand het cijfer dus controleren.

Waarom hybrides buiten schot bleven

Sinds oktober 2024 betalen Chinese auto's die uitsluitend op elektromotoren rijden extra invoerrechten tot 35,3% (Uitvoeringsverordening EU 2024/2754). Deze compenserende heffingen, bedoeld om buitenlandse subsidies teniet te doen, gelden niet voor auto's met een verbrandingsmotor. Hybrides hebben die wel. Een gewone hybride combineert een benzinemotor met een kleine accu die zichzelf oplaadt; een plug-inhybride heeft een grotere accu die via een stopcontact wordt opgeladen.

Plug-inhybrides laten zien hoe snel Chinese autofabrikanten dit gat hebben benut. Volgens brancheorganisatie ACEA hadden Chinese merken in 2024 een aandeel van 2% in de Europese verkoop van plug-inhybrides. In de eerste helft van 2026 was dat 25%. Het gaat om het aandeel naar merk, niet naar de plek waar de auto's zijn gebouwd. Ook is nog niet duidelijk voor welke auto's een eventuele limiet zou gelden.

Wie kan winnen, wie betaalt mogelijk de rekening?

Europese fabrieken die concurrerende modellen bouwen, kunnen orders winnen als een limiet de invoer daadwerkelijk afremt. Stellantis bouwt bijvoorbeeld in het Franse Rennes de Citroën C5 Aircross, zowel als hybride als plug-inhybride (Stellantis). Niemand heeft geraamd of daar verkoop naartoe zou verschuiven, of hoeveel banen dat zou opleveren. Hildegard Müller, voorzitter van de Duitse autobrancheorganisatie VDA, noemde de afspraak een eerste positief signaal. Het effect is volgens haar pas te beoordelen als de voorwaarden bekend zijn (Tagesschau).

Kopers zijn pas duurder uit als de limiet laag genoeg ligt om de daadwerkelijke invoer te beperken. In dat geval neemt de concurrentiedruk af en hoeven merken mogelijk minder vaak korting te geven. Ligt de limiet onder een stijgende prognose, maar boven de huidige aantallen, dan kan de invoer blijven groeien. Exporteurs of dealers kunnen een deel van de kosten opvangen met lagere marges. Zolang er geen limiet is, blijft elke prijsraming speculatie.

Ook de juridische vorm kan bepalen hoe lang de afspraak standhoudt. WTO-regels voor vrijwaringsmaatregelen, tijdelijke bescherming tegen import, verbieden overheden om aan te sturen op vrijwillige exportbeperkingen: afspraken waarbij een exporteur belooft minder te leveren (WTO-overeenkomst inzake vrijwaringsmaatregelen). De Chinese belofte de uitvoer te 'matigen' komt daar op het eerste gezicht dicht bij. Daarom doet het ertoe welk instrument Brussel kiest. Šefčovič heeft niet gezegd welk instrument hij wil gebruiken (Politico).

EU-leiders krijgen op 15 oktober voor het eerst de parameters te zien (persconferentie van de Europese Commissie). Beide regeringen erkennen dat er een afspraak is, maar de voorwaarden liggen nog niet vast. Er is geen uitvoerlimiet gepubliceerd. Ook de beloofde halvering valt niet te toetsen aan een prognose die buiten de Commissie niemand heeft gezien. Nadat de leiders het plan hebben besproken, moet Šefčovič het publiek twee cijfers geven: de prognose zonder akkoord en de limiet zelf.