Franse bedrijven: €10 miljard of bijna €20 miljard?

Het Franse ministerie van Economische Zaken en de belangrijkste werkgeversorganisatie van het land verschillen een factor twee van mening over de rekening voor bedrijven onder de begroting voor 2027. Op 3 oktober schatte minister Roland Lescure de bijdrage van bedrijven op ongeveer € 10 miljard. De raming van Medef, bijna € 20 miljard, noemde hij onjuist (Le Figaro). Geen van beide partijen heeft bekendgemaakt welke maatregelen zij meetelt of waarmee zij die vergelijkt. Daardoor is niet te controleren of de bedragen wel over hetzelfde gaan.

Medef-voorzitter Patrick Martin stelt dat de begroting de Franse economie verder zal verslechteren, maar in de berichtgeving over zijn standpunt staat geen uitsplitsing van de berekening (Franceinfo). Eerder deze week deed het bedrag van € 20 miljard al de ronde als de rekening voor bedrijven, terwijl de socialisten dreigden de begroting tegen te houden (To Brief). Nu is duidelijk wie het bedrag noemt, en betwist de regering het.

Een belasting die geld oplevert, maar goedkoper wordt

Een belastingmaatregel kun je op drie manieren meten. Je kunt kijken naar de opbrengst in één jaar, die vergelijken met vorig jaar of afzetten tegen een raming waarin de regering niets verandert. Afhankelijk van de vergelijking kan dezelfde maatregel zo omslaan van een lastenpost in een verlichting.

De extra heffing op bedrijfswinsten laat dat zien. Boven op de vennootschapsbelasting betalen groepen met een omzet van minstens € 1,5 miljard (totale verkoop vóór aftrek van kosten) deze heffing (KPMG). De maatregel was tijdelijk, maar het begrotingsontwerp verlengt hem voor het derde jaar, tegen lagere tarieven: 15,7% in de lagere schijf in plaats van 20,6%, en 31,4% voor de grootste groepen in plaats van 41,2% (Deloitte Avocats).

Als je kijkt naar de opbrengst, brengt de heffing in 2027 € 5 miljard op (Le Figaro, Reuters via Boursorama). Le Figaro vergelijkt dat bedrag met een eerdere raming van € 7,3 miljard. Tegen die maatstaf betalen de grootste Franse bedrijven door de verlenging juist minder. Toch rekent Bercy, het ministerie van Financiën dat is genoemd naar zijn Parijse wijk, de heffing mee in de € 10 miljard.

De aanpassing van de loonkorting werkt de andere kant op

De tweede grote maatregel heeft het tegenovergestelde effect. Franse werkgevers betalen boven op het loon sociale premies voor onder meer pensioenen, zorg en werkloosheidsuitkeringen. Veel werkgevers krijgen daarop korting. Het begrotingsontwerp beperkt die korting door bij de berekening van de voorwaarden een groter deel van het loon mee te tellen. Dat levert de staat € 3,7 miljard op (Bourse Direct/AFP).

Voor werkgevers die de korting gebruiken, stijgen daardoor de kosten per werknemer vergeleken met de huidige regels. Dat is een nieuwe kostenpost, anders dan de toeslag op de vennootschapsbelasting. Een optelsom van opbrengsten uit een belasting die daalt en besparingen door een kleinere korting vermengt twee soorten bedragen. Beide kunnen op zichzelf kloppen. Zonder toelichting valt niet te zien hoeveel van de € 10 miljard of € 20 miljard in 2027 daadwerkelijk nieuw geld is dat uit de bedrijfsrekeningen verdwijnt.

Medef kan zijn hogere bedrag berekenen door de bruto-opbrengst van alle maatregelen mee te tellen, ook van maatregelen die al vóór deze begroting waren besloten. Dat is een vermoeden; alleen een uitsplitsing van Medef kan het bevestigen of weerleggen. Ook de presentatie van de regering laat ruimte voor zulke keuzes. De regering spreekt van een begrotingsinspanning van € 54 miljard: € 43 miljard aan nieuwe maatregelen en € 11 miljard aan eerdere besluiten. Daarbij vergelijkt zij het plan met een raming waarin het beleid ongewijzigd blijft, niet met de werkelijke uitgaven in 2026 (Franse overheid).

Wat beide partijen vóór de stemming moeten onderbouwen

De cijfers spelen een rol in de begrotingsstrijd. De Franse Assemblée nationale begint op 13 oktober met de behandeling van de begroting (AEF). Premier Sébastien Lecornu heeft geen betrouwbare meerderheid. Socialistische leiders willen bovendien dat een groter deel van de rekening bij vermogende belastingbetalers komt te liggen (Le Monde). Beide groepen zullen betwisten hoeveel bedrijven al bijdragen. De regering verdedigt het pakket als middel om het begrotingstekort, het jaarlijkse verschil tussen inkomsten en uitgaven, terug te brengen van 5,4% naar 5,0% van het bbp (Franse overheid).

Het ministerie van Lescure kan het geschil het best ophelderen met één tabel: per maatregel het bedrag, het jaar waarin die geldt en de maatstaf waartegen het bedrag is berekend. Ook Medef moet die informatie geven als het wil dat zijn claim van € 20 miljard serieus wordt genomen. Zolang die uitsplitsingen ontbreken, valt uit de gepubliceerde informatie niet op te maken welk bedrag dichter bij de waarheid ligt, of de twee bedragen überhaupt vergelijkbaar zijn.