Franse begrotingstaksen keren dinsdag terug

De commissie Financiën van de Franse Assemblée nationale verwierp vrijdag 9 oktober de ontvangstenkant van de begroting voor 2027 met 31 stemmen tegen 3 en 2 onthoudingen (LCP, Assemblée nationale). De stemming veranderde niets aan de wet. Artikel 42 van de grondwet bepaalt dat de voltallige Assemblée nationale de oorspronkelijke regeringswet behandelt, niet de versie van de commissie (Légifrance). Het belastingplan van premier Sébastien Lecornu ligt daarom bij het begin van het debat deze week weer ongewijzigd voor.

De commissie Financiën is een kleinere groep afgevaardigden die de begroting onderzoekt voordat de voltallige Assemblée zich erover buigt. Drie dagen lang wijzigde de commissie de ontvangstenkant, om vervolgens haar eigen aangepaste tekst weg te stemmen. Alleen Ensemble pour la République van president Emmanuel Macron steunde die tekst. De overige partijen stemden om tegengestelde redenen tegen: sommige wezen de belastingen van de regering af, andere de toevoegingen van de commissie (Franceinfo). Zoals we vrijdag al schreven, kwamen die tegenstemmen neer op een afwijzing, niet op steun voor een alternatief (To Brief).

Wie de belastingen van de regering zouden treffen

De eerste omstreden maatregel raakt gepensioneerden. Franse gepensioneerden mogen 10% van hun pensioen aftrekken van hun belastbaar inkomen, tot een maximum per huishouden. De regering wil dat maximum verlagen van € 4.439 naar € 3.000. Daardoor stijgt het belastbaar inkomen van huishoudens waarvan de aftrek boven de nieuwe grens uitkomt; in de praktijk gaat het om huishoudens met hogere pensioenen. De verwachte opbrengst bedraagt ongeveer € 1,4 miljard (amendement I-CF196).

De tweede maatregel treft mensen die door ziekte of letsel niet kunnen werken. Werknemers met bepaalde langdurige ziekte-uitkeringen zouden over de helft daarvan inkomstenbelasting betalen. Slachtoffers van arbeidsongevallen zouden belasting gaan betalen over een groter deel van hun vergoeding. Het wetsontwerp raamde de opbrengst op € 963 miljoen (Capital).

De commissie schrapte beide maatregelen. Die schrappingen gelden niet voor de plenaire behandeling. Beide maatregelen staan dus weer in de oorspronkelijke regeringswet; om ze opnieuw te schrappen, moet de voltallige Assemblée nationale daarover stemmen.

Volgens ministers zouden de amendementen van de commissie samen het tekort hebben vergroot. David Amiel, minister voor overheidsrekeningen, schat de meerkosten op € 8 miljard ten opzichte van het regeringsvoorstel (Le Figaro). Philippe Juvin van Les Républicains, de belangrijkste begrotingsrapporteur van de commissie, raamt ze op € 9,6 miljard. Daarmee zou het tekort uitkomen op circa 5,35–5,4% van het bbp, tegenover de regeringsdoelstelling van 5% (Capital).

Er is geen gepubliceerde berekening die de twee ramingen met elkaar verzoent. Bovendien gaan beide bedragen over een pakket dat niet meer voorligt. Van daadwerkelijke kosten is pas sprake als afgevaardigden die amendementen alsnog aannemen.

Wat er op 20 oktober wordt beslist

De behandeling van wetsvoorstel 3210 begint dinsdag 13 oktober. De stemming over de ontvangstenkant staat gepland voor 20 oktober (Assembly dossier). Wijst de Assemblée nationale dit deel af, dan geldt volgens de begrotingswet het hele wetsvoorstel in eerste lezing als verworpen; aan de uitgavenkant komen de afgevaardigden dan niet toe (budget framework law).

De socialisten dreigen met een motie van voorafgaande verwerping, waarmee het wetsvoorstel al vóór de behandeling kan worden weggestemd (Le Monde). Les Républicains willen dieper snijden in de uitgaven, maar verzetten zich tegen hogere belastingen voor gepensioneerden. Daarmee komen ze tegenover het voorgestelde lagere aftrekplafond voor pensioenen te staan.

Loopt de parlementaire behandeling vast, dan kan de regering op grond van artikel 47 de begroting bij ordonnantie invoeren: een regeringsbesluit dat de begroting van kracht maakt zonder definitieve stemming. Dat kan pas nadat het parlement 70 dagen geen besluit heeft genomen (Légifrance). Minister van Economie Roland Lescure zei zondag dat hij die route liever vermijdt, maar noemde haar wel een "vangrail" (La Croix).

Brussel bepaalt niet welke belastingen Frankrijk heft, maar houdt Parijs wel aan een afgesproken koers. Frankrijk valt onder de buitensporigtekortprocedure van de EU, voor landen met een tekort boven 3% van het bbp. Die procedure verplicht de regering een afgesproken pad te volgen om het tekort terug te dringen (Council of the EU). Op 8 oktober drongen de ministers van Financiën van de eurozone er bij Parijs op aan een begroting aan te nemen die beleggers vertrouwen geeft (Reuters).

De ruime stemverhouding van vrijdag zegt minder dan de cijfers suggereren. De afgevaardigden verwierpen het compromis van de commissie zonder het eens te worden over een alternatief, en de voltallige Assemblée nationale kan over dezelfde maatregelen anders stemmen. Als het lagere aftrekplafond voor pensioenen en de belasting op uitkeringen ook in de plenaire zaal sneuvelen, komt de rekening bij het begrotingstekort te liggen in plaats van bij gepensioneerden en zieke werknemers. De ministers van Lecornu moeten dan vóór 20 oktober met financieel doorgerekende alternatieven komen: een algemene belofte om te bezuinigen vervangt immers geen inkomsten die al in euro's zijn ingeboekt.