Meridiam neemt kabelbelang in Cyprus

Het Franse Meridiam heeft nu een meerderheidsbelang van 66% in de Great Sea Interconnector, de onderzeese stroomkabel die Cyprus voor het eerst moet verbinden met het Europese elektriciteitsnet. Die eigendomswijziging staat vast. De contractuele afspraken over wie welk risico draagt, investeerders of consumenten, zijn niet openbaar.

Vijf dagen na de ondertekening in Athene is nog niets bekendgemaakt over de overnameprijs, de kapitaaltoezegging, de bestuursstructuur of de clausules die bepalen wie opdraait voor meerkosten (Philenews, Baird Maritime). Het project wordt geraamd op ongeveer € 1,9 miljard (Kathimerini Cyprus). Daarvan komt circa € 657 miljoen uit de Connecting Europe Facility van de EU, een subsidieprogramma voor grensoverschrijdende infrastructuur. Er blijft dus meer dan € 1,2 miljard over, te betalen via eigen vermogen, schuld of opslag op de elektriciteitsrekening (Knews Kathimerini). Zoals we vorige week schreven, eiste de Cypriotische oppositie meteen openheid van zaken. De Europese Commissie bevestigde bovendien dat de transactie nog niet formeel is aangemeld voor fusietoetsing, de procedurele stap waarmee de Europese mededingingscontrole begint.

De ontbrekende risicokaart

Bij de ondertekening op 5 augustus viel Meridiams instap samen met een aparte overeenkomst met kabelproducent Nexans om het zeebodemonderzoek op de ongeveer 898 kilometer lange route te hervatten (Greek PM, Balkan Green Energy News). ADMIE, de Griekse netbeheerder, houdt 34%, blijft technisch leider en zal de kabel later exploiteren (Politis). Of ADMIE vetorechten behoudt bij specifieke besluiten, is niet bekendgemaakt.

Zowel de meerderheidsinvesteerder als de kabelproducent is nu Frans. Op papier maakt de vervanging van één staatsgelieerde sponsor door een langetermijninfrastructuurfonds het project makkelijker financierbaar (EUAlive). Maar makkelijker financierbaar is nog niet gefinancierd. Een definitief investeringsbesluit is er immers nog niet.

Cyprus kan als eerste betalen

De kosten worden verdeeld volgens de sleutel 63% Cyprus, 37% Griekenland. Daarmee komt de zwaarste last per hoofd terecht bij ongeveer één miljoen Cypriotische consumenten, tegenover tien miljoen Griekse (Cyprus Mail). Energieminister Michalis Damianos verwelkomde Meridiam, maar waarschuwde tegelijk dat de kabel niet automatisch tot goedkopere stroom leidt. Afhankelijk van de uiteindelijke voorwaarden kunnen prijzen juist stijgen (Euronews). Cyprus wacht volgens hem eerst op een due-diligenceonderzoek van de Europese Investeringsbank voordat het beslist over directe staatsdeelname (Sigmalive).

Volgens Politis werd Nicosia overvallen door de aankondiging in Athene en is nog altijd niet besloten of Cyprus toetreedt tot de projectvennootschap (Politis). De twee belangrijkste oppositiepartijen, AKEL en DISY, eisen volledige kostengegevens voordat Cyprus nieuwe verplichtingen aangaat (PafosNet).

Drie poorten blijven dicht

Het Turkse maritieme risico dat in 2024 het zeebodemonderzoek bij Kasos-Karpathos stillegde, is niet opgelost. Er is geen nieuwe Griekse NAVTEX bevestigd, de maritieme veiligheidsmelding die onderzoekswerk op zee autoriseert (Cyprus Mail). Dat is financieel relevant: volgens Philenews kan zo'n Griekse NAVTEX op basis van de bestaande intergouvernementele afspraak twee Cypriotische betalingen van € 25 miljoen aan ADMIE activeren (Philenews). Les Echos vatte het scherp samen: Meridiam brengt Frans geopolitiek gewicht mee, maar maakt een betwiste zee niet onbetwist (Les Echos).

De Commissie heeft nog geen formele fusieaanmelding ontvangen (CNA). Het EIB-onderzoek dat Cyprus als voorwaarde ziet, is nog niet afgerond. Meridiams instap maakt afblazen minder waarschijnlijk en financiering aannemelijker. Het bewijst niet dat de kabel wordt gebouwd tegen de kosten die nu worden aangenomen. Zolang het EIB-onderzoek, de fusieaanmelding en de aandeelhoudersovereenkomst niet openbaar zijn, wordt Cyprus gevraagd te vertrouwen op een financieringsstructuur waarvan het de risicoverdeling niet kan zien.